Những ngư dân gốc Việt Nam ở tiểu bang Louisiana, Mỹ, một cộng đồng dân cư không nhỏ sống chủ yếu bằng nghề chài lưới đang là nạn nhân trực tiếp của thảm họa sinh thái gây ra từ giếng dầu của Công ty dầu lửa BP của Anh quốc.
 Mặc dù BP vẫn đang nỗ lực khắc phục hậu quả nhưng thảm họa tràn dầu này vẫn ảnh hưởng nghiêm trọng tới cuộc sống của người dân địa phương. |
Trở lại với cuộc sống của những ngư dân gốc Việt, ở Louisiana các tàu của người Việt chiếm tới 1/3 số tàu đánh bắt tôm cá trong vùng vịnh Mêhicô. Bởi thế mà trận thủy triều đen hiện nay đã ảnh hưởng nặng nề đến cộng đồng người gốc Việt, trong đó có 80% sống chủ yếu dựa vào nghề đánh bắt tôm cá, chế biến thủy sản. Những nạn nhân gốc Việt một lần nữa đã xuýt bị bỏ rơi trong tai họa thủy triều đen. Cho tới tận đầu tháng 5 khi vị Linh mục Nguyễn Viễn, chánh xứ đạo Maria Nữ Vương ở đây phải can thiệp, đấu tranh thì BP mới đoái hoài tới những người ngư dân gốc Việt ở làng Versailles. Hãng dầu BP đã đền bù cho mỗi ngư dân 2.500 USD và chủ tàu 5.000 USD, khoản bồi thường trong tháng 6 đang được tiến hành. Tuy nhiên, số tiền trợ giúp của BP chưa đủ để ổn định cuộc sống vốn đã bấp bênh của những người dân Việt ở đây. Hàng ngày, các trung tâm bảo trợ xã hội ở đây vẫn phải tiếp nhận hàng chục người đến xin trợ giúp, hay đến để bày tỏ những lo lắng trong cuộc sống. Vì không thể ra khơi nên những người đàn ông chỉ biết ngồi nhà uống bia nếu không thì đi đánh bạc. Có nhiều trường hợp không được đền bù chỉ vì chủ thuê nhân công không khai báo. BP không từ chối một đơn khiếu nại nào nhưng vẫn còn hàng ngàn hồ sơ đòi đền bù đọng lại chưa giải quyết. Công ty dầu lửa này cho biết đã chi hơn 53 triệu đô-la cho 19.000 đơn. Một nhân chứng tên Kim Lee cho biết đã nhận được tiền bồi thường 2.500 đô-la nhưng chị phải đấu tranh rất mạnh mới có được. BP đòi chị phải trình hợp đồng lao động, nhưng chị lại làm nấu ăn trên thuyền đánh tôm, một thứ nghề thường chỉ được gọi đi làm theo thời vụ. Chị đang chờ xem BP có đền bù thiệt hại cho chị hay không, nếu được chị sẽ lấy tiền và rời khỏi New Orleans vì theo chị vùng đất này có quá nhiều tai họa.
Ông Nguyễn Văn Cường, ngư dân đánh tôm trong 22 năm cho biết, giờ anh bắt đầu đi dọn dầu trên biển theo đề nghị của BP ."Tàu của tôi loại nhỏ, khoảng 45 feet, BP trả tôi 2.000 USD một ngày. Họ bảo sao mình làm vậy, chủ yếu là dọn dầu cho họ".
Ông Nguyễn Văn Hạ, một chủ tàu tôm khác hiện đang ở bến tập trung và đợi lệnh ra khơi tham gia chiến dịch dọn dầu của BP. Ông Hạ kể: "Trung bình vào tháng 4, những ngày mở hồ đánh tôm, chúng tôi kiếm ăn rất khá. Họ mở hồ Zone 1, Zone 2, rồi họ mở hồ Mississippi, ba, bốn cái hồ liền nhau. Tới tháng 6, tháng 7 đánh bắt thoải mái cũng kiếm đủ cho một năm rồi. Tháng 7, tháng 8, đến tháng 9 là bắt đầu mùa tôm lớn thì mình cũng hốt được một mớ nữa. Rồi làm đến Lễ Tạ ơn thì mình nghỉ. Sau đó là giai đoạn chi tiền, coi như không kiếm thêm được chút nào. Đổ tiền xăng, rồi chi phí chợ búa. Gia đình tôi có chiếc tàu 65 feet để đi làm, cuộc sống theo kiểu mình làm nhiều mình xài nhiều, làm ít xài ít thì cũng ung dung hơn những người làm trên bờ một ít vậy thôi. Bắt đầu mình ra khơi là họ trả. Chiếc tàu của mình dài 65 feet trở lên (60 thước) thì họ trả 3.000 USD một ngày. Tàu nhỏ hơn thì họ trả 2.000 USD. Đây là tiền thuê tàu trong ngày, coi như trả cho chủ tàu là tôi. Công nhân đi cùng, người giúp việc ở tàu lớn thì được 300 USD một ngày, ở tàu nhỏ hơn thì 200 USD. Tiền xăng nhớt cho một ngày hoạt động BP chịu toàn bộ. Mình phải điền một số giấy tờ, báo cho họ biết số an sinh xã hội, đăng ký tàu, tài khoản nhà băng. Sau đó tiền chuyển thẳng vào tài khoản ngân hàng. Từ ấy tôi mới lấy tiền để trả cho người phụ việc”.
Song Hà (tổng hợp)