Uống nhầm dung dịch lạ trong tủ lạnh
Vừa qua, Bệnh viện 19-8 (Bộ Công an) đã tiếp nhận một trường hợp cấp cứu hy hữu do uống nhầm dung dịch lạ trong tủ lạnh. Bệnh nhân nam Q (62 tuổi, quê Nghệ An) đang làm việc Hà Nội thấy khát nước và mở tủ lạnh dùng chung tại khu làm việc. Bệnh nhân thấy một chai nước màu hồng trông rất giống nước giải khát Sting dâu. Không chút nghi ngờ, ông Q pha với đá rồi uống liền 2 ngụm (khoảng 100ml).
Ngay sau khi uống, người bệnh nhanh chóng rơi vào trạng thái bất tỉnh. Nhiều giờ sau, các đồng nghiệp mới phát hiện ông Q nằm mê man và cấp tốc đưa tới bệnh viện cấp cứu. Tại Khoa Cấp cứu, người bệnh có tình trạng ý thức lơ mơ, điện tâm đồ (ECG) ghi nhận hình ảnh biến đổi nhịp thất nguy hiểm nghi ngờ Hội chứng Brugada. Ban đầu, người bệnh được chuyển ngay đến Viện Tim mạch (Bệnh viện 19-8) để theo dõi và điều trị chuyên khoa.
Tại Viện Tim mạch, các kết quả xét nghiệm cận lâm sàng trả về sau đó khiến các bác sĩ đặc biệt lo ngại: người bệnh rơi vào tình trạng suy hô hấp, tăng kali máu nguy hiểm, suy thận cấp, tiêu cơ vân cấp, tăng men tim, suy gan cấp kèm viêm phổi và nhiễm khuẩn huyết tiến triển nhanh.
Nhận định bệnh nhân có thể gặp tình trạng ngộ độc cấp nguy kịch, các bác sĩ Viện Tim mạch đã tiến hành cấp cứu ban đầu, điều trị tăng kali máu, theo dõi điện tim, chụp CT sọ (chưa phát hiện tổn thương) và lập tức hội chẩn chuyển người bệnh sang Khoa Điều trị tích cực và Chống độc.
Do uống nhầm chai dung dịch tưởng là Sting dâu, người đàn ông nhanh chóng rơi vào trạng thái nguy kịch. Ảnh minh họa AI.
Khi tiếp nhận tại khoa Điều trị tích cực và Chống độc, qua thăm khám lâm sàng, bác sĩ ghi nhận bệnh nhân mang đầy đủ các triệu chứng điển hình của hội chứng ngộ độc nhóm Opioid (nhóm chất giảm đau trung ương và gây nghiện bao gồm Morphine, Heroin, Fentanyl, Codeine...). Bệnh cảnh nổi bật với tam chứng kinh điển: rối loạn ý thức (lơ mơ, mê man); đồng tử co nhỏ như đầu kim hai bên; suy hô hấp: nhịp thở chậm chỉ còn 6 - 8 lần/phút, xuất hiện các cơn ngừng thở ngắn theo kiểu nhịp thở Cheyne-Stokes cực kỳ nguy hiểm.
Lâm sàng định hướng ngộ độc nhóm Opioid rất rõ, tuy nhiên các kết quả test nhanh một số chất gây nghiện tại Bệnh viện 19-8 và toàn bộ các xét nghiệm độc chất, các chất gây nghiện gửi sang Trung tâm Chống độc - Bệnh viện Bạch Mai lại trả về âm tính; trái ngược hoàn toàn với dự đoán ban đầu, tạo nên thách thức không nhỏ cho kíp điều trị.
Phác đồ giải độc khẩn cấp và giải mã chất độc
Không bị thụ động bởi kết quả xét nghiệm ban đầu, các bác sĩ lập tức triển khai phác đồ hồi sức - chống độc tích cực: điều trị giải độc đặc hiệu kết hợp đặt sonde rửa dạ dày. Hỗ trợ hô hấp: cho người bệnh thở máy không xâm nhập kịp thời để kiểm soát rối loạn nhịp thở Cheyne-Stokes và tình trạng suy hô hấp. Bệnh nhân được thải độc và hồi sức đa cơ quan: truyền dịch lợi tiểu cưỡng bức, cấp cứu tăng kali máu, điều trị suy thận, suy gan cấp và ổn định huyết động.
