Hà Nội

Nhạc “thời trang” và sự tai hại của văn hóa đại chúng

13-11-2012 2:45 PM | Văn hóa – Giải trí

Thời gian gần đây, thị trường nhạc Việt ghi nhận sự “lên ngôi” của hàng loạt ca khúc lạ tai, được viết theo lối tả thực với ca từ dễ dãi, thậm chí thô tục còn âm nhạc thì cẩu thả, ít tiết tấu.

(SKDS) - Thời gian gần đây, thị trường nhạc Việt ghi nhận sự “lên ngôi” của hàng loạt ca khúc lạ tai, được viết theo lối tả thực với ca từ dễ dãi, thậm chí thô tục còn âm nhạc thì cẩu thả, ít tiết tấu. Những ca khúc này được lan truyền với tốc độ chóng mặt trên các diễn đàn mạng, thăng hạng liên tục trên các bảng xếp hạng âm nhạc. Dù đã đánh trúng sở thích của khá đông công chúng nhưng loại nhạc “thời trang” này lại đang có nguy cơ trở thành một mầm mống tai hại.

Ca từ “thô tục” lên ngôi

Đó là một sự thực đang diễn ra trong đời sống ca nhạc hiện nay. Nhiều ca khúc ăn khách, đứng đầu các bảng xếp hạng âm nhạc đều được viết dễ dãi với ca từ trần tục, không một chút chất thơ, ngoài đời nói chuyện thế nào thì ca từ trong ca khúc như thế, kiểu như: Em bỏ theo đại gia, chạy theo lối sống xa hoa/ Khi tiền không đủ xài, em lại lén đi “làm gà”…

 Một điểm chung dễ thấy của những ca khúc dạng này là tiết tấu sôi động, hiện đại nhưng giai điệu âm nhạc và ca từ thì ít tính nghệ thuật. Ý tưởng nội dung giống nhau đến 90%, đều phản ánh trần trụi các vấn đề tiêu cực xã hội, tình yêu đơn điệu toàn hờn giận trách móc, chia ly, đau khổ… Giới âm nhạc gọi đây là “nhạc thời trang”. Có thể kể đến hàng chục ca khúc dạng này đang được nhiều bạn trẻ yêu thích như Người cô đơn  của Khắc Việt, Điều ngọt ngào nhất của Nguyễn Hồng Thuận, Fly của Dương Khắc Linh, Kiếp đánh đề, Con gái thời nay… Đặc biệt, Chuyện thằng say của nhóm MTV còn vừa lọt vào top Bài hát yêu thích tháng 10 và đang gây “sốt” trên mạng.

Nhạc “thời trang” và sự tai hại của văn hóa đại chúng 1
 Nhóm MTV với tiết mục Chuyện thằng say trên sân khấu Bài hát yêu thích tháng 10.

Điều đáng nói là, dù lời ca thô tục, lủng củng nhưng những ca khúc này lại rất được giới trẻ yêu thích và nhanh chóng thuộc lòng. Khi Chuyện thằng say xuất hiện trên sân khấu Bài hát yêu thích, thay vì sung sướng bởi điều đó, tác giả ca khúc lại thừa nhận rằng: “Đó chỉ là một ca khúc viết cẩu thả, cho vui thôi nhưng không ngờ nó lại được công chúng ưa thích đến thế. Tôi thật sự buồn vì điều này”.

Ngay cả ca sĩ Phương Thanh với bề dày kinh nghiệm theo nghề hát cũng lấy làm ngạc nhiên trước sự thích thú của công chúng mà phải thốt lên rằng “Không hiểu bây giờ khán giả thích gì nữa”. Còn nhạc sĩ Minh Châu thì than thở: Tôi có cảm tưởng như “gu” thẩm mỹ của nhiều khán giả đang quá thấp. Những tác phẩm âm nhạc đích thực với chất lượng chuyên môn cao, ý nghĩa ca từ sâu sắc gần như bị gạt bỏ ra ngoài sở thích của một bộ phận không nhỏ công chúng trẻ nghe nhạc. Tất nhiên, với khán giả thế hệ 9X, nhiều người không cần có sự cảm nhận sâu sắc nội dung bài hát, ý nghĩa ca từ và ở một mặt nào đó, những ca khúc này đã ít nhiều phản ánh đúng sự thật đời sống. Thế nhưng, nghệ thuật đòi hỏi những chuẩn mực nhất định về sự tinh tế. Vậy thì, câu hỏi đặt ra là: những ca khúc “thời trang”, chạy theo thị hiếu dễ dãi tầm thường của một bộ phận khán giả kia có nên được coi là tác phẩm nghệ thuật!?

Sự tai hại nhãn tiền

Đã có quá nhiều bài báo, nhiều lời chỉ trích về những ca khúc thị trường, “nhạc teen”, “nhạc gây sốc” được phổ biến rộng rãi trên các phương tiện truyền thông. Nhưng dường như những âm nhạc “mang vi khuẩn độc hại” này đã miễn nhiễm và vẫn đang sống, thậm chí còn “sống khỏe” trong xã hội. Không chỉ vươn mình trở thành “dòng nhạc” được các bạn trẻ có phong cách nghe nhạc dễ dãi yêu thích, nhạc “thời trang” còn được nhiều ca sĩ, nhạc sĩ tìm đến như một cách dễ nhất để thu hút fan hâm mộ, gây dựng tên tuổi. Họ đã cố tình sáng tác và thử sức với ca khúc thời trang khi đưa những tác phẩm ngày một thô tục hơn, vô duyên hơn, nhảm nhí hơn ra thị trường. Có cầu ắt có cung - các nhà sản xuất âm nhạc cũng lên kế hoạch một cách bài bản hơn để khai thác loại nhạc này. Cứ thế, cả người sáng tác lẫn người hát cũng bị cuốn theo vòng xoáy của người thưởng thức. 

Quả thực, đây đang là một thực tế đáng lo ngại. Nền âm nhạc của một đất nước luôn phản chiếu bộ mặt văn hóa đất nước ấy. Và không chỉ làm chiếc gương in bóng tâm hồn một dân tộc, âm nhạc còn là loại hình nghệ thuật tác động trực tiếp và mạnh mẽ nhất vào đời sống xã hội đương thời. Nhìn vào việc lựa chọn và sử dụng những sản phẩm âm nhạc hôm nay sẽ thấy quá nhiều cảnh đời thường, sự nhếch nhác về tâm hồn, sự dung tục trong bản năng... Về vấn đề này, giáo sư - nhạc sĩ Ca Lê Thuần từng nhận định: Đây chính là sự tai hại của văn hóa đại chúng. Nếu không có cách khắc phục thì nhãn tiền sẽ là một bộ mặt “văn hóa thấp” cho toàn xã hội. 

Thiết nghĩ, khán giả cần phải có cái nhìn nghiêm túc hơn về trách nhiệm của mình trong việc thưởng thức, bình luận, đánh giá về sản phẩm âm nhạc để nhanh chóng đào thải những “mầm mống” không tốt ra khỏi đời sống âm nhạc dân tộc. Về phía những người làm nhạc và hát nhạc, xin đừng quá chạy theo cái lợi trước mà bỏ rơi trách nhiệm với xã hội!   

Hoàng Linh


Bình luận
Xem thêm bình luận
Ý kiến của bạn