Vì sao dông lốc, mưa đá liên tiếp xảy ra ở miền Bắc?
Những ngày gần đây, hiện tượng mưa dông, lốc, sét, mưa đá và gió giật mạnh xảy ra liên tục tại khu vực Bắc Bộ, Bắc Trung Bộ. Mưa đá đã gây thiệt hại nặng nề cho các địa phương. Cụ thể, mưa đá, dông lốc làm 4 người bị thương (Lào Cai), sập 3 nhà (Lâm Đồng 2, Lào Cai 1), tốc mái 19 nhà (Gia Lai 10, Lâm Đồng 9), hơn 300 hộ thiệt hại về nhà ở, chủ yếu là bị mưa đá vỡ tấm lợp Fibro ximăng (Lào Cai); 370ha cây ăn quả ôn đới đang cho thu hoạch bị rụng quả; 115ha cây hàng năm (ngô, rau màu) bị thiệt hại.
Dông lốc, mưa đá gây thiệt hại nặng nề ở các địa phương.
Theo chuyên gia khí tượng, nguyên nhân là do sự tương tác giữa không khí lạnh yếu cuối mùa và khối không khí nóng, ẩm từ phía Tây. Sự xung đột này tạo ra vùng hội tụ, kích thích đối lưu mạnh, gây dông lốc, mưa đá – dạng thời tiết điển hình trong giai đoạn giao mùa.
"Dù đây là hiện tượng nguy hiểm, nhưng không phải hoàn toàn bất ngờ, bởi đã nằm trong xu thế thời tiết được cơ quan dự báo nhận định và cảnh báo. Trong thời gian tới, miền Bắc vẫn cần tiếp tục đề phòng các hiện tượng dông lốc, sét, gió giật mạnh và mưa đá cục bộ, do đây vẫn là giai đoạn thời tiết còn nhiều biến động", Tiến sĩ Trương Bá Kiên, Phó Giám đốc điều hành Trung tâm nghiên cứu khí tượng, khí hậu, Viện Khoa học Khí tượng Thủy văn, Môi trường và Biển cho biết.
Các chuyên gia khí tượng thủy văn khuyến cáo, hiện tượng dông, lốc, sét, gió giật mạnh tiềm ẩn nguy cơ ảnh hưởng đến tính mạng, tài sản của người dân. Lốc xoáy thường xảy ra cùng với những cơn dông mạnh. Khi có các thông tin cảnh báo mưa dông, người dân cần tránh trú ở những nơi an toàn tại các công trình xây dựng kiên cố...
Người dân cần đặc biệt lưu ý khi quan sát thấy mây dông phát triển nhanh, kèm theo gió mạnh và cảm giác không khí đột ngột lạnh đi. Đây là những dấu hiệu cho thấy khả năng cao sắp xảy ra mưa đá hoặc dông mạnh.
Trong trường hợp đang di chuyển ngoài trời, người dân nên tìm nơi trú ẩn tại các công trình kiên cố; tránh đứng dưới cây lớn hoặc gần các vật kim loại dễ dẫn điện khi có sấm sét. Đối với phương tiện ô tô, nên đưa vào nơi có mái che hoặc sử dụng vật liệu cứng và bạt để bảo vệ kính và thân xe trước nguy cơ mưa đá.
Tháng 4 là thời điểm chuyển mùa, thời tiết biến động mạnh, dễ xuất hiện các hiện tượng thời tiết nguy hiểm như dông, lốc, sét, mưa đá. Đáng chú ý, chỉ trong khoảng nửa tháng qua, mưa đá liên tục trút xuống loạt địa phương trên cả nước, gây thiệt hại tài sản của người dân.
Gần đây nhất, trận mưa đá lớn vào đêm 15, rạng sáng 16/4 kèm dông lốc trút xuống Bắc Hà (Lào Cai) đã khiến 4 người dân nơi đây bị thương, nhiều nhà cửa, diện tích rau màu, vườn cây ăn quả bị ảnh hưởng. Ước tính ban đầu, tổng giá trị thiệt hại do trận dông lốc, mưa đá gây ra tại Bắc Hà (Lào Cai) lên tới hơn 30 tỷ đồng.
