Nhận biết phình đại tràng ở trẻ nhỏ

Phình đại tràng bẩm sinh (Hirschsprung) là bệnh lý gây táo bón mạn tính ở trẻ em do vô hạch đại tràng.

Phình đại tràng bẩm sinh (Hirschsprung) là bệnh lý gây táo bón mạn tính ở trẻ em do vô hạch đại tràng. Là một trong những nguyên nhân hàng đầu gây tắc ruột ở trẻ sơ sinh. Tần suất thường gặp là khoảng 1/5.000 trẻ sơ sinh, trẻ nam chiếm 70 - 80%. Để điều trị phình đại tràng, nhất thiết phải phẫu thuật. Không nhiều bệnh viện thực hiện được loại phẫu thuật này, nhất là đối với trẻ sơ sinh vốn có những yêu cầu cao về gây mê hồi sức. Vì vậy, việc phát hiện sớm là vô cùng quan trọng.

Nguyên nhân do đâu?

Có rất nhiều nguyên nhân khác nhau gây ra bệnh phình đại tràng bẩm sinh và bệnh có tính chất di truyền. Do trong thời kỳ bào thai, sự phát triển của ống tiêu hóa theo hướng từ trên xuống dưới và cùng với nó là sự phát triển của hệ thống thần kinh chi phối cho ruột. Hệ thống thần kinh này nhận cảm giác có thức ăn hay phân trong lòng ruột, rồi chuyển đến cơ ở thành ruột thông qua các hạch ở hai đám rối thần kinh mang tên là Aubach và Meissner. Nhờ vậy, khi trẻ sinh ra và lớn lên, ruột có được nhu động giúp cho trẻ đi cầu bình thường. Trong quá trình phát triển này, nếu các hạch ở hai đám rối thần kinh đó không có, ruột của trẻ sẽ không co bóp và vì vậy làm cho trẻ không đi đại tiện được.

Ca phẫu thuật tại Bệnh viện Nhi Trung ương.

Dấu hiệu nhận biết

Những trẻ mắc chứng phình đại tràng thường có các dấu hiệu nhận biết đặc trưng như táo bón, nhiều trẻ không tự đại tiện được mà phải thụt tháo thường xuyên, bụng trướng, gầy sút, kém ăn, suy dinh dưỡng.

Thông thường, ở trẻ mới sinh, bụng trướng căng, không đi phân su sau hơn 24 giờ hoặc chỉ đại tiện khi dùng ống thông đưa vào hậu môn kích thích. Nếu được kích thích hậu môn, trẻ ra nhiều phân. Ngoài ra, do bụng trướng căng nên trẻ nôn nhiều. Ở trẻ lớn trên 1 tuổi có biểu hiện táo bón kéo dài nhiều kèm dấu hiệu “tháo cống” và bụng trướng thì cần nghi ngờ bệnh phình đại tràng bẩm sinh và đưa trẻ đi khám bác sĩ chuyên khoa ngay. Tuy nhiên, không phải bất cứ trẻ nào sau khi sinh 24 giờ không đại tiện được đều là bị phình đại tràng bẩm sinh vì có thể trẻ đó bị dị dạng hậu môn bẩm sinh cũng không đại tiện được.

Chẩn đoán cách nào?

Khi có biểu hiện nghi ngờ, các bác sĩ sẽ cho bệnh nhân chụp Xquang, khi đó, trên phim không chuẩn bị có hình ảnh tắc ruột thấp, đại tràng giãn nhiều hơi, ở trẻ lớn có hình ảnh u phân lấm tấm ở hố chậu. Chụp đại tràng có cản quang bằng baryt cho hình ảnh đại tràng sigma giãn to, trực tràng teo nhỏ, giữa là đại tràng trung gian giống như hình cái phễu hoặc hình đuôi lợn. Ngoài ra còn có các hình ảnh phụ khác như đại tràng dài ra, thuốc ngấm không đều ở đoạn vô hạch, thuốc lưu lại trong đại tràng trên 24 giờ.

Chụp đại tràng có cản quang là xét nghiệm cơ bản giúp chẩn đoán xác định bệnh Hirschsprung với tỷ lệ chính xác là 85%. Xét nghiệm này không có giá trị chẩn đoán trong trường hợp vô hạch toàn bộ đại tràng, vô hạch cực ngắn hoặc trên những bệnh nhi đã được làm hậu môn nhân tạo. Ngoài ra, các phương pháp khác như: sinh thiết trực tràng qua đường hậu môn, hút sinh thiết cho kết quả vắng mặt các tế bào hạch phó giao cảm ở đám rối thần kinh Meissner Auerbach. Xét nghiệm giải phẫu bệnh cho tỷ lệ chính xác 95 - 100%; đo áp lực bóng trực tràng - hậu môn cho kết quả không thấy có hiện tượng chun giãn của cơ thắt trong, xét nghiệm này thường chỉ áp dụng được ở trẻ sơ sinh từ ngày thứ 12 trở đi. Độ chính xác của phương pháp này khá cao từ 85 - 100%.

