Người Việt ăn quá mặn, các hiệp hội y khoa khuyến nghị giảm muối ngừa đột quỵ

Ngày 31/10, Hội Đột quỵ Việt Nam, Hội Tiết chế Dinh dưỡng Việt Nam, Hội Người giáo dục bệnh đái tháo đường Việt Nam và Hội Dinh dưỡng Việt Nam vừa ký Tuyên bố đồng thuận về giảm natri, bổ sung kali, tăng cường i-ốt trong muối ăn và ghi nhãn dinh dưỡng mặt trước bao bì để phòng ngừa bệnh tim mạch và đột quỵ

Tuyên bố được ký kết trong khuôn khổ tọa đàm do Viện Dinh dưỡng chủ trì với nội dung "Một số khuyến nghị chính sách và tuyên bố đồng thuận về giảm tiêu thụ natri để phòng ngừa bệnh tim mạch và đột quỵ", thuộc Hội nghị Đột quỵ Toàn quốc năm 2026. Tọa đàm có sự tham gia của Bộ Y tế, Bộ Nông nghiệp và Môi trường, cùng các cơ quan và tổ chức khác.

Nguy cơ nhồi máu cơ tim và đột quỵ khi ăn nhiều muối

Phát biểu tại sự kiện, TS.BS Lê Thái Hà, Phó Cục trưởng Cục Phòng bệnh, Bộ Y tế cho biết, bệnh không lây nhiễm hiện là nguyên nhân của khoảng 4/5 số ca tử vong tại Việt Nam, trong đó đột quỵ và bệnh tim mạch đứng hàng đầu. Tăng huyết áp - yếu tố nguy cơ chính của hai bệnh này có liên quan chặt chẽ với chế độ ăn nhiều muối.

"Một trong những can thiệp y tế công cộng có chi phí thấp nhưng hiệu quả cao nhất để phòng ngừa bệnh tim mạch và đột quỵ đó là giảm tiêu thụ natri", TS Hà nói.

Theo Điều tra quốc gia các yếu tố nguy cơ bệnh không lây nhiễm (STEPS) năm 2021 do Bộ Y tế và Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) phối hợp thực hiện, lượng muối tiêu thụ trung bình của người Việt Nam ở mức khoảng 8,1 gam/người/ngày, cao gần gấp đôi mức khuyến nghị dưới 5 gam/ngày của WHO.

Thói quen này là nguyên nhân chính dẫn đến tỷ lệ người trưởng thành mắc bệnh tăng huyết áp tại Việt Nam lên tới 26,2%, từ đó làm gia tăng nghiêm trọng các nguy cơ về tim mạch, nhồi máu cơ tim và đột quỵ.

PGS.TS. Trần Thanh Dương, Viện trưởng Viện Dinh dưỡng (Bộ Y tế) nhấn mạnh: "Natri trong khẩu phần ăn của người Việt chủ yếu đến từ muối, nước mắm, bột canh và thực phẩm chế biến sẵn. Vì vậy, giảm lượng muối và gia vị mặn trong chế độ ăn là một trong những giải pháp hiệu quả để phòng ngừa tăng huyết áp, đột quỵ và các bệnh tim mạch".

Viện Dinh dưỡng sẽ tiếp tục cung cấp bằng chứng khoa học, hỗ trợ kỹ thuật nhằm thúc đẩy các giải pháp giảm tiêu thụ natri phù hợp với điều kiện thực tế tại Việt Nam.

Cùng quan điểm, GS.TS. Lê Danh Tuyên, Chủ tịch Hội Tiết chế Dinh dưỡng Việt Nam cho rằng, một chế độ ăn đa dạng, lành mạnh, hạn chế muối, chất béo chuyển hóa, thực phẩm chế biến sẵn và đồ uống có đường sẽ góp phần giảm đáng kể nguy cơ mắc các bệnh liên quan đến dinh dưỡng. Trong đó, muối giảm natri bổ sung kali là giải pháp có chi phí hợp lý, có thể cân nhắc triển khai trong cộng đồng đối với những người phù hợp.

Bên cạnh các giải pháp can thiệp dinh dưỡng, việc cung cấp thông tin rõ ràng để người tiêu dùng lựa chọn thực phẩm cũng được các chuyên gia lưu ý.

ThS.BS Phạm Thị Quỳnh Nga, Văn phòng WHO tại Việt Nam cho biết, nhãn dinh dưỡng mặt trước bao bì là một phần trong chiến lược giảm natri toàn diện. Hình thức ghi nhãn này giúp trình bày thông tin dinh dưỡng đơn giản, dễ hiểu, hỗ trợ người tiêu dùng nhanh chóng nhận biết thành phần của sản phẩm và đưa ra lựa chọn lành mạnh hơn. Tại Việt Nam, giải pháp này phù hợp với định hướng của Chiến lược Quốc gia về Dinh dưỡng giai đoạn 2021-2030.

Hoàn thiện chính sách thúc đẩy giảm tiêu thụ natri

Giai đoạn 2026-2027, Bộ Y tế đang chủ trì sửa đổi Luật An toàn thực phẩm. Trong quá trình xây dựng dự thảo luật, các chuyên gia cho rằng cần xem xét đưa quy định bắt buộc về nhãn dinh dưỡng mặt trước bao bì vào luật. Giải pháp này không chỉ giúp người tiêu dùng dễ dàng lựa chọn thực phẩm lành mạnh mà còn tạo động lực để doanh nghiệp cải tiến thành phần sản phẩm.

Song song với đó, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đang đề xuất sửa đổi Quyết định số 1325/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Đề án phát triển ngành muối giai đoạn 2021-2030 và Nghị định số 40/2017/NĐ-CP về quản lý sản xuất, kinh doanh muối.

Chia sẻ kinh nghiệm quốc tế, TS. Ge Zeng, Giám đốc Chương trình Sức khỏe Tim mạch thuộc Văn phòng đại diện tổ chức Vital Strategies (Mỹ) tại Tế Nam, Trung Quốc cho biết, năm 2015, Trung Quốc đã ban hành tiêu chuẩn thống nhất bắt buộc đối với muối ăn, trong đó có quy định về định nghĩa muối giảm natri. Tiêu chuẩn này đồng thời cập nhật thành phần muối giảm natri so với quy định được ban hành năm 1994.

Các trao đổi tại tọa đàm được kỳ vọng cung cấp thêm cơ sở khoa học, kinh nghiệm quốc tế và đề xuất từ các hội chuyên ngành, góp phần hoàn thiện chính sách về giảm tiêu thụ natri, ghi nhãn dinh dưỡng dễ hiểu và phát triển sản phẩm muối giảm natri phù hợp với điều kiện Việt Nam.

Thông qua sự hỗ trợ từ Chính phủ Australia (chương trình Australian Aid), Chính phủ Ireland, Viện Nghiên cứu Sức khỏe Toàn cầu George và tổ chức FHI 360/Alive & Thrive, các khuyến nghị và kinh nghiệm quốc tế từ Trung Quốc và Australia tại tọa đàm sẽ là tiền đề quan trọng để Việt Nam hoàn thiện chính sách y tế dự phòng, giảm thiểu các ca tử vong không đáng có do bệnh lý tim mạch và đột quỵ.

Vì sao phải ghi nhãn dinh dưỡng mặt trước bao bì sản phẩm?

SKĐS - Đã có nhãn dinh dưỡng mặt sau bao bì sản phẩm, vì sao WHO và các chuyên gia khuyến nghị ghi nhãn cảnh báo dinh dưỡng ở mặt trước bao bì sản phẩm?