Cách đây hơn hai mươi năm, chúng tôi được nhạc sĩ Trần Tiến giới thiệu về một nhạc sĩ đất cảng có tên là Duy Thái để mời anh tham gia viết bài hát cho chương trình dân số quốc gia. Khi nghe Trần Tiến nói thêm, đó là tác giả Lời của gió thì cả ban tổ chức đều mong mỏi được gặp. Mặc dầu lúc đó anh mới chỉ có một bài hát đó thôi, song tên tuổi của Duy Thái đã gây ấn tượng mạnh cho khán giả yêu nhạc.
Sau Lời của gió, Duy Thái còn có nhiều bài hát khác để lại ấn tượng sâu sắc trong khán giả yêu nhạc. Và Hãy đến với em là một bài như thế: “Sẽ có một ngày, niềm vinh quang say đắm, không đến tìm em/ Sẽ có một ngày, cả trong câu hát, cũng cất cánh bỏ đôi môi em/ Em biết, và em vẫn biết, điều đó sẽ đến với em/ Và giờ này anh đã xa em, anh mang theo, lòng say mê với ai?/Anh yêu ơi, kỷ niệm giờ giữa đôi ta/ Giờ này vẫn cháy trong em, lòng em luôn nhắc đến anh... Hãy đến với em, dù chỉ một lần nữa thôi... Trong trái tim em, tình yêu vẫn cháy/ Hãy đến với em bằng lời ca anh hát...”.
*
Bài hát mang một triết lý nho nhỏ nhưng đủ rung động trái tim người nghe bởi vì ai cũng biết sau vinh quang là nỗi cô đơn khủng khiếp. Vinh quang nào cũng thế, lĩnh vực nào cũng thế, tình yêu của con người vẫn là lớn nhất... Còn nhớ những năm 80, khi cả nước đang ở thời kỳ đỉnh điểm của khó khăn, thiếu thốn thì Lời của gió - tác phẩm đầu tay của Duy Thái đã giúp nhiều người quên đi những thực tại khốn khó đó, chỉ còn lại trước mắt là viễn cảnh của tình yêu. Tuy nhiên, Lời của gió dù đã chiếm lĩnh một thời gian dài trong thị phần âm nhạc nhưng đó chưa phải là tác phẩm xuất sắc nhất của nhạc sĩ Duy Thái, một loạt ca khúc trữ tình, đằm thắm trong giai điệu, sâu sắc trong ca từ, như Tìm tên anh trên bờ cát, Tình yêu đầu tiên, Mong manh ngày xưa, Hoài niệm, Ta cùng thời gian, Em về Paris... và đỉnh điểm như Hãy đến với em đã khẳng định tên tuổi Duy Thái với một lượng công chúng rộng rãi. Những tự sự, nỗi niềm, khát vọng (của mình và của người) cùng những thi ảnh đẹp là đặc điểm nổi bật trong tác phẩm của Duy Thái:
“Anh lang thang một mình trên phố vắng. Trong đêm khuya, đường lạnh lẽo sương rơi. Buông đôi chân lạc mình trong im lặng. Tình yêu ơi, từ nơi em bỗng nói...”.
 |
... Có khi nào em gọi thầm tên anh?
Sinh năm 1954 tại thành phố Hải Phòng, gia đình anh không có ai “dây mơ, rễ má” với nghệ thuật, Duy Thái đã đến với nghệ thuật từ khát vọng của trái tim mình và sự cảm thông lớn lao với những số phận éo le, để từ đó bao nhiêu khó khăn đã được san phẳng bởi chính khát vọng và sự cảm thông ấy. Ban đầu là một diễn viên kịch nói, đã có những vai diễn ăn khách nhưng Duy Thái nhất định chọn con đường âm nhạc. Tin cậy vào năng khiếu trời cho nhưng Duy Thái cũng là người không ngừng nỗ lực học hỏi và tìm tòi khám phá. Trông có vẻ ngầu nhưng thực ra Duy Thái khá hiền. Hiền với bạn bè, galăng với phái yếu. Nhiều người về đất cảng mở show đều được Duy Thái giúp đỡ, những ai ghé qua chơi thành phố hoa phượng đỏ, nếu gọi cho Duy Thái thế nào anh cũng đến và kéo theo bạn bè đến để bày tỏ lòng mến khách như tất cả những con người đất cảng.
