Nhiều khán giả của dòng phim Việt kiều cảm thấy thất vọng bởi bên cạnh những bộ phim được đầu tư công phu về nghệ thuật và gây hiệu ứng tốt, càng về sau, dòng phim Việt kiều càng “đuối” và ít để lại ấn tượng cho người xem. Nhiều ý kiến cho rằng, nguyên nhân chính là dòng phim này đang bị “Hollywood hóa”.
Những ánh sao đêm
Gửi gắm màu sắc dân tộc vào nội dung một cách sâu sắc và tinh tế là điều nhiều khán giả tâm đắc khi theo dõi Mùi đu đủ xanh, Xích lô, Mùa hè chiều thẳng đứng (Trần Anh Hùng), Ba mùa, Rồng xanh (Tony Bùi), Thời xa vắng (Hồ Quang Minh), Mê Thảo - Thời vang bóng (Việt Linh), Mùa len trâu (Nguyễn Võ Nghiêm Minh), Hạt mưa rơi bao lâu (Đoàn Minh Phượng), Áo lụa Hà Đông (Lưu Huỳnh)… Thập niên 90 và những năm đầu của thế kỷ 21 được coi là những ngày tháng huy hoàng của dòng phim Việt kiều. Món ăn lạ - phim Việt kiều được đón nhận xuất phát từ hai hướng thị hiếu: Khán giả trong nước bị hấp dẫn bởi những góc nhìn mới lạ và tư duy sâu nặng của phim. Mặt khác, hình ảnh về đất nước và con người Việt Nam luôn hấp dẫn và đầy bí ẩn với khán giả quốc tế.
Không thể phủ nhận công lao của các đạo diễn Việt kiều là đã góp phần giới thiệu được hình ảnh và con người Việt Nam ra thế giới. Họ đã cố gắng tìm hiểu, chuyển tải một cách đầy nghệ thuật những biến chuyển và vẻ đẹp truyền thống của đất nước bằng những kiến thức điện ảnh được thu nhận tại các trường học làm phim trên thế giới, đặc biệt là Pháp và Mỹ. Phim của các đạo diễn Việt kiều vì lẽ đó có một hơi thở riêng, một tư duy mới lạ, một chương trình “đổi gió” được khá nhiều khán giả mến mộ.
 Poster phim Long Ruồi. |
Sao đổi ngôi
Một trong những yếu tố của dòng phim Việt kiều được khán giả trong nước đề cao đó là khơi gợi được những nét đẹp tinh tế của nếp nhà Việt, những bản sắc truyền thống của quê hương, bản quán. Nhiều người Việt xa xứ hay đang sinh sống tại quê hương đã xúc động đến rơi nước mắt khi theo dõi những thước phim gợi nhớ về tuổi thơ, quê nhà trong Mùa len trâu, Áo lụa Hà Đông, Mùi đu đủ xanh… Ngôn ngữ điện ảnh ý nhị, sâu lắng, đầy chất thơ của các đạo diễn Việt kiều đã cuốn hút họ. Và họ mong chờ thêm những ánh sao sáng ấy.
Nhưng khán giả đã thất vọng khi những bộ phim của dòng phim Việt kiều những năm gần đây ít nhiều “biến tướng”. Sự thay đổi rõ rệt nhất phải kể đến là cách kể chuyện của dòng phim này đã thay đổi và hoàn toàn xa lạ với người Việt. Diễn biến và kịch tính của phim đã bị “làm màu” theo hơi hướng Hollywood hòng thu hút khán giả tới rạp.
Để mai tính của đạo diễn Charlie Nguyễn lập kỷ lục đứng rạp suốt 8 tuần liên tiếp, tuy nhiên, nhiều độc giả khi ra khỏi rạp đã kết luận “chuyện chỉ có ở trong phim”. Đúng là câu chuyện của Để mai tính ngộ nghĩnh và xi-nê đến mức người ta không thể tin là nó có ở đời thật. Diễn biến hài hước, lãng mạn theo kiểu “đánh nhanh thắng gọn” của Hollywood không phù hợp với bối cảnh Việt Nam. Và tất nhiên, nó trở thành một phim giải trí đơn thuần mà người ta tìm đến khi muốn giải khuây.
Sau đó là một loạt những biến cố xảy đến với dòng phim Việt kiều. Đầu tiên là sự kiện Giao lộ định mệnh của đạo diễn Victor Vũ dính nghi án “đạo” Shattered - một bộ phim Mỹ khá nổi tiếng có phong cách rùng rợn đặc trưng của Hollywood. Đây được xem là bài học cho những đạo diễn Việt kiều muốn về nước và tìm kiếm dàn diễn viên Việt cho những phim mang hơi hướng Hollywood.
Chưa dừng lại ở đó, Em hiền như ma sơ, bộ phim mùa Giáng sinh 2010 của đạo diễn Hoàng Thiên Trụ chưa giải quyết được những lùm xùm xung quanh diễn viên chính và nhà sản xuất lại bị “đánh” tơi tả vì nội dung quá nhảm, thiếu logic và được các nhà báo thống nhất bình chọn là “bộ phim tệ nhất, nhảm nhất trong số các phim đã được các nhà làm phim Việt kiều thực hiện tại Việt Nam, cho khán giả Việt Nam.”
Mới đây nhất, Long Ruồi - phim của đạo diễn Việt kiều Charlie Nguyễn lại bị khán giả “quay” về mặt nghệ thuật. Phong cách hài kiểu Hollywood bị lạm dụng một cách triệt để suốt diễn biến phim. Gây cười bởi những tình huống trớ trêu, bất ngờ theo xu hướng hài “thô” của Hollywood, Long Ruồi níu chân khán giả ở các rạp nhưng chưa thỏa mãn được mong mỏi về một luồng gió mới của dòng phim Việt kiều.
Làm thế nào để dòng phim Việt kiều trở lại con đường dẫn đến trái tim khán giả, câu trả lời thuộc về tư duy và ý thức của những nhà làm phim gốc Việt - một trong những lực lượng được dự báo là sẽ có nhiều đột phá trong tương lai của phim Việt.
Sa Nam