Hà Nội

Nguyên nhân có thể điều trị đảo ngược suy giảm nhận thức nhẹ

15-09-2021 11:00 AM | Y học 360

Có rất nhiều yếu tố góp phần vào hoặc thậm chí gây ra suy giảm nhận thức. Tuy nhiên những yếu tố này thường bị bỏ qua và đánh giá thấp, điều này thật đáng tiếc vì một số có thể điều trị và sau điều trị sẽ giúp cải thiện nhận thức rất nhiều.

Vì thế hãy tìm và nhận ra sớm các nguyên nhân làm suy giảm nhận thức sau đây.

photo-1631532407330

Thuốc

Yếu tố ảnh hưởng nhiều đến nhận thức ngày qua ngày là thuốc. Các thuốc trong bảng 1 làm suy giảm nhận thức, vì vậy cần nhận ra sớm và hạn chế sử dụng đối với người già nói chung và người có suy giảm nhận thức nói riêng

Thuốc có thể làm suy giảm chức năng nhận thức ở người lớn tuổi

Tác động

Loại thuốc

Ví dụ

Học tập, trí nhớ, sự tập trung chú ý

Chống trầm cảm ba vòng

Amitriptyline, doxepin

Chống co thắt dạ dày ruột

Belladonna alkaloids, dicyclomine

Chống co thắt đường tiết niệu sinh dục

Oxybutynin chloride tác dụng ngắn

Giãn cơ

Cyclobenzaprine, methocarbamol

Kháng histamines

Diphenhydramine

Sự thức tỉnh và tỉnh táo

Benzodiazepines

Chlordiazepoxide, diazepam

Chống động kinh

Barbiturates tác dụng kéo dài

Chống loạn thần

Thioridazine, mesoridazine, chlorpromazine

Định hướng

Ma túy

Propoxyphene, meperidine

Kháng viêm non steroid

Indomethacin, piroxicam

Corticosteroids

Prednisolone

Thuốc trị tiêu chảy

Diphenoxylate and atropine

Đối vận histamine-2

Cimetidine

Thuốc hạ áp

Clonidine

Lưu ý: trong trường hợp người lớn tuổi bị suy giảm nhận thức, cần thận trọng thay thế thuốc chống trầm cảm ba vòng bằng thuốc chống trầm cảm có tái hấp thu chọn lọc serotonin (SSRI) (tuy nhiên paroxetine thì nên tránh) hoặc thuốc chống trầm cảm khác không có tính kháng cholinergic (VD: Mirtazapine). Citalopram và sertraline được khuyến cáo ở người cao tuổi vì chúng ít hoặc không ảnh hưởng đến enzym chuyển hóa thuốc cytochrom P450, do đó ít khả năng dẫn đến tương tác thuốc bất lợi.

Tụt huyết áp

Nghiên cứu của Liu H. đăng trên tạp chí lão khoa Hoa Kỳ 2013 cho thấy điểm nhận thức cao nhất khi huyết áp tâm thu ở quanh mức 135 mmHg và điểm giảm khi huyết áp thấp hơn. Vì vậy các nguyên nhân làm tụt huyết áp và/hoặc tụt huyết áp tư thế có thể làm giảm lưu lượng tưới máu não.

Rối loạn chuyển hóa

photo-1631532409316

Rối loạn chuyển hóa như nhược giáp, hạ đường huyết, tăng đường huyết, mất nước và thiếu vitamin B12 nên được kiểm tra. Điều chỉnh các rối loạn trên sẽ giúp cải thiện nhận thức.

Rung nhĩ

Rung nhĩ có thể gây đột quị, cơn thoáng thiếu máu não thoáng qua, dẫn đến suy giảm nhận thức nhẹ và lâu ngày diễn tiến thành sa sút trí tuệ mạch máu.

Ngưng thở khi ngủ, giảm thị lực, thính lực

Ngưng thở khi ngủ gây mệt mỏi nhiều vào ban ngày giống như bị mất ngủ, lâu ngày làm giảm nhận thức. Điều trị ngưng thở khi ngủ giúp cải thiện nhận thức

Giảm thị lực, thính lực cũng gây suy giảm nhận thức. Trong phần lớn trường hợp có thể cải thiện bằng cách đeo kính, phẫu thuật thủy tinh thể, dùng máy trợ thính.

Nguyên nhân có thể điều trị đảo ngược suy giảm nhận thức nhẹ - Ảnh 4.

Não úng thủy áp lực bình thường

Não úng thủy áp lực bình thường là sự tích tụ của dịch não tủy (CSF) trong hệ thống não thất gây dãn não thất và cuối cùng là tổn thương não, có thể ảnh hưởng đến khả năng ghi nhớ thông tin. Các triệu chứng dấu hiệu bao gồm bộ ba suy giảm nhận thức, mất điều hòa dáng đi và tiểu không kiểm soát. Thông thường, các tác động bất lợi về nhận thức có thể hồi phục nếu được phát hiện và điều trị sớm trong quá trình bệnh.

Tài liệu tham khảo:

1. Angela M. Sanford, Mild Cognitive Impairment, Clin Geriatr Med (2017) http://dx.doi.org/10.1016/j.cger.2017.02.005


Ths.Bs Nguyễn Tường Vy, Bệnh viện Chợ Rẫy
Bình luận
Xem thêm bình luận
Ý kiến của bạn