Lời khuyên của bác sĩ

Tùy vào tình trạng và mức độ của bệnh mà các bác sĩ sẽ có hướng điều trị cụ thể, nếu ở mức độ nhẹ, các bác sĩ có thể chỉ định dùng thuốc kết hợp với chế độ nuôi dưỡng. Tuy nhiên, bệnh không được triệt để. Phương pháp duy nhất giúp trẻ khỏi bệnh là cắt bỏ đoạn trực - đại tràng vô hạch, nối đầu đại tràng lành với ống hậu môn. Thời điểm phẫu thuật tùy thuộc vào lúc phát hiện và mức độ nặng nhẹ của bệnh, có hay chưa có biến chứng, tình trạng chung của trẻ... Hiện nay, khi mắc, bệnh nhân sẽ được áp dụng phương pháp phẫu thuật Pullthrough chỉ cần phẫu thuật một lần và được thực hiện trong hậu môn nên không để lại sẹo cho trẻ, có thể áp dụng phẫu thuật cho trẻ sơ sinh dưới 1 tháng tuổi. Đối với những trẻ bị bệnh nặng, đoạn vô hạch dài có thể kết hợp với mổ nội soi ở ổ bụng (phương pháp này trước đây chỉ áp dụng cho người lớn). Để việc điều trị đạt kết quả hơn, các bậc cha mẹ nên kết hợp tạo cho con thói quen ăn nhiều chất xơ, uống nhiều nước, tập thói quen đi cầu đúng giờ hằng ngày. Khi thấy bé có biểu hiện táo bón và táo bón kéo dài kèm theo tiêu chảy bất thường, cần đưa con đến bác sĩ chuyên khoa để được tư vấn và điều trị kịp thời.

Khi mắc bệnh phình đại tràng, các chức năng của cơ thể rối loạn hoàn toàn. Thần kinh bị nhiễm độc, máu không được tạo ra, cơ thể suy dinh dưỡng, chất độc tích tụ ngày một nhiều. Ðến một mức độ nào đó, cơ thể của trẻ không thể phát triển (chậm lớn, suy dinh dưỡng...). Trong những trường hợp biến chứng, táo bón kéo dài, phân tích tụ lâu ngày bị cứng lại không thể cho ra ngoài được gây tắc ruột. Nếu không được điều trị, sẽ có thể gây viêm phúc mạc và tử vong.

BS. Nguyễn Văn Long

Bạn quan tâm
Loading...
Bình luận
Bình luận của bạn về bài viết Nhận biết phình đại tràng ở trẻ nhỏ
  • Đặng thành trung (0976870655)

    Mong bác sỹ tư vấn giúp e con e năm nay 10t rồi cháu 7 ngày mới đi đại tiện 1lan phân vẫn bình thường chỉ to thôi có phải cháu bị phình đại tràng k và có phải phẫu thuật k ạ và chi phí thì khoảng bao nhiêu ạ cám ơn bác sỹ 0976870655
  • Đinh hiền (Dinhthihiên @.com)

    Thưa bác sĩ con e đc 12 tháng bé bị táo bón đc 6 tháng rồi ạ dùng bn men vi sinh bổ sung chất xơ u thuốc nhuận tràng nhưng đều k đc .6-7 ngày bé mới đi ị nhưng bé sợ k muốn rặn k muốn đi và khóc nhiều phân bón từng cục rồi mềm về sau. E rất lo k biết con e có bị phình đại tràng k ạ
  • Lê văn dương (0979073289)

    Bệnh phình đại tràng nếu phẫu thuật bao thì thoi gian bao nhieu ngay là khỏi thua bs
  • Lệ quyên (Lequyen89z17@gmail.com)

    Chào bác sĩ. ! Với những dấu hiệu trên thì con e chắc chắn bị phình đại tràng rồi. Cháu rất sợ đi đại tiện , 7 tuổi rồi mà mỗi lần đi là khóc có khi buồn cả 6 đến 7ngày sau mới đi được. E rất lo, nhiều lúc 2 mẹ con khóc với nhau vìcon k đi nổi. Chi phí phẫu thuật cắt bỏ phần bị phình tầm khoảng bao nhiêu ạ ?
  • Phạm văn đông (phamdong19021985@gmail.com)

    Con em 4 tuổi , cháu bị táo bón thường phải dùng thụt mới đi ngoài được . Nếu ko dùng thụt thì 10ngày cũng ko đi ngoài được ,phân trước to và cứng phần sau mền sờ bụng phải thấy có cục cứng .ko biết con em có phải phình đại tràng không và hướng điều trị như nào ạ
  • Minh hằng (Nguyễn Sỹ hằng)

