1. Chế biến thức ăn mềm mà vẫn đủ chất
Người mất nhiều răng nên chọn cách chế biến giúp thức ăn mềm, ẩm, dễ nhai và nuốt.
Tùy khả năng ăn nhai, thực phẩm có thể được hầm nhừ, băm nhỏ, nghiền thô hoặc nấu mềm. Không nhất thiết phải ăn cháo loãng hay súp xay nhuyễn trong mọi bữa, điều cần thiết là điều chỉnh độ mềm của món ăn sao cho phù hợp với từng người.
Để món ăn dễ ăn hơn, có thể thêm nước dùng, nước sốt hoặc một lượng dầu ăn phù hợp. Tuy nhiên, cần chú ý giữ lại phần cái khi nấu cháo, súp hoặc các món hầm. Nếu chỉ dùng nước cháo, nước hầm mà bỏ phần thịt, cá, đậu và rau củ, người ăn có thể không nhận đủ năng lượng, protein và chất xơ cần thiết.
Người mất nhiều răng nên chọn cách chế biến giúp thức ăn mềm, ẩm, dễ nhai và nuốt. Ảnh minh họa AI.
2. Phối hợp thực phẩm để bữa ăn đủ chất cho người mất nhiều răng
Khi nhai khó, người cao tuổi có thể dần thu hẹp thực đơn, chủ yếu ăn những món dễ nuốt và bỏ qua một số nhóm thực phẩm. Nếu kéo dài, chế độ ăn đơn điệu có thể khiến cơ thể thiếu năng lượng, protein, vitamin, khoáng chất. Vì vậy, mỗi ngày cần phối hợp đa dạng thực phẩm, bảo đảm có nguồn đạm, tinh bột, rau quả, chất béo phù hợp.
Protein giúp duy trì khối cơ và hỗ trợ phục hồi các mô của cơ thể. Trứng, cá, thịt, sữa, đậu phụ và các loại đậu đều có thể góp mặt trong thực đơn. Thay đổi các nguồn đạm giữa những bữa ăn để khẩu phần phong phú hơn, đồng thời bổ sung sữa hoặc sữa chua nếu phù hợp với khả năng dung nạp và nhu cầu dinh dưỡng.
Rau củ và trái cây cung cấp vitamin, khoáng chất và chất xơ, vì vậy không nên bị loại khỏi thực đơn chỉ vì khó nhai. Bạn có thể lựa chọn những loại quả chín mềm, rau củ phù hợp với khẩu vị và khả năng ăn uống. Bên cạnh đó, dầu thực vật và các nguồn chất béo phù hợp giúp tăng năng lượng cho khẩu phần, nhất là ở người ăn ít hoặc nhanh no.
3. Chia nhỏ bữa ăn và điều chỉnh theo khả năng nhai
Với người mất nhiều răng, một bữa ăn có nhiều món phải nhai lâu có thể khiến họ nhanh mệt, ăn ít hơn nhu cầu. Chia thành 3 bữa chính và 1 - 2 bữa phụ tùy khả năng ăn uống có thể giúp phân bổ dinh dưỡng trong ngày. Mỗi bữa nên có nguồn đạm, thực phẩm giàu tinh bột và rau củ phù hợp, thay vì chỉ ăn một món cháo trắng hoặc súp rau.
Chẳng hạn, bữa sáng có thể dùng cháo thịt băm và trứng; bữa trưa gồm cơm mềm, cá hấp gỡ xương và rau củ hầm; bữa phụ có sữa chua hoặc chuối chín; bữa tối dùng đậu phụ sốt thịt băm, khoai nghiền và rau nấu mềm. Những món ăn quen thuộc này không đòi hỏi nguyên liệu đắt tiền nhưng vẫn có thể cung cấp nhiều nhóm chất nếu khẩu phần được chuẩn bị đầy đủ.
Người chăm sóc cũng nên quan sát lượng thức ăn thực tế mà người cao tuổi tiêu thụ. Nếu thường xuyên bỏ bữa, sụt cân không chủ ý, cần xem xét nguy cơ thiếu dinh dưỡng và đưa người bệnh đi khám. Không nên chỉ bổ sung vitamin hoặc các sản phẩm dinh dưỡng mà bỏ qua nguyên nhân khiến họ ăn kém.
Đồng thời, cần khám nha khoa để đánh giá khả năng phục hồi chức năng nhai. Hàm giả phù hợp có thể giúp người mất nhiều răng ăn đa dạng hơn. Việc cải thiện khả năng nhai kết hợp với chế độ ăn phù hợp sẽ giúp duy trì dinh dưỡng lâu dài.
Mời bạn đọc xem thêm:
