Nhà Trắng xuống thang, điện Kremli không thỏa hiệp

Ngay trong nhiệm kỳ đầu G.Bush đã mượn chiêu bài chống khủng bố phát động liên tiếp hai cuộc chiến tranh: một ở Afghanistan, một ở Iraq. Thế vẫn chưa là đủ, ông Bush còn mưu toan nhằm vào Iran và đã hậu thuẫn, xúi dục chính quyền Saakashvili gây ra cuộc chiến ở Gruzia.

Song song với việc răn đe, đơn phương phát động chiến tranh, G.Bush còn ráo riết tiến hành thiết lập hệ thống tên lửa phòng thủ Đông Âu gồm một giàn rađa ở Cộng hòa Czech và lắp đặt 10 quả tên lửa hiện đại ở Ba Lan, sát ngay biên giới nước Nga. Ông ta ngụy biện: hệ thống tên lửa này nhằm bảo vệ Mỹ và các đồng minh châu Âu khỏi sự tấn công của Iran hay Triều Tiên. Nhưng thực chất hệ thống lá chắn tên lửa này là gọng kìm siết vào Nga. Nếu nó được xây dựng, trạm rada ở Czech nhìn xuyên suốt nước Nga tới tận dãy Uran và tất cả các tên lửa từ lãnh thổ Nga đều bị vô hiệu hóa. Hiểu rõ mưu đồ của chính quyền G.Bush, suốt hai nhiệm kỳ của mình, ônh Putin khi mềm mỏng khi cứng rắn đã kiên trì thuyết phục, thương thảo với chính quyền G.Bush. Thậm chí ông Putin còn đưa ra nhiều phương án, nhiều dự thảo hợp tác rất thiện chí bảo đảm được an ninh không chỉ của Mỹ - Nga và cả các đồng minh NATO của Mỹ nhưng tất thảy đều bị chính quyền G.Bush thoái thác, chối từ. Không chỉ có chính quyền Putin, ngay cả các đồng minh của Mỹ, những chính đảng cánh tả Balan ở CH Czech nhân dân hai quốc gia này phản đối kịch liệt. Chính trong lòng nước Mỹ, phe Dân chủ cũng phản đối. Nhiều tướng lĩnh Mỹ nói rằng: Ngày nay thế giới không nhiều tên lửa như ông G.Bush nói, nên không cần phải xây dựng hệ thống tên lửa Đông Âu. Vị tướng Mỹ khác chỉ trích: Hệ thống tên lửa này tốn kém vô ích mà còn gây phức tạp hóa tình hình an ninh thế giới. Hãy để số tiền đó dành cho giáo dục y tế, nghiên cứu khoa học.

Tổng thống Nga đọc thông điệp Liên bang đúng ngày ông Obama đắc cử. Ảnh: Ria Nov osti

Bất chấp hết, bỏ ngoài tai hết, G.Bush bằng mọi giá ký hiệp ước lần một với chính quyền đương nhiệm Ba Lan và CH Czech. Rất may hiệp ước chưa được quốc hội hai nước trên thông qua thì nhiệm kỳ của ông ta đã ở những ngày chót và thượng nghị sĩ B.Obama phe Dân Chủ đã đắc cử Tổng thống Mỹ. Gió đã đổi chiều. Đúng ngày 5/11/2008 khi ông Obama đọc diễn văn mừng chiến thắng thì Tổng thống Nga Medvedev đọc thông điệp Liên bang. Trong thông điệp này, ông Medvedev đã tố cáo chính G. Bush là thủ phạm gây ra cuộc chiến ở Gruzia hồi tháng 8/2008. Ông tuyên bố: Nga sẽ xây dựng hệ thống tên lửa. Các tên lửa ở Kalilin sẽ hướng vào lãnh thổ Balan và CH Czech. Đồng thời Nga cũng sẽ dùng lãnh thổ Belarus xây dựng hệ thống điện tử làm nhiễu dàn rađa của Mỹ. Đây là hành động đối trọng với việc Mỹ cố tình xây dựng hệ thống tên lửa của Mỹ ở Đông Âu sát biên giới Nga. Thông điệp này của ông Medvedev được toàn thể nhân dân Nga, các chính đảng Nga nhiệt liệt ủng hộ thì lại gây nên sự lo ngại cho các nước NATO, các đồng minh Mỹ ở châu Âu. Lập tức, 15 vị chủ tịch quận ở vùng CH Czech mà chính quyền G.Bush dự định đặt dàn rada đã đồng thanh gửi thư tới Tổng thống mới đắc cử Obama bày tỏ sự phản đối của hầu hết nhân dân, chính quyền 15 quận này và 70% dân chúng Czech. Như vậy là hệ thống tên lửa phòng thủ Đông Âu của G.Bush đã gặp phải hòn đá tảng. Lập tức Nhà Trắng nhún nhường xuống thang: Nào là điệp khúc hệ thống tên lửa này không nhằm vào Nga và các sĩ quan Nga sẽ được phép giám sát. Và Mỹ sẽ ký với Nga hiệp ước chiến lược hạt nhân tiếp theo khi hiệp ước cũ hết hạn vào tháng 12/2009. Trước đây chính quyền G.Bush đã từ chối ký hiệp ước hạt nhân mới với Nga khiến phe Dân chủ chỉ trích còn thế giới thì lo âu.

Tuy nhiên phản ứng từ phía Nga khá thận trọng nếu không muốn nói là lạnh nhạt. Đáp lại sự điều trần của ngoại trưởng Mỹ, ngoại trưởng Nga thẳng thắn: Nếu Mỹ không xây dựng hệ thống tên lửa ở CH Czech và Balan thì Nga cũng sẽ không cần xây dựng hệ thống tên lửa ở Kalilin. Việc xây dựng hệ thống tên lửa ở Kalilin của Nga là nhằm đối trọng lại với hệ thống tên lửa của Mỹ ở CH Czech và Ba Lan mà thôi. Thêm một lần nữa thế giới lại chứng kiến chính quyền G.Bush lúng túng nhún nhường xuống thang còn điện Kremli vẫn tỏ ra điềm tĩnh kiên định với bản lĩnh Nga.

Thành Anh