Những tháng mùa hè, Bệnh viện Nhi Trung ương không chỉ căng mình tiếp nhận nhiều trẻ em nhập viện vì nắng nóng và nhiễm khuẩn mà còn chật vật với nguồn máu phục vụ điều trị luôn trong tình trạng cạn kiệt. Các bác sĩ cảnh báo, trong nhiều trường hợp nếu không được truyền máu kịp thời thì dù kỹ thuật điều trị có hiện đại đến mấy bệnh nhân cũng có thể tử vong.
Ngóng chờ những giọt máu hồng
Đã 3 năm nay, bệnh nhi Phạm Hữu T., 7 tuổi (Đông Anh - Hà Nội) luôn phải hằng tháng đến Khoa truyền máu - Bệnh viện Nhi Trung ương để được tiếp máu, có những thời điểm bị tai nạn như ngã chảy máu hay nóng sốt, bé T. phải đến bệnh viện truyền máu cấp cứu. Bà Nguyễn Thị Hạnh - bà nội của bé T. cho biết, khi sinh ra T. khỏe mạnh, chóng lớn nhưng khi được 4 tuổi bỗng dưng cháu bị chảy máu cam và không cầm máu được, gia đình đưa cháu đến Bệnh viện Nhi Trung ương cấp cứu thì được biết cháu bị bệnh máu khó đông. Từ đó đến nay T. trở thành bệnh nhi quen thuộc của bệnh viện, nhưng cứ mỗi lần đến hè và Tết là gia đình rất lo lắng vì đây là những lúc bệnh viện rất thiếu máu cho điều trị.
 Nhiều phẫu thuật cho trẻ cần được truyền máu. |
Theo TS. Đỗ Thị Minh Cầm - Trưởng khoa Truyền máu, mỗi năm bệnh viện cần khoảng 13.000 đơn vị máu, riêng trong dịp hè cần tới 4.000 đơn vị cho cấp cứu và điều trị, hiện mỗi ngày có khoảng 80-100 bệnh nhi cần máu để truyền nhưng đây lại là thời điểm lượng máu luôn trong tình trạng khan hiếm. Để khắc phục tình trạng này, lần đầu tiên trong dịp Tết thiếu nhi 1/6 vừa qua, Viện Huyết học - Truyền máu Trung ương, Hội chữ thập đỏ Việt Nam, Bệnh viện Nhi Trung ương tổ chức chương trình hiến máu tình nguyện "Giọt hồng tặng bé" cho bệnh nhi. Có khoảng hơn 1.000 người tham dự hoạt động này và đã hiến tặng hơn 400 đơn vị máu. Tuy nhiên, theo các bác sĩ, số lượng máu thu được trong lần này chưa đáp ứng được bao nhiêu so với nhu cầu, nhưng dù sao cũng bắt đầu một tín hiệu tốt để cộng đồng quan tâm và chia sẻ những giọt máu hồng cho những trẻ bệnh.
Nhiều bệnh nhi đang cần máu điều trị
Tại Khoa huyết học, nơi có đông nhất những bệnh nhân đang chờ được truyền máu hầu hết là những trẻ bệnh rất nặng, biện pháp điều trị cho những bệnh nhân này chủ yếu là truyền máu. TS. Dương Bá Trực - Trưởng khoa cho biết, những bệnh nhi mắc Thalasemia (thiếu máu huyết tán) là những trẻ cần truyền máu nhiều nhất, chiếm tới 40-60% lượng máu được truyền. Hầu hết những trẻ này đến nhập viện đều là những trẻ có hoàn cảnh rất khó khăn và bệnh ở giai đoạn rất nặng, không chỉ cần truyền riêng hồng cầu mà còn phải truyền nhiều thành phần khác của máu. Xếp hàng tiếp theo trong danh sách cần truyền máu là những trẻ bị bệnh máu khó đông (Hemophilia). Đây là bệnh di truyền lặn vì gen bệnh nằm trên nhiễm sắc thể X. Cơ chế đông máu được hoàn thiện phải có đủ 13 yếu tố ở huyết tương, đó là những protein được tổng hợp trên nhiễm sắc thể. Quá trình máu khó đông ở bệnh nhân này là do thiếu globulin kháng hemophilia bẩm sinh. Đó là thiếu yếu tố thứ 8 và thứ 9 trong chuỗi 13 yếu tố có nhiệm vụ làm đông máu. Vì thế khi truyền máu cho những bệnh nhân máu khó đông phải là máu đã tách chiết các thành phần này. Trong khi đó thì những bệnh nhân suy tủy lại cần tất cả các thành phần của máu.
Không chỉ ở Khoa huyết học mà còn rất nhiều trẻ ở Khoa ung bướu cũng phải truyền máu, những trẻ này hầu hết là có thời gian nằm viện dài ngày, vừa phải truyền hóa chất lại vừa phải truyền máu. Các bác sĩ cho biết, sẽ rất nguy hiểm nếu những bệnh nhi này thiếu máu điều trị vì như thế cơ thể các em sẽ không đủ sức tiếp nhận các biện pháp điều trị ung thư và khó duy trì được sự sống.
Theo TS. Đỗ Thị Minh Cầm, không chỉ các bệnh máu mãn tính nói trên cần phải truyền máu mà hằng ngày cũng cần một lượng máu lớn phục vụ cho cấp cứu và phẫu thuật. Nhiều trẻ bị nhiễm khuẩn huyết, thiếu máu do suy dinh dưỡng, do sốt cao... cũng rất cần được truyền máu. Với một nhu cầu lớn như vậy nên có những thời điểm không còn máu để truyền bệnh viện phải huy động từ giám đốc đến hộ lý hiến máu cho trẻ bệnh.
TS. Khu Thị Khánh Dung - Phó Giám đốc bệnh viện cho biết, để có được những thành phần máu truyền cho bệnh nhi an toàn nhất, bệnh viện phải tiến hành sàng lọc những bệnh lây qua đường truyền máu như HIV, viêm gan B, viêm gan C, giang mai, sốt rét từ lượng máu hiến thu gom được. Đồng thời tiến hành tách chiết các thành phần của máu để phục vụ trẻ bệnh theo phương pháp "thiếu gì truyền nấy", biện pháp này vừa nâng cao hơn chất lượng truyền máu vừa chống lãng phí.
Bài và ảnh: Lê Hảo