Hỏi: Thưa bác sĩ, người bị tăng huyết áp nên lựa chọn những hình thức vận động nào để vừa tốt cho tim mạch vừa giúp kiểm soát huyết áp hiệu quả? Có bài tập nào cần tránh vì có thể làm huyết áp tăng đột ngột không, đặc biệt ở người lớn tuổi? (Đặng Thị Lý - Tuyên Quang).
Trả lời: Với người bệnh tăng huyết áp việc tập thể dục kết hợp cùng với chế độ ăn và thuốc điều trị là yếu tố quan trọng giúp kiểm soát huyết áp.
Tăng huyết áp có nên tập thể dục không?
Các bác sĩ khuyến cáo người bệnh tăng huyết áp nên duy trì việc tập luyện ít nhất 5 buổi/tuần và tối thiểu 30 phút/lần tập. Khi bạn duy trì tập luyện với cường độ phù hợp và duy trì đều đặn sẽ giúp người bệnh kiểm soát tốt huyết áp.
Người tăng huyết áp nên tập môn gì?
Không phải bộ môn nào cũng phù hợp với người bệnh tăng huyết áp. Ví dụ những bộ môn có cường độ tập luyện cao, đối kháng cường độ cao có thể gây nguy hiểm cho sức khỏe tim mạch và tăng nguy cơ đột quỵ như: lặn sâu, boxing, cử tạ nặng, chạy nước rút… Do vậy, người bệnh không chỉ nên dựa vào thể trạng, sở thích cá nhân mà còn cần tham khảo ý kiến bác sĩ chuyên khoa để lựa chọn ra những môn thể thao phù hợp. Sau đây là những gợi ý dành cho người bệnh tăng huyết áp:
Người tăng huyết áp không nên vận động quá sức, nhưng cũng không vì thế mà hạn chế tập luyện.
- Đi bộ, đi bộ nhanh: Môn thể dục này rất dễ thực hiện vừa giúp tăng cường sức khỏe vừa cải thiện sức khỏe tim mạch. Đặc biệt đây là 2 môn thể dục ít rủi ro tiềm ẩn.
- Yoga hoặc thái cực quyền: Hình thức vận động này nhẹ nhàng, giúp giảm huyết áp đồng thời thư giãn cơ thể, giảm căng thẳng.
- Bơi: Hoạt động này giúp mạch máu được giãn ra giúp giảm huyết áp hiệu quả.
- Đạp xe ngoài trời: Người bệnh tăng huyết áp có thể lựa chọn đạp xe ngoài trời để tập luyện nâng cao sức khỏe và thư giãn tinh thần. Nếu bạn tập luyện với cường độ vừa phải sẽ rất tốt cho huyết áp. Nếu điều kiện thời tiết không cho phép bạn cũng có thể chuyển sang đạp xe trong nhà.
- Người cao tuổi hoặc trung niên mắc tăng huyết áp có thể lựa chọn dưỡng sinh hoặc khí công để tập luyện.
Những môn thể thao kể trên đều là những môn có cường độ vừa phải, nhịp nhàng nếu được duy trì một cách đều đặn sẽ đem đến nhiều lợi ích cho sức khỏe.
Tăng huyết áp có chạy bộ được không?
Nhiều người lo ngại chạy bộ có tăng huyết áp không? Bác sĩ giải đáp người bệnh tăng huyết áp vẫn có thể chạy bộ nhưng cần tập luyện đúng cách và lựa chọn cường độ tập luyện phù hợp với thể trạng.
Lựa chọn môn thể thao phù hợp có thể giúp ổn định huyết áp, tăng sức bền và giảm nguy cơ biến chứng tim mạch.
Một số lời khuyên cho người tăng huyết áp khi chạy bộ:
- Trước khi chạy bộ hay vận động bạn nên đo huyết áp. Nếu thấy huyết áp cao ở mức ≥160/100 mmHg thì không nên chạy hay tập thể dục. Thay vào đó bạn cần nghỉ ngơi hoặc uống thuốc theo chỉ định của bác sĩ chuyên khoa.
- Khởi động kỹ trước khi tập và giãn cơ sau khi tập. Trong quá trình tập không nên gắng sức hoặc nín thở.
- Khi bắt đầu, không nên chạy quá nhanh thay vào đó hãy lựa chọn chạy ở mức nhẹ sau đó tăng dần và chạy ở mức vừa phải. Bạn cũng có thể chọn bắt đầu bằng đi bộ nhanh sau đó tăng tốc nhẹ. Đây là cách vận động có lợi cho sức khỏe tim mạch.
- Không chạy quá lâu hoặc vận động ở cường độ mạnh. Đặc biệt điều này cần được lưu ý ở những người chưa kiểm soát được huyết áp ổn định vì có thể dẫn đến các tình huống nguy hiểm.
- Nếu thời tiết quá nắng nóng hoặc quá lạnh người bệnh nên hạn chế việc tập thể dục ngoài trời để giảm nguy cơ gặp cơn tăng huyết áp đột ngột hoặc đột quỵ. Người bệnh nên cân nhắc thời tiết phù hợp để tập luyện và hạn chế nguy cơ có thể xảy ra trong lúc tập.
Người tăng huyết áp cần lưu ý nếu trong lúc tập thấy có bất kỳ vấn đề nào bất thường như đau ngực, chóng mặt, mệt lả, tim đập nhanh, khó thở… thì nên dừng lại, nghỉ ngơi đồng thời liên hệ với bác sĩ điều trị. Việc tập thể dục không có tác dụng thay thế cho thuốc chữa bệnh. Người bệnh cần tuyệt đối tuân thủ phác đồ điều trị kết hợp với chế độ sinh hoạt khoa học, ngủ đủ 6-8 tiếng mỗi ngày để giúp ổn định nhịp tim và kiểm soát huyết áp.
