 Nhà biên kịch Nguyễn Mạnh Cường |
- Viết KB này theo “đặt hàng” của VFC, lại về đề tài tưởng chừng khó gần gũi với những người trẻ 8X, thời gian cũng gấp gáp nữa, vậy anh đã xoay xở ra sao?
- Nếp nhà là một ý tưởng mà nhà văn Thùy Linh ấp ủ đã lâu. Vào khoảng tháng 6 - 7 năm 2009, nhà văn Thùy Linh đã rủ tôi cùng với Hà Thủy Nguyên, thực hiện KB dựa trên ý tưởng đó. Đây là một đề tài mới mẻ, khác hoàn toàn những đề tài trong vài KB tôi đã từng tham gia. Chúng tôi trao đổi, thống nhất đề cương, nhân vật, cốt truyện cho tới những chi tiết nhỏ. Viết xong, cô Linh lại rà soát, chau chuốt lại từng phân đoạn KB sao cho tốt nhất.
- Với những người biên kịch trẻ, người ta vẫn thường truy vấn về cái gọi là kinh nghiệm khi đi vào những đề tài không gần với họ. Có thể nói gì về kinh nghiệm của anh trong chuyện “nếp nhà”?
- Tôi nghĩ nếp nhà không hẳn là một kinh nghiệm, nó là một truyền thống thì đúng hơn. Đó là tập hợp những quan niệm về lối sống, nếp nghĩ, cách ứng xử qua bao đời của ông cha. “Đất lề, quê thói”. Mỗi gia đình, mỗi vùng miền lại có những quan điểm văn hóa riêng về ứng xử, lối sống… trong truyền thống chung của dân tộc. Nếp nhà là câu chuyện về lối sống, nếp nghĩ, cách ứng xử tinh tế, thanh lịch được lưu giữ qua nhiều năm tháng của người Hà Nội. Chúng tôi muốn nhấn mạnh vai trò của nó trước những biến động, thách thức của cuộc sống hiện đại. Chính nhờ nếp nhà mà mỗi người trong gia đình ông Bắc đã vượt qua được sóng gió của cuộc đời, không đánh mất bản thân mình.
- Chuyện kinh doanh trong cơ chế thị trường ở ta muôn hình muôn vẻ. Tiếc là đa số phim mới chỉ khơi khơi vẻ bề ngoài mà chưa đi đến được những câu chuyện sâu thẳm của người làm kinh doanh. Anh có cho rằng thiếu kinh nghiệm và thiếu thực tế khiến các nhà biên kịch và các nhà làm phim khi đưa chuyện kinh doanh vào phim không đạt được hiệu quả mong muốn?
 |
- Đây là một thực tế đã tồn tại lâu trong nhiều bộ phim Việt Nam. Sự thiếu kinh nghiệm, thiếu thực tế trong những ngành nghề mà bộ phim đề cập tới khiến khá giả nhiều khi thực sự nản. Tuy nhiên, hạn chế này cũng dần được khắc phục cùng với sự trưởng thành của đội ngũ biên kịch trẻ.
- Là một trong ba người viết KB này, anh đảm trách mảng nào? Thế mạnh của anh khi triển khai đề tài này và hạn chế nữa nếu có?
- Trong ba người viết KB, tôi chủ yếu đảm trách mảng viết về những người trẻ, như chuyện của anh em Phong, Chu. Tuy nhiên, tuổi trẻ luôn biến động và phức tạp, khó nắm bắt, những gì tôi hiểu hôm nay có lẽ ngày mai đã không còn chính xác nữa.
- Nhà biên kịch Thùy Linh nói, những đoạn viết về câu đối hay thơ cổ, anh viết như… ông cụ. Theo anh, đấy có phải là lời khen?
- Tôi cũng không rõ đó có phải là lời khen không. Có thể nhà văn Thùy Linh chê tôi già, cũng có thể cô khen tôi có sở thích giống các cụ, nhưng quả thật, tôi rất hứng thú với thơ cổ như Đường thi. Với phim truyện tư liệu, có người cho rằng không khó để đưa những thông tin sẵn có vào phim nhưng chẳng dễ dẫn dắt câu chuyện sao cho tự nhiên và ra hồn vía.
- Nếp nhà ít được nhắc đến trong đời sống hiện đại, không riêng với các gia đình Hà Nội. Anh có thường trăn trở về vấn đề này?
- Nếp nhà - cái thường xuyên hiện hữu quanh ta nhưng thường con người ta ít khi chú ý tới, đặc biệt là những người trẻ như tôi. Hồi bé bố tôi đi công tác xa nhà nên anh em tôi chủ yếu do một tay mẹ dạy dỗ. Ấn tượng của tôi về quãng thời gian đó là cây roi của mẹ. Tôi nghĩ có lẽ đó là phương tiện truyền đạt cái “nếp nhà” của mẹ tôi chăng - Cái nếp nhà “Giấy rách phải giữ lấy lề”, “Nghèo cho sạch, rách cho thơm”… của cha ông từ ngàn xưa truyền lại.
- Cảm ơn anh!
Mai Chi (thực hiện)