Cũng có khi Duy Thái mở show riêng. Nhiều ca sĩ hàng đầu của Việt Nam đã hát bài hát của anh và tham gia show diễn riêng ấy. Bắt đầu từ Quang Vinh - Hồng Nhung (sau này nhiều người hát và thành công với Lời của gió như Quang Linh, Lam Trường, Nhật Tinh Anh...) và các bài hát khác với các tên tuổi lớn như: Quang Thọ, Ngọc Tân rồi tới Thái Bảo, Tùng Dương, Thuỳ Dương, Ái Vân, Vân Khánh...
Cũng có khi anh mở chung show với ca sĩ Ngọc Tân trước đây hay với nhạc sĩ Phú Quang tháng 10 vừa rồi... Chung hay riêng thì người ta cũng thấy Duy Thái tận tình với bạn, với nghề và tôn trọng khán giả. Những đêm nhạc do Duy Thái tổ chức, trong đó có trình diễn các tác phẩm của anh ở Hải Phòng thường là đông chật khán giả. Mến mộ, yêu thích cũng nhiều, mà tri ân với người nghệ sĩ nặng tình với thành phố cũng không ít.
Cũng như nhiều nhạc sĩ khác, Duy Thái cũng nhận tổ chức chương trình nghệ thuật cho các đơn vị hay viết ca khúc đặt hàng cho ngành tòa án, Hội Doanh nhân VN, ngành y tế... Mặc dù viết theo đơn đặt hàng nhưng Duy Thái vẫn coi cảm xúc là thống soái. Anh bảo, muốn có cảm xúc không thể không nghiền ngẫm thực tế và cơ bản vẫn là tình người. Lắng nghe tâm sự của từng số phận, của từng đơn vị nên những ca khúc ấy vẫn có chất riêng của Duy Thái. Có người đặt câu hỏi rằng, tại sao những ca khúc giàu cảm xúc ấy lại không được nhớ đến nhiều như ngày nào. Nói đến điều đó, phải thưa rằng, ngày nay, với số lượng không nhỏ những tác phẩm mới ra đời hàng ngày mà lượng truyền thanh, truyền thông trình diễn dành cho nó thì lại khá nhỏ so với ngày trước nên sự thật vẫn là: “Ở đâu nghe thấy, ở đó sẽ biết rõ giá trị” mà thôi.
*
Đôi khi người ta thấy Duy Thái lặng lẽ, điềm tĩnh trên con đường khám phá cái mới với một suy nghĩ giản dị, còn cảm xúc thì còn cất tiếng.
Trăng nơi phố thị (Khánh Linh hát) - một tiếng lòng của người nghệ sĩ về tình đời, tình người là tác phẩm mới viết gần đây của anh. Giống như
Hải Phòng thành phố tôi yêu gần đây của Duy Thái đã trở thành nhạc hiệu chương trình truyền hình đất cảng nhưng mấy ai biết tới?
Thành phố cảng cũng là nơi hội tụ nhiều tài năng như: Lê Thương, Hoàng Quý, Hoàng Phú, Canh Thân, Văn Cao… - những người góp phần làm nên nền tân nhạc Việt Nam; rồi các nhạc sĩ Đoàn Chuẩn, Đỗ Nhuận, Nguyễn Đình Thi, Vũ Trọng Hối, Lương Vĩnh… và Duy Thái, một trong những người thuộc vào thế hệ đàn em. Người em nối bước với những đóng góp khiêm nhường song mãi mãi ấn tượng cho mọi người.