Chính phủ vừa ban hành Nghị định số 182/2026/NĐ-CP quy định chi tiết về chế độ phụ cấp ưu đãi theo nghề đối với nhà giáo, cán bộ quản lý cơ sở giáo dục và nhân sự hỗ trợ giáo dục đang công tác trong các cơ sở giáo dục công lập. Đây là chính sách có tác động sâu rộng, thu hút sự quan tâm lớn của đội ngũ lao động trong toàn ngành giáo dục.
Theo quy định tại Điều 10, Nghị định này sẽ chính thức có hiệu lực thi hành kể từ ngày 7/7. Tuy nhiên, một điểm đáng chú ý mang lại quyền lợi lớn cho người lao động là các mức phụ cấp ưu đãi theo nghề quy định tại văn bản này được thực hiện kể từ ngày 1/1/2026, đồng nghĩa với việc các đối tượng thụ hưởng sẽ được áp dụng truy lĩnh theo quy định. Văn bản mới cũng bãi bỏ Quyết định số 244/2005/QĐ-TTg, Điều 5 của Nghị định số 61/2006/NĐ-CP và Nghị định số 113/2015/NĐ-CP quy định về các chế độ phụ cấp đặc thù trước đây.
Chi tiết các mức phụ cấp ưu đãi theo nghề từ 20% đến 80%
Điều 3 của Nghị định phân chia cụ thể các mức phụ cấp ưu đãi theo nghề áp dụng cho từng nhóm đối tượng dựa trên cấp học, tính chất công việc và địa bàn hành chính, cụ thể được tổng hợp tại bảng dưới đây:
| Mức phụ cấp | Đối tượng áp dụng theo quy định tại Điều 3 |
| Mức 20% | Nhân sự hỗ trợ giáo dục công tác trong cơ sở giáo dục mầm non, phổ thông, giáo dục thường xuyên, trường trung học nghề, trường chuyên biệt, Trường Hữu nghị 80, Trường Hữu nghị T78, Trường Phổ thông Vùng cao Việt Bắc và trung tâm hỗ trợ phát triển giáo dục hòa nhập. |
| Mức 25% | Nhà giáo giảng dạy trong cơ sở giáo dục đại học, các trường đào tạo, bồi dưỡng của bộ, cơ quan ngang bộ, cơ quan thuộc Chính phủ, tổ chức chính trị - xã hội ở trung ương; người trực tiếp hướng dẫn thực hành tại xưởng trường, trạm, trại, phòng thí nghiệm của cơ sở giáo dục đại học hoặc hướng dẫn thực hành chương trình giáo dục đại học trên tàu huấn luyện. |
| Mức 30% | Nhà giáo giảng dạy trong trung tâm chính trị của xã, phường, đặc khu trực thuộc tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương; nhà giáo giảng dạy lý thuyết hoặc thực hành trong trường cao đẳng, trường trung cấp, trung tâm giáo dục nghề nghiệp; người trực tiếp hướng dẫn thực hành tại xưởng trường, trạm, trại, phòng thí nghiệm của trường cao đẳng, trường trung cấp hoặc hướng dẫn thực hành chương trình giáo dục nghề nghiệp trên tàu huấn luyện. |
| Mức 35% | Nhà giáo giảng dạy trong trung tâm giáo dục nghề nghiệp đóng trên địa bàn các xã khu vực I, khu vực II vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, xã đảo, hải đảo, xã biên giới theo quy định. |
| Mức 40% | Nhà giáo giảng dạy môn giáo dục chính trị trong trường trung cấp; nhà giáo giảng dạy trong trường trung học cơ sở, trường trung học phổ thông, trường trung học nghề, trung tâm giáo dục thường xuyên, trung tâm giáo dục nghề nghiệp - giáo dục thường xuyên; nhà giáo giảng dạy trong trường cán bộ quản lý giáo dục và đào tạo, trường sư phạm, khoa sư phạm thuộc cơ sở giáo dục đại học, trường cao đẳng; nhà giáo giảng dạy tích hợp lý thuyết với thực hành trong trường cao đẳng, trường trung cấp; nhà giáo là Nghệ sĩ ưu tú, Thầy thuốc ưu tú, Nghệ nhân ưu tú trở lên hoặc người có chứng chỉ kỹ năng nghề quốc gia bậc 4 trở lên hoặc thợ bậc 5/6, 6/7 trở lên hoặc tương đương trực tiếp giảng dạy thực hành trong trường cao đẳng, trường trung cấp. |
