Thuê "check quy hoạch online": Có đáng tin?
Chỉ cần gõ cụm từ "check quy hoạch đất", "kiểm tra quy hoạch online" và ấn tìm kiếm, mạng xã hội sẽ xuất hiện hàng loạt tài khoản quảng cáo nhận tra cứu thông tin đất đai với mức phí vài trăm nghìn đồng. Nhiều người mua đất hiện nay thay vì trực tiếp kiểm tra tại cơ quan có thẩm quyền lại gửi ảnh giấy chứng nhận, số tờ, số thửa qua mạng để nhờ kiểm tra nhanh tình trạng quy hoạch.
Tuy nhiên, theo Luật sư Phạm Văn Tuấn (Đoàn Luật sư TP. Hà Nội), việc phụ thuộc hoàn toàn vào các dịch vụ "check quy hoạch online" tiềm ẩn nhiều rủi ro pháp lý.
Dịch vụ check quy hoạch đất online được nhiều người quan tâm. Ảnh chụp màn hình.
Luật sư Phạm Văn Tuấn cho biết: "Theo Luật Đất đai năm 2024, quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất phải được công bố công khai để người dân biết, giám sát và thực hiện. Tuy nhiên, không phải mọi thông tin quy hoạch được chia sẻ trên mạng xã hội đều là thông tin chính thức, đầy đủ hoặc đã được cập nhật. Có trường hợp người cung cấp sử dụng dữ liệu cũ, bản đồ không rõ nguồn, hoặc chỉ tra cứu bằng kinh nghiệm mà không có chuyên môn pháp lý đất đai".
Theo luật sư Tuấn, nhiều người có tâm lý giao dịch nhanh, chỉ cần nhận được ảnh chụp bản đồ kèm lời khẳng định "đất sạch quy hoạch" là yên tâm đặt cọc. Đây là cách làm rủi ro, bởi một thửa đất có thể chưa bị thu hồi ngay nhưng đã nằm trong quy hoạch sử dụng đất, kế hoạch sử dụng đất hằng năm cấp huyện, chỉ giới đường đỏ, hành lang bảo vệ công trình, quy hoạch giao thông hoặc khu vực hạn chế xây dựng.
"Người mua cần phân biệt giữa quy hoạch sử dụng đất, kế hoạch sử dụng đất, thông tin chỉ giới xây dựng và tình trạng pháp lý của thửa đất. Việc tra cứu online chỉ nên coi là kênh tham khảo ban đầu, không thể thay thế văn bản xác nhận hoặc thông tin chính thức từ cơ quan có thẩm quyền", luật sư Tuấn nhấn mạnh.
Nhiều người mua đất hiện nay thay vì trực tiếp kiểm tra tại cơ quan có thẩm quyền lại gửi ảnh giấy chứng nhận, số tờ, số thửa qua mạng để nhờ kiểm tra nhanh tình trạng quy hoạch. Ảnh minh họa - AI.
Có thể kiểm tra thông tin quy hoạch ở đâu?
Theo quy định của Luật Đất đai năm 2024, Nghị định số 101/2024/NĐ-CP về điều tra cơ bản đất đai, đăng ký đất đai, cấp giấy chứng nhận và hệ thống thông tin đất đai, người dân có quyền tiếp cận, khai thác thông tin đất đai theo quy định. Người mua có thể kiểm tra thông tin qua cổng thông tin điện tử của địa phương, Văn phòng đăng ký đất đai, cơ quan tài nguyên và môi trường, UBND cấp xã hoặc đề nghị cung cấp thông tin quy hoạch bằng văn bản.
Riêng tại Hà Nội, người dân có thể tra cứu thông tin ban đầu qua Cổng thông tin quy hoạch Hà Nội bằng số tờ, số thửa hoặc định vị vị trí trên bản đồ. Tuy nhiên, kết quả tra cứu trực tuyến cần được đối chiếu với hồ sơ địa chính, quy hoạch được phê duyệt và thông tin chính thức từ cơ quan quản lý nhà nước.
Luật sư Phạm Văn Tuấn khuyến nghị: "Với các giao dịch có giá trị lớn, người mua không nên chỉ tin vào quảng cáo trên mạng, lời môi giới hoặc cam kết miệng của bên bán. Cần đề nghị cơ quan có thẩm quyền cung cấp thông tin quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất bằng văn bản. Đây là căn cứ pháp lý quan trọng để đánh giá rủi ro trước khi đặt cọc, ký hợp đồng và cũng là cơ sở bảo vệ quyền lợi nếu phát sinh tranh chấp".
Luật sư Phạm Văn Tuấn (Đoàn Luật sư TP. Hà Nội). Ảnh: NVCC.
Ngoài yếu tố quy hoạch, người mua cần kiểm tra kỹ giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, mục đích sử dụng đất, thời hạn sử dụng, diện tích thực tế, tình trạng thế chấp, kê biên, tranh chấp, hạn chế chuyển nhượng và thông tin người đứng tên trên giấy chứng nhận.
"An toàn nhất là chỉ đặt cọc sau khi đã kiểm tra đầy đủ hồ sơ pháp lý, thông tin quy hoạch và tình trạng giao dịch của thửa đất. Nếu chưa rõ, người mua nên yêu cầu bên bán phối hợp xác minh tại cơ quan chức năng hoặc tham vấn luật sư trước khi xuống tiền", luật sư Tuấn chia sẻ.
