Norman Ernest Borlaug (25/3/1914 - 12/9/2009) là một nhà nông học, tiến sĩ di truyền và bệnh cây của Đại học Minnesota, là nhà nhân đạo đã từng giành giải Nobel Hòa bình năm 1970. Ông là một trong những người đã đặt nền móng, được coi là cha đẻ của cách mạng xanh. Ông là 1 trong 5 người trong lịch sử đã nhận được đồng thời 3 giải thưởng lớn (giải Nobel Hòa bình, Huân chương Tự do của Tổng thống và Huân chương Vàng của Quốc hội Mỹ) vì những cống hiến đặc biệt cao quý cho nhân loại.
Người con của đất đai
Norman Borlaug sinh ra và lớn lên trên đồng cỏ Iowa. Những người sống cùng ông thuở nhỏ, những người đã dạy ông trong suốt những năm trên ghế nhà trường đều nhận định rằng Norman Borlaug ẩn chứa những bí ẩn của đất đai, của đồng cỏ và điều đó dường như là định mệnh của người đàn ông đặc biệt này. Ông theo học ngành thực vật tại Trường đại học Minnesota danh tiếng của nước Mỹ và lấy bằng tiến sĩ về di truyền và bệnh học thực vật năm 1941. Từ năm 1944 - 1960 ông làm việc như một nhà nghiên cứu khoa học cho một chương trình nông nghiệp tại Mexico.
 TS. Norman Ernest Borlaug. |
Một trong những phát minh sớm nhất của ông là tìm ra cách gây đột biến gen thực vật. Phương pháp này đã mở đường cho việc tạo ra những giống cây trồng mới, với những kết quả hết sức quan trọng bao gồm tạo ra các giống cây trồng cho những vùng có khí hậu khắc nghiệt. Tại một trạm nghiên cứu ở Campo Atizapan, ông đã phát triển một loại hạt giống làm tăng lên đáng kể năng suất của cây trồng. Một trong những phát minh quan trọng của ông là nghiên cứu chọn giống lúa mì tại Mexico và giới thiệu phát triển những giống lúa mì thấp cây, năng suất cao, kháng sâu bệnh nổi tiếng khắp thế giới.
Bánh mì và hòa bình
Cuộc Cách mạng Nga 17/11/1917 đánh dấu một bước ngoặt trong lịch sử phát triển xã hội loài người. Cũng trong cuộc cách mạng vĩ đại đó, một chân lý được đưa ra: Bánh mì và hòa bình. Với tâm niệm thành phần thiết yếu làm nên công bằng xã hội chính là việc cung cấp đầy đủ lương thực cho tất cả mọi người.
Bắt đầu với Mexico - một nước nghèo của châu Mỹ Latinh, năm 1944, Norman Ernest Borlaug thành công trong việc cải tiến giống lúa mì lùn - một giống lúa mì có khả năng phòng ngừa sâu bệnh tốt, khắc phục nhược điểm dễ gãy khi trổ bông của giống lúa mì cao và đặc biệt cho sản lượng cao vượt trội. Norman Ernest Borlaug đã kéo người dân Mexico ra khỏi nạn đói và biến đất nước Mỹ Latinh nghèo đói này thành một đất nước xuất khẩu lúa mì. Để ghi nhận đóng góp của Norman Ernest Borlaug, năm 1968, người dân thành phố Sonora, Mexico đã lấy tên ông để đặt cho một con đường.
Năm 1959, nhận lời mời của Tổ chức Nông lương Thế giới (FAO), Norman Ernest Borlaug sang Pakistan và năm 1963 tới Ấn Độ. Bằng nỗ lực và ảnh hưởng của mình, Norman Ernest Borlaug đã tác động để Chính phủ hai nước này lần đầu tiên chấp nhận nhập khẩu và sử dụng trên diện rộng giống lúa mì lùn Mexico với số lượng 350 và 250 tấn. Kết quả là, lần đầu tiên trong lịch sử Ấn Độ, sản lượng lúa mì vụ mùa 1968 đạt đến 17 triệu tấn. Tiếp sau Pakistan và Ấn Độ, một loạt quốc gia trên thế giới như Thái Lan, Philippines, Thổ Nhĩ Kỳ... đã nhập khẩu và sử dụng giống lúa mì kèm theo những thay đổi về sự quan tâm cũng như đầu tư của chính phủ cho sản xuất nông nghiệp. Một cuộc cách mạng màu xanh lá cây đã thành công trên toàn cầu. Và người ta gọi ông với cái tên đầy kính trọng: Cha đẻ của cách mạng xanh.
Và cuộc cách mạng thứ hai
Borlaug đã cống hiến suốt đời để cải thiện đời sống và thu nhập cho hàng trăm triệu nông dân nghèo trên toàn cầu, không những thế, ông còn dành nhiều thời gian giảng dạy, nghiên cứu, làm việc tại nhiều trường đại học và các trung tâm nghiên cứu lớn.
Năm 1986, Borlaug sáng lập Giải thưởng Lương thực Thế giới như một cách tôn vinh những cá nhân đã góp phần nâng cao giá trị và chất lượng của lương thực trên toàn thế giới. Đây là cuộc cách mạng thứ 2 của ông. Những đóng góp to lớn của ông được cho là giúp nhân loại thoát ra khỏi nạn đói, nạn suy dinh dưỡng và thắp sáng niềm tin yêu cuộc sống cho con người trên toàn thế giới. Ngày 12/9/2009, cha đẻ của cuộc cách mạng xanh đã qua đời ở tuổi 95 vì căn bệnh ung thư máu.
Năm 1970, Norman Borlaug được trao giải Nobel Hòa bình. Bà Aase Lionaes, Chủ tịch Ủy ban Nobel, cho biết: "TS. Norman Ernest Borlaug đã mang bánh mì đến cho một thế giới đói. Chúng tôi lựa chọn ông với hy vọng bánh mì cũng mang lại hòa bình cho nhân loại".
Lê Hoàng