Đồng thời, ngay trong đêm, kíp trực đã xin ý kiến chỉ đạo tiến hành hội chẩn khẩn cấp với Trung tâm Chống độc - Bệnh viện Bạch Mai để rà soát toàn bộ các độc chất có thể gây ra bệnh cảnh tương tự.
Người dân cần hết sức thận trọng, tuyệt đối không ăn uống đồ lạ, dung dịch không rõ nguồn gốc, không nhãn mác, hoặc dùng chai nước giải khát để chứa hoá chất. Ảnh. BVCC
Từ chi tiết "dung dịch màu hồng đựng trong chai không nhãn mác để trong tủ lạnh dùng chung", các chuyên gia chống độc lập tức khoanh vùng nghi vấn hàng đầu: Methadone (một Opioid tổng hợp dùng trong chương trình điều trị cai nghiện ma túy, thường pha dạng dung dịch màu hồng, không nằm trong danh mục test nhanh ma túy thông thường). Mẫu bệnh phẩm nước tiểu ngay lập tức được gửi gấp sang Viện Pháp y Quốc gia. Kết quả trả về đúng như dự đoán: "Mẫu xét nghiệm dương tính với Methadone".
Sau khi có kết quả xét nghiệm độc chất từ Viện Pháp y Quốc gia, các bác sĩ càng gia tăng cảnh giác. Khác với các chất gây nghiện thông thường đào thải nhanh, Methadone có đặc tính tích tụ rất lâu trong cơ thể. Chính vì chất độc giải phóng chậm và âm thầm này, bệnh nhân ngộ độc Methadone đối mặt với nguy cơ bị tái ngạt thở, ngừng thở trở lại rất cao, đòi hỏi các bác sĩ phải theo dõi sát sao 24/24 giờ ngay cả khi các chỉ số đã tạm ổn định.
Nhờ xác định đúng nguyên nhân và kiểm soát tốt diễn tiến kéo dài của chất độc, sức khỏe bệnh nhân đã phục hồi rõ rệt. Sau 3 ngày bệnh nhân đã tỉnh táo hoàn toàn, các chỉ số suy gan, suy thận cấp, tiêu cơ vân cấp cải thiện tốt, điện tâm đồ trở về nhịp xoang bình thường. Sau 7 ngày, tình trạng nhiễm khuẩn huyết và viêm phổi đỡ nhiều. Người bệnh được cai hỗ trợ máy không xâm nhập, giảm xuống thở oxy rồi tự thở khí phòng tốt, các chức năng sống hoàn toàn ổn định. Người bệnh đủ điều kiện xuất viện và được chuyển về bệnh viện địa phương theo tuyến BHYT để tiếp tục theo dõi.
Qua trường hợp ngộ độc Methadone nguy kịch này, ThS.BS Bùi Nam Phong - Trưởng khoa Điều trị tích cực và Chống độc, Bệnh viện 19-8 đưa ra cảnh báo quan trọng đến cộng đồng:
"Methadone là thuốc yêu cầu kiểm soát và tính toán liều lượng cực kỳ nghiêm ngặt. Ở người đang điều trị cai nghiện, cơ thể họ đã dung nạp tốt với thuốc. Tuy nhiên, đối với người bình thường, đặc biệt là người chưa từng dung nạp các chất dạng opiate, chỉ cần uống một lượng nhỏ Methadone (như 1-2 ngụm) cũng đủ gây ngộ độc nặng, ức chế trung khu hô hấp kéo dài, dẫn đến thở chậm hoặc ngừng thở và tử vong nếu không được cấp cứu kịp thời.
Để tránh những sự cố nguy hiểm tương tự xảy ra người dân cần hết sức thận trọng, tuyệt đối không ăn uống đồ lạ, dung dịch không rõ nguồn gốc, không nhãn mác hoặc dùng chai nước giải khát để chứa hóa chất hay thuốc điều trị. Người đang điều trị Methadone cần bảo quản thuốc nghiêm ngặt, cất giữ trong hộp có khóa, xa tầm tay trẻ em và tuyệt đối không để lẫn vào tủ lạnh dùng chung hoặc khu vực chứa thực phẩm chung của nơi làm việc, gia đình, tập thể".
