Nhà máy Liên doanh tinh bột sắn Kon Tum nằm trên địa phận xã Sa Bình, huyện Sa Thầy (tỉnh Kon Tum), hoạt động từ năm 2005, có công suất chế biến từ 350-450 tấn sắn/ngày. Từ nhiều năm nay, Nhà máy này đã thải ra dòng sông Pô Kô hàng ngàn tấn chất thải hôi thối, gây ô nhiễm môi trường nghiêm trọng, tuy nhiên đến nay vẫn chưa bị xử lý.
Cá chết, nước thối
Dẫn chúng tôi "mục sở thị" các cửa xả nước thải của Nhà máy Liên doanh tinh bột sắn Kon Tum, hàng loạt cá chết nằm ngổn ngang. Nước tại đây đen ngòm, đặc sệt và bốc mùi hôi thối nồng nặc. Ông Nguyễn Phước Thạnh, 59 tuổi, sống ở thôn Bình Giang ngao ngán cho biết: "Năm 2007, ông và một số bà con trong thôn đã gửi đơn đến các cơ quan chức năng trong tỉnh về thực trạng ô nhiễm nguồn nước của sông Pô Kô do nhà máy này đổ ra, nhưng không thấy ai trả lời?!”.
Theo bà Nguyễn Thị Mỹ, năm nay 68 tuổi, người dân ở thôn Bình Giang cho biết, hằng ngày vào khoảng 5 giờ sáng, nhà máy này cho công nhân xuống sông Pô Kô bơi thuyền vớt cá chết trên sông đem đi tiêu hủy để phi tang. Bà Mỹ kể: "Tháng 3/2007, trong thôn có 2 con bò của ông Đinh Hoàng Ấn và bà Quảng Thị Lưu chết vì uống nước thải từ nhà máy chảy ra. Sau 2 ngày uống nước thải này, 2 con bò chỉ đứng một chỗ, không đi lại được, miệng luôn chảy nước, rồi lăn ra chết. Khi mổ bụng bò ra, ruột nó đen thẫm, bốc mùi hôi thối của nước thải".
Ông Nguyễn Văn Liên, Bí thư Đảng ủy xã Sa Bình cho biết: "Hiện tại các hộ dân thuộc các thôn: Bình Giang, Bình An, Bình Trung với trên 2.000 nhân khẩu rất bức xúc về tình trạng ô nhiễm môi trường. Tại các kỳ tiếp xúc cử tri, người dân ở đây đã đề nghị với đại biểu HĐND các cấp, nhưng đến nay vẫn chưa được giải quyết thấu đáo".
Thừa nhận nhưng vẫn cố tình vi phạm
Bí thư Đảng ủy xã Sa Bình -Nguyễn Văn Liên cho biết: Ngày 1/10/2008, đoàn kiểm tra liên ngành của huyện Sa Thầy đã tiến hành kiểm tra về môi trường tại Công ty Liên doanh sản xuất tinh bột sắn Kon Tum. Qua kiểm tra, cho thấy: "Tại hồ chứa số 5 có xả nước trực tiếp ra ngoài chảy ra lòng hồ, nước có màu trắng sữa, hôi thối, cá dưới lòng hồ bị chết... nước nổi màu váng đục ô nhiễm".
Làm việc với ông Nguyễn Quốc Toản, quyền Tổng Giám đốc Công ty Liên doanh tinh bột sắn Kon Tum, chúng tôi đã được ông Toản đưa Quyết định số 363/QĐ-UBND, ngày 19/4/2007 của UBND tỉnh Kon Tum cho chúng tôi xem. Tại Điều 1 của Quyết định này nêu rõ: "Cho phép Công ty Liên doanh tinh bột sắn Kon Tum được xả nước thải vào nguồn nước với các nội dung: Nguồn tiếp nhận nước thải là sông Pô Kô. Địa điểm xả nước thải là thôn Bình Giang, xã Sa Bình... Phương thức và chế độ xả nước thải sau khi được xử lý qua hệ thống bể lắng và hồ phân hủy vi sinh tự nhiên đạt TCVN 5945-2005 (loại B) được xả vào nguồn nước sông Pô Kô".
Quyết định của UBND tỉnh Kon Tum là thế, nhưng khi trao đổi với chúng tôi, ông Nguyễn Quốc Toản, quyền Tổng Giám đốc công ty này thừa nhận " Nước thải đúng là chưa qua xử lý kỹ". Ông Toản còn cho biết thêm: "Hiện nay, chúng tôi đang tìm đối tác để xây dựng dự án phát triển nhà máy xử lý nước thải yếm khí và thu khí gas và dự kiến sẽ đi vào hoạt động trong tháng 9/2009".
Vậy, bao giờ Nhà máy Liên doanh tinh bột sắn Kon Tum xử lý các loại chất thải ra môi trường? Câu hỏi này đang chờ các ngành chức năng của tỉnh trả lời và giải quyết, sớm đem lại sức khỏe cho người dân vốn sinh sống bình yên bên dòng sông Pô Kô đoạn chảy qua xã Sa Bình êm ả.
Nhà máy Liên doanh tinh bột sắn Kon Tum nằm trên địa phận xã Sa Bình, huyện Sa Thầy (tỉnh Kon Tum), hoạt động từ năm 2005, có công suất chế biến từ 350-450 tấn sắn/ngày. Từ nhiều năm nay, Nhà máy này đã thải ra dòng sông Pô Kô hàng ngàn tấn chất thải hôi thối, gây ô nhiễm môi trường nghiêm trọng, tuy nhiên đến nay vẫn chưa bị xử lý.
Trần Văn Phúc