3 tỉnh có nguy cơ cao lũ quét, sạt lở đất
Theo Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia, trong 2 giờ qua (từ 2 giờ đến 4 giờ ngày 18/4), khu vực các tỉnh: Thái Nguyên, Cao Bằng và Lạng Sơn, đã có mưa vừa, mưa to, có nơi mưa rất to như: Nà Phặc 52,4 mm (Thái Nguyên); Hạ Lang 74,4 mm (Cao Bằng);… Trong 3-6 giờ tới, khu vực các tỉnh trên tiếp tục có mưa với lượng mưa tích lũy phổ biến từ 20-50mm, có nơi trên 70mm.
Trong 6 giờ tới, nguy cơ xảy ra lũ quét trên các sông, suối nhỏ, sạt lở đất trên sườn dốc tại nhiều xã/phường gồm:
Thái Nguyên: Đồng Hỷ, Đức Lương, Phú Thịnh, Quang Sơn, Văn Hán; An Khánh, Ba Bể, Bằng Vân, Bình Thành, Bình Yên, Cẩm Giàng, Chợ Mới, Chợ Rã, Côn Minh, Cường Lợi, Đại Phúc, Đại Từ, Dân Tiến, Đồng Phúc, Hiệp Lực, Hợp Thành, La Bằng, Lam Vỹ, Nà Phặc, Na Rì, Nam Cường, Nam Hòa, Ngân Sơn, Nghinh Tường, P. Bá Xuyên, P. Bách Quang, P. Linh Sơn, P. Tích Lương, Phong Quang, Phú Bình, Phú Đình, Phú Lạc, Phú Lương, Phủ Thông, Phú Xuyên, Phúc Lộc, PhượngTiến, Quảng Bạch, Sảng Mộc, Tân Cương, Tân Kỳ, Thần Sa, Thanh Mai, Thanh Thịnh, Thượng Minh, Thượng Quan, Trần Phú, Trung Hội, Văn Lang, Vạn Phú, Vĩnh Thông, Võ Nhai, Xuân Dương, Yên Bình, Yên Trạch.
Cao Bằng: Bạch Đằng, Canh Tân, Cốc Pàng, Đoài Dương, Độc Lập, Đông Khê, Hạ Lang, Kim Đồng, Minh Khai, Minh Tâm, Nguyên Bình, Quang Long, Quang Trung, Tam Kim, Thạch An, Trùng Khánh, Vinh Quý
Lạng Sơn: Bắc Sơn, Bình Gia, Cao Lộc, Chiến Thắng, Công Sơn, Điềm He, Đồng Đăng, Hoàng Văn Thụ, Hồng Phong, Hưng Vũ, Kháng Chiến, Khánh Khê, Lộc Bình, Mẫu Sơn, P. Đông Kinh, P. Kỳ Lừa, P. Lương Văn Tri, P. Tam Thanh, Quốc Khánh, Quý Hòa, Tân Đoàn, Tân Tiến, Tân Tri, Tân Văn, Thất Khê, Thiện Hòa, Thiện Long, Thiện Thuật, Thống Nhất, Tràng Định, Tri Lễ, Văn Quan, Vũ Lăng, Vũ Lễ, Yên Phúc
Cảnh báo cấp độ rủi ro thiên tai do lũ quét, sạt lở đất, sụt lún đất do mưa lũ hoặc dòng chảy: Cấp 1. Lũ quét, sạt lở đất có thể gây tác động rất xấu đến môi trường, uy hiếp tính mạng của người dân; gây tắc nghẽn giao thông cục bộ, làm ảnh hưởng tới quá trình di chuyển của các phương tiện; phá hủy các công trình dân sinh, kinh tế gây thiệt hại cho các hoạt động sản xuất, hoạt động kinh tế - xã hội.
Kiến nghị các cơ quan chức năng tại địa phương lưu ý rà soát các điểm nghẽn dòng, các vị trí xung yếu trên địa bàn để có biện pháp phòng tránh, ứng phó.
