Theo Nguyễn Văn Long, sinh viên ngành Y khoa đang trong quá trình học tập và thực hành trong lĩnh vực y học, việc hiểu đúng về cơ chế hình thành ung thư chính là bước đầu tiên để mỗi người có thể chủ động bảo vệ sức khỏe của mình. Từ góc nhìn của một người đang theo đuổi ngành y, Long cho rằng nhiều người chỉ thực sự quan tâm đến ung thư khi bệnh đã được chẩn đoán, trong khi những yếu tố nguy cơ lại xuất phát từ chính những thói quen hàng ngày.
Sinh viên y khoa Nguyễn Văn Long luôn dành sự quan tâm đặc biệt đến các hoạt động nâng cao nhận thức sức khỏe cộng đồng.
Ung thư hình thành trong nhiều năm
Trong cơ thể con người, mỗi ngày có hàng triệu tế bào được tạo ra để thay thế các tế bào cũ. Quá trình này được kiểm soát bởi hệ thống gen và nhiều cơ chế sinh học phức tạp. Tuy nhiên, khi DNA của tế bào bị tổn thương do tác động của môi trường hoặc lối sống, các đột biến có thể xuất hiện.
Những đột biến này không phải lúc nào cũng gây bệnh ngay lập tức. Trên thực tế, chúng thường tích lũy dần theo thời gian. Khi số lượng đột biến vượt quá khả năng sửa chữa của cơ thể, các tế bào có thể bắt đầu phân chia không kiểm soát, dẫn đến sự hình thành khối u.
Các nghiên cứu quốc tế cho thấy quá trình này có thể kéo dài từ 10 đến 20 năm trước khi ung thư được phát hiện. Điều này cũng đồng nghĩa với việc con người có một khoảng thời gian khá dài để giảm thiểu nguy cơ mắc bệnh nếu biết kiểm soát các yếu tố nguy cơ.
Theo Nguyễn Văn Long, chính khoảng "thời gian im lặng" này là cơ hội quan trọng để mỗi người thay đổi lối sống và xây dựng thói quen lành mạnh hơn.
Điều trị và phòng bệnh – hai cách tiếp cận khác nhau
Trong y học hiện đại, điều trị và phòng bệnh là hai hướng tiếp cận song song. Điều trị tập trung vào việc kiểm soát bệnh sau khi nó đã xuất hiện, trong khi phòng bệnh hướng đến việc ngăn chặn các yếu tố nguy cơ ngay từ đầu.
Nhờ những tiến bộ của khoa học, nhiều phương pháp điều trị ung thư như phẫu thuật, hóa trị, xạ trị hay liệu pháp miễn dịch đã mang lại hy vọng cho bệnh nhân. Tuy nhiên, việc điều trị thường đi kèm với nhiều thách thức như chi phí cao, tác dụng phụ và thời gian hồi phục kéo dài.
Theo quan điểm của Nguyễn Văn Long, phòng bệnh có thể được ví như việc loại bỏ những "tia lửa nhỏ" trước khi chúng trở thành một đám cháy lớn. Khi các yếu tố nguy cơ được kiểm soát sớm, khả năng hình thành bệnh có thể giảm đáng kể.
Nguyễn Văn Long nhấn mạnh tầm quan trọng của y học dự phòng trong công tác chăm sóc sức khỏe.
Những yếu tố làm tăng nguy cơ ung thư
Nguyễn Văn Long – đang trong quá trình đào tạo và thực hành trong lĩnh vực y khoa cho rằng chia các yếu tố nguy cơ ung thư thành ba nhóm chính: lối sống, yếu tố sinh học và môi trường.
Trong đó, nhóm yếu tố lối sống được xem là quan trọng nhất vì có thể thay đổi được. Hút thuốc lá là yếu tố nguy cơ lớn nhất có thể phòng tránh. Khói thuốc chứa nhiều hợp chất hóa học độc hại có khả năng gây tổn thương DNA và làm tăng nguy cơ nhiều loại ung thư khác nhau.
Bên cạnh đó, chế độ ăn uống thiếu cân bằng, tiêu thụ nhiều thực phẩm chế biến sẵn, lối sống ít vận động và việc sử dụng rượu bia quá mức cũng được chứng minh có liên quan đến nhiều loại ung thư.
Ngoài lối sống, các yếu tố sinh học như tuổi tác, di truyền và nội tiết tố cũng có thể ảnh hưởng đến nguy cơ mắc bệnh. Ví dụ, nguy cơ ung thư thường tăng dần theo tuổi do sự tích lũy của các đột biến gen trong cơ thể.
Yếu tố môi trường cũng đóng vai trò quan trọng. Ô nhiễm không khí, tiếp xúc với hóa chất độc hại hoặc bức xạ có thể làm tăng nguy cơ ung thư theo thời gian. Một số tác nhân nhiễm trùng như virus HPV hoặc virus viêm gan B và C cũng được xác định là có liên quan đến nhiều loại ung thư khác nhau.
Vai trò của tầm soát và vaccine
Một trong những tiến bộ quan trọng của y học hiện đại là việc áp dụng các chương trình tầm soát ung thư sớm. Những phương pháp như chụp nhũ ảnh, nội soi đại trực tràng hoặc xét nghiệm Pap smear giúp phát hiện các tổn thương tiền ung thư trước khi chúng phát triển thành bệnh.
Bên cạnh đó, vaccine cũng đóng vai trò quan trọng trong phòng ngừa ung thư. Ví dụ, vaccine HPV đã giúp nhiều quốc gia giảm đáng kể tỷ lệ ung thư cổ tử cung ở phụ nữ trẻ. Tương tự, vaccine viêm gan B cũng góp phần giảm nguy cơ ung thư gan.
Theo Nguyễn Văn Long, việc kết hợp giữa lối sống lành mạnh và tầm soát định kỳ chính là nền tảng quan trọng của y học dự phòng.
Bắt đầu từ những thay đổi nhỏ
Từ góc nhìn của một sinh viên y khoa, Nguyễn Văn Long cho rằng phòng ngừa ung thư không phải là một nhiệm vụ quá xa vời. Nhiều thay đổi nhỏ trong cuộc sống hàng ngày có thể tạo ra sự khác biệt lớn đối với sức khỏe lâu dài.
Một chế độ ăn uống cân bằng, duy trì vận động thể chất, hạn chế rượu bia và tránh thuốc lá là những bước đơn giản nhưng hiệu quả. Đồng thời, việc kiểm tra sức khỏe định kỳ cũng giúp phát hiện sớm những dấu hiệu bất thường.
Nguyễn Văn Long chia sẻ về vai trò của tầm soát ung thư sớm trong việc phát hiện bệnh kịp thời và bảo vệ sức khỏe cộng đồng.
Theo Nguyễn Văn Long, khi thông tin y học được chia sẻ một cách dễ hiểu và gần gũi, mọi người sẽ có nhiều cơ hội hơn để chủ động bảo vệ sức khỏe của mình.
"Phòng bệnh không phải là điều gì quá phức tạp. Đôi khi, sự khác biệt giữa bệnh tật và sức khỏe chỉ nằm ở những quyết định nhỏ mà chúng ta thực hiện mỗi ngày", Long chia sẻ.
Hiện Nguyễn Văn Long hiện đang theo đuổi lĩnh vực y khoa và quan tâm đến các hoạt động truyền thông sức khỏe cộng đồng, độc giả quan tâm có thể tìm hiểu thêm qua các nền tảng trực tuyến mạng xã hội hay thông qua tìm kiếm với tên "Nguyễn Văn Long", "Y học dự phòng", "Nghiên cứu khoa học".
Thu Nguyễn