| Mức 45% | Nhà giáo giảng dạy trong các cơ sở giáo dục mầm non, trường tiểu học; nhà giáo giảng dạy trong trường trung học cơ sở, trường trung học phổ thông, trung tâm giáo dục thường xuyên, trung tâm giáo dục nghề nghiệp - giáo dục thường xuyên, trường trung học nghề đóng trên địa bàn các xã khu vực I, khu vực II vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, xã đảo, hải đảo, xã biên giới theo quy định; nhà giáo giảng dạy môn giáo dục chính trị trong trường cao đẳng, các môn lý luận chính trị trong cơ sở giáo dục đại học, trường đào tạo, bồi dưỡng của bộ, cơ quan ngang bộ, cơ quan thuộc Chính phủ, tổ chức chính trị - xã hội ở trung ương. |
| Mức 60% | Nhà giáo, cán bộ quản lý cơ sở giáo dục đang công tác trong trường năng khiếu thể dục thể thao, trường năng khiếu nghệ thuật, trường phổ thông dân tộc bán trú; nhà giáo giảng dạy trong các cơ sở giáo dục mầm non, trường tiểu học đóng trên địa bàn xã khu vực I, khu vực II vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, xã đảo, hải đảo, xã biên giới theo quy định. |
| Mức 70% | Nhà giáo, cán bộ quản lý cơ sở giáo dục công tác ở vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn, ngoại trừ các đối tượng đặc thù được điều chỉnh riêng ở mức 80%. |
| Mức 80% | Nhà giáo, cán bộ quản lý cơ sở giáo dục đang công tác trong trường phổ thông dân tộc nội trú, trường phổ thông nội trú, trường trung học phổ thông chuyên, trường dự bị đại học, Trường Hữu nghị 80, Trường Hữu nghị T78, Trường Phổ thông Vùng cao Việt Bắc; nhà giáo, cán bộ quản lý cơ sở giáo dục đang công tác trong trường, lớp dành cho người khuyết tật, trung tâm hỗ trợ phát triển giáo dục hòa nhập; nhà giáo giảng dạy trong các cơ sở giáo dục mầm non, phổ thông, trường trung học nghề, trường chuyên biệt đóng trên địa bàn có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn theo quy định của Chính phủ. |
Chế độ đặc thù đối với nhà giáo dạy người khuyết tật học hòa nhập
Một trong những điểm bổ sung mang tính nhân văn và chi tiết tại Điều 4 là quy định riêng dành cho nhà giáo không chuyên trách giảng dạy người khuyết tật trong lớp học hòa nhập thuộc cơ sở giáo dục nghề nghiệp, trung tâm giáo dục nghề nghiệp công lập có tỷ lệ học viên là người khuyết tật từ 5% đến dưới 70%.
Nhóm đối tượng này được hưởng phụ cấp ưu đãi theo nghề tính theo số giờ giảng dạy thực tế với các mức cụ thể bao gồm mức 5% đối với lớp có từ 5% đến dưới 10% học viên khuyết tật; mức 10% áp dụng cho tỷ lệ từ 10% đến dưới 20%; mức 15% áp dụng cho tỷ lệ từ 20% đến dưới 30%; mức 20% áp dụng cho tỷ lệ từ 30% đến dưới 40%; mức 25% áp dụng cho tỷ lệ từ 40% đến dưới 50%; mức 30% áp dụng cho tỷ lệ từ 50% đến dưới 60%; và mức 35% áp dụng cho tỷ lệ từ 60% đến dưới 70%.
Đối với nhà giáo chuyên trách giảng dạy người khuyết tật công tác trong cơ sở giáo dục nghề nghiệp, trung tâm giáo dục nghề nghiệp công lập dành riêng cho người khuyết tật hoặc lớp hành nghề dành riêng cho người khuyết tật có từ 70% học viên trở lên là người khuyết tật, mức phụ cấp ưu đãi nghề được hưởng cố định là 70%. Trường hợp nhà giáo không chuyên trách giảng dạy tại các lớp đặc thù này sẽ hưởng mức phụ cấp 40% tính theo số giờ giảng dạy thực tế.