    Con e là bé gái 11 tháng tuổi ba ngày ko ị dc và phân cứng đau khóc .
  • Letien (Sususu0910@icloud.com)

    Bác cho e hoi,con e 7tuoi chau van sinh hoạt binh thường nhung khoang 5 đen 7 hom chau moi di ngoai,khi di ngoài chau phai rất nau moi di dc ma Phan rất to,Phan thi cung khổng phai la rắn lắm,moi lan di chau rất so va rất vat va.cam on bác si
  • Phạm tuân (phamquanglam08@gmail.com)

    Bà cho em hỏi .con em dược 45ngày tuổi ,từ lúc sinh cháu đi ngoài bình thường đến ngày thứ 22cháu không tự đi ngoài được mà phải thụt mới đi được .cháu ăn bú bình thường không nôn ,bụng không chướng hơi ,đánh dắm được sôi bụng .không quấy khóc .vậy cháu bị bệnh gì ạ
  • nguyen thi hien (hien nguyen)

    bac si cho e hoi. con e dc 2tuoi tu luc xinh ra toi gio be bi bon cu 4 den 5 ngay co khi 1 tuan moi di dai tien moi lan di be rat so va dan giu lam. be rat luoi an va nho con. e co dua be di kham o bv nhi dong 1 thi dc chuan doan qua xquang la bi ruot hoi to nen bs co cho toa thuoc ve uong. cu 1 tuan hoac nua thang la e lai dua be di tai kham de mua thuoc uong. nhung cu ngung thuoc la be lai 4 5 ngay moi lai di.e rat lo ko biet lam the nao mong bs tu van giup e phai lam nhu the nao. ma neu be co bi phinh dai trang thi mo chi phi mo la khoang bn a.
  • Le minh tan (Minhtan@gmail.com)

    Bac si cho e hoi con e chau moi ngay di dai tien 1 lan nhung moi lan di rat kho phan luc dau rat lon sau thi binh thuong truoc luc di chau la dau bung nhung di duoc roi thi chau choi binh thuongbac si cho e hoi nhu vay chau phai bi phinh dai trang hay bi tao bon a
  • Camtien (Camtien@gmail.com)

    Bac si oi cho e hoi con e dai tien rat kho phan chau rat to luc dau cung sau thi binh thuong moi ngay chau moi di ma moi lan di chau noi dau bung nhu vay co phai bi phinh dai trang ko a
  • Đông thụ thúy (Dongthuy84nt@gmail.com)

    Con trai em được gần 5 tuổi. Việc đi đại tiện của cháu rất khó khăn. Cả tuần mới đi một lần. Mỗi lần đi rất vất vả và phải dùng biện pháp thụt tháo. Cháu hơi couf so với tuổi và rất lười ăn. Gia đình đã dùng nhiều biện pháp nhưng chưa có hiệu quả. Rất mong lời khuyên cà ý kiến của bác sĩ
  • dau duc hieu (dauduchieu8689@gmail.com)

    Con cháu bác sĩ bảo bị dan dai trang.vay co nguy hiểm ko thua bạc si .con cháu dc hai tuổi
  • duyen (0984310869)

    be nha e dc hai thag ruoi rui ma dao gan day sau ngay be k dj tieu e phai mua thuoc ve thut thj be moi di nhug ngay sau do thj cah ngay di lan nhug nam ngay nay be lai tiep tuc k di nua e phai thut thi be moi di bsi cho e hoi do co phai tao bon hay beh.phan cua be van mem va deo be xi hoi tho
  • Vu văn đoán (Doanvuvan90@gmail.com)

    Cho e hỏi với ạ.phương pháp mổ 1 lần Pullthrough hiện ở bệnh viện nào thực hiện dc ạ.e ở hải phòng
  • nguenhoa (nguyenhoa@gmail.com)

    C oi.con nha e cung the day.moi lan con di ia ma hung qua.may do tia tai
  • Hoàng thị Thuyên (thuyenbeo.bagia)

    Con gái e 23 tháng,2 hay 3 ngay mới đi 1 lần,mỗi lần đi bé đều khóc rất nhiều và ko chịu răṇ,phân bé rât́ to,phân đầu cứng,vê sau mềm,kèm theo chaỷ maú hậu môn.e rất lo,ko biết có fai con e bi phình đại tràng ko ak?

Gửi bài viết cho tòa soạn qua email: bandientuskds@gmail.com

ĐẶT CÂU HỎI & NHẬN TƯ VẤN MIỄN PHÍ TỪ CHUYÊN GIA
ĐỌC NHIỀU NHẤT