Chính phủ vừa giao gần 900.000 căn nhà ở xã hội, nhà ở cho thuê cho các địa phương giai đoạn 2026-2030, trong đó yêu cầu tăng tỷ lệ nhà cho thuê, cho thuê mua bên cạnh nhà ở để bán.
Theo Nghị quyết số 303/NQ-CP ngày 30/9/2026, tổng chỉ tiêu phát triển nhà ở xã hội, nhà ở cho thuê được giao cho các địa phương giai đoạn 2026-2030 là 899.857 căn. Trong đó, 708.834 căn là nhà ở xã hội để bán, cho thuê mua và 191.023 căn là nhà ở cho thuê.
Như vậy, nhà ở để bán và cho thuê mua vẫn chiếm tỷ trọng lớn. Tuy nhiên, việc dành riêng hơn 191.000 căn cho thuê và yêu cầu các địa phương tăng loại hình này cho thấy chính sách đang mở rộng cách tiếp cận nhà ở xã hội, thay vì đặt gần như toàn bộ trọng tâm vào việc sở hữu nhà.
Một trong những vấn đề của nhà ở xã hội thời gian qua là nguồn cung chưa đáp ứng đủ nhu cầu, trong khi sản phẩm chủ yếu vẫn thiên về sở hữu. Với những người thu nhập thấp, công nhân hoặc lao động tại các đô thị lớn, việc tích lũy đủ tiền để mua một căn hộ có thể cần nhiều năm.
Trong bối cảnh đó, nhà ở cho thuê có thể đáp ứng một nhóm nhu cầu khác: người chưa đủ khả năng mua nhà nhưng cần một chỗ ở ổn định, phù hợp với thu nhập và nơi làm việc.
Nghị quyết 303/NQ-CP vì vậy xác định nhà ở cho thuê là một phân khúc cần được ưu tiên phát triển, nhất là tại các đô thị lớn, khu công nghiệp, khu kinh tế và những khu vực phát triển theo định hướng giao thông công cộng.
Đáng chú ý, Chính phủ yêu cầu nghiên cứu tăng chỉ tiêu nhà ở xã hội cho thuê, cho thuê mua và giảm nhà ở xã hội để bán trong các dự án.
Điều này không có nghĩa nhà ở xã hội sẽ chuyển hẳn từ bán sang cho thuê. Thay vào đó, cơ cấu sản phẩm được định hướng đa dạng hơn, để người dân có thể lựa chọn hình thức phù hợp với khả năng tài chính và nhu cầu thực tế.
1. Người thu nhập thấp có thể có thêm lựa chọn về nhà ở khi nguồn cung nhà cho thuê được ưu tiên phát triển. (Ảnh minh họa)
Hà Nội, TP.HCM được giao bao nhiêu căn?
Trong tổng chỉ tiêu gần 900.000 căn, TP.HCM được giao 181.257 căn, cao nhất trong các địa phương. Hà Nội được giao 84.000 căn, tiếp đến là Đồng Nai 60.054 căn, Hải Phòng 32.850 căn, Đà Nẵng 26.279 căn, Cần Thơ 13.250 căn và TP Huế 10.600 căn.
Việc giao chỉ tiêu cụ thể cho từng địa phương nhằm gắn mục tiêu phát triển nhà ở xã hội với kế hoạch phát triển nhà ở và kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội hằng năm. Các địa phương phải rà soát những dự án đã có trong quy hoạch, chương trình phát triển nhà ở để tổ chức triển khai.
Với những dự án đã khởi công, Chính phủ yêu cầu các địa phương đôn đốc chủ đầu tư tập trung nguồn lực, phấn đấu hoàn thành trong năm 2026.
Ưu tiên nhà ở xã hội để rút ngắn thời gian chờ đợi
Không chỉ thay đổi về cơ cấu sản phẩm, Nghị quyết mới còn đặt vấn đề rút ngắn thời gian thực hiện dự án.
Các địa phương được yêu cầu đưa dự án nhà ở xã hội, nhà ở cho thuê vào nhóm “luồng xanh”, “luồng ưu tiên”, đồng thời thực hiện song song các thủ tục về đầu tư, đất đai, quy hoạch, xây dựng và môi trường.
Mục tiêu là giảm thời gian thẩm định, phê duyệt dự án, giao đất, cấp phép xây dựng và các thủ tục liên quan. Đây là yếu tố quan trọng bởi dù nhu cầu nhà ở xã hội lớn, việc dự án chậm triển khai cũng đồng nghĩa nguồn cung đến với người có nhu cầu chậm hơn.
Bên cạnh đó, các địa phương được yêu cầu bố trí quỹ đất tại những vị trí thuận lợi, có hạ tầng kỹ thuật và hạ tầng xã hội đồng bộ để phát triển nhà ở xã hội, nhà ở cho thuê. Nguồn lực xã hội, trong đó có các doanh nghiệp có năng lực, cũng được đặt vào vai trò quan trọng trong việc bổ sung nguồn cung.
Theo mục tiêu được nêu trong Nghị quyết, đến năm 2030, cả nước phấn đấu hoàn thành hoặc vượt chỉ tiêu đầu tư xây dựng ít nhất 1 triệu căn nhà ở xã hội, nhà ở cho thuê cho người thu nhập thấp và công nhân khu công nghiệp.