Phương thức và công thức tính toán mức tiền phụ cấp cụ thể
Để đảm bảo tính minh bạch, Điều 5 và Điều 6 quy định rõ ràng công thức xác định tiền phụ cấp ưu đãi theo nghề hằng tháng của nhà giáo, cán bộ quản lý và nhân sự hỗ trợ giáo dục. Mức tiền này được tính bằng tổng của hệ số lương hiện hưởng, phụ cấp chức vụ lãnh đạo, phụ cấp thâm niên vượt khung và hệ số chênh lệch bảo lưu nếu có, sau đó nhân với mức lương cơ sở và nhân với tỷ lệ phần trăm phụ cấp ưu đãi được hưởng. Phụ cấp được chi trả cùng kỳ lương hằng tháng, tính cả trong thời gian nghỉ hè nhưng không dùng để tính đóng hay hưởng các chế độ bảo hiểm xã hội.
Nghị định cũng quy định rõ các khoảng thời gian không được tính hưởng loại phụ cấp này bao gồm thời gian đi công tác, làm việc hoặc học tập ở nước ngoài theo chế độ chỉ hưởng 40% tiền lương; thời gian bị đình chỉ công tác, tạm giữ, tạm giam; thời gian nghỉ thai sản đối với nhà giáo nữ và thời gian nghỉ việc hưởng trợ cấp bảo hiểm xã hội; thời gian nghỉ không hưởng lương liên tục từ một tháng trở lên.
Đối với trường hợp trong tháng có những ngày không được tính hưởng, mức tiền phụ cấp của thời gian còn lại được tính bằng cách lấy mức tiền phụ cấp ưu đãi theo nghề hằng tháng chia cho số ngày làm việc tiêu chuẩn quy định là 22 ngày, rồi nhân với số ngày làm việc thực tế được hưởng phụ cấp trong tháng đó.
Nguyên tắc áp dụng khi điều động, kiêm nhiệm và cơ chế tự chủ
Tại Điều 8 và Điều 9, Chính phủ đưa ra các nguyên tắc xử lý khi phát sinh trường hợp kiêm nhiệm hoặc thay đổi môi trường công tác. Nếu một cá nhân đồng thời thuộc đối tượng hưởng nhiều mức phụ cấp ưu đãi theo nghề khác nhau trong cùng một văn bản hoặc tại nhiều văn bản quy phạm pháp luật khác nhau, người đó sẽ được hưởng một mức phụ cấp ưu đãi theo nghề cao nhất.
Trường hợp viên chức được điều động từ cơ sở giáo dục công lập này sang cơ sở giáo dục công lập khác hoặc đến cơ quan quản lý giáo dục thì sẽ được hưởng phụ cấp ưu đãi theo nghề và các chế độ phụ cấp khác áp dụng với vị trí việc làm đảm nhiệm tại nơi đến. Nếu mức phụ cấp ưu đãi nghề tại nơi đi cao hơn nơi đến, viên chức được bảo lưu mức phụ cấp của nơi đi trong thời gian tối đa là 12 tháng đối với các trường hợp điều động có thời hạn dưới 12 tháng.
Đặc biệt, đối với các cơ sở giáo dục đại học và cơ sở giáo dục nghề nghiệp công lập tự chủ, đơn vị được quyền quyết định chi trả chế độ phụ cấp ưu đãi theo nghề từ nguồn thu hợp pháp ngoài ngân sách nhà nước được để lại và nguồn thu sự nghiệp của đơn vị, nhưng phải đảm bảo mức chi trả không được thấp hơn quy định khung tối thiểu của Nghị định này và phù hợp với quy chế chi tiêu nội bộ của đơn vị.
Đối với các khối ngành đặc thù, nhà giáo giảng dạy trong Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh và trường chính trị tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương tiếp tục hưởng mức phụ cấp ưu đãi theo nghề như hiện hành theo quyết định của Thủ tướng Chính phủ và hướng dẫn của Ban Tổ chức Trung ương cho đến khi có quy định mới. Riêng đối với nhà giáo, cán bộ quản lý công tác trong trường giáo dưỡng, đối tượng này hưởng phụ cấp phục vụ quốc phòng, an ninh và phụ cấp thâm niên. Nếu tổng mức phụ cấp này thấp hơn mức 70% thì được hưởng thêm tỷ lệ phần trăm chênh lệch để đạt mức phụ cấp ưu đãi bằng 70% mức lương hiện hưởng cộng phụ cấp chức vụ lãnh đạo và phụ cấp thâm niên vượt khung.
