Người đưa kỹ thuật nội soi can thiệp ung thư sớm đường tiêu hóa về Tây Nguyên

Từ một cậu bé mang trong mình căn bệnh xơ hóa cơ Delta, cùng cha mẹ vật vã nằm hành lang bệnh viện để chờ đợi phẫu thuật, Nguyễn Đức Vượng đã vươn lên trở thành một bác sĩ chuyên sâu về nội soi tiêu hóa. Không chọn ở lại các thành phố lớn với nhiều cơ hội tốt, anh mang kỹ thuật cắt tách dưới niêm mạc (ESD) cùng nhiệt huyết tuổi trẻ trở về Tây Nguyên để bảo vệ sức khỏe và mang lại sự sống cho nhiều bệnh nhân nghèo.

Ký ức ba lần lên bàn mổ và ước mơ làm bác sĩ cứu người

Sinh năm 1991 tại vùng quê nghèo Kim Liên, Nam Đàn (Nghệ An), lên 6 tuổi, Nguyễn Đức Vượng cùng gia đình chuyển vào Tây Nguyên theo diện kinh tế mới. Nhớ lại những năm tháng tuổi thơ của mình cùng gia đình là ký ức về những năm tháng đầy khó khăn, vất vả. Năm 14 tuổi, một biến cố lớn ập đến với gia đình khi phát hiện Vượng mắc căn bệnh xơ hóa cơ Delta. Căn bệnh khiến vai và cánh tay của Vượng không thể vận động bình thường.

Để có tiền đưa con vào TP. Hồ Chí Minh chữa trị, cha mẹ anh đã phải bán đi nương rẫy là nguồn sinh kế của cả gia đình. Những ngày tháng ấy không thể quên trong tâm trí của cậu bé Vượng. Hình ảnh người mẹ lam lũ với va li hành lý cùng những vật dụng lỉnh kỉnh thau chậu, phích nước; và hình ảnh người cha với hơi thở nặng nề cõng anh trên lưng ra đường lớn bắt xe đò đi gần 400 cây số về TP. HCM chữa bệnh.

Những ngày hè ngột ngạt cả gia đình ba người chen chúc chờ đợi nơi hành lang bệnh viện. Đêm đến lại thuê tạm một khoảng hành lang nhỏ nhà dân để ngả lưng. Nhiều lần Vượng choàng tỉnh giữa khuya, thấy cha mẹ thay nhau ngồi quạt đuổi đàn muỗi đói cho mình. Thương cha, thương mẹ, Vượng chỉ biết giấu những giọt nước mắt lăn dài trên má trong đêm mịt mùng. Cả gia đình nhiều lần lặn lội đi về như thế và trải qua ba lần lên bàn mổ, cậu bé Vượng không chỉ vượt qua cơn đau thể xác mà còn chứng kiến thế giới của những người bệnh nghèo chực chờ nơi bệnh viện. Ở đó có những giọt nước mắt bất lực, những cái thở dài não nuột trong đêm, và cả những ánh mắt khắc khoải mong chờ gặp được một bác sĩ giỏi để có thể cứu sống mình hay người thân.

Chính những trải nghiệm của một người bệnh và sự tận tâm của các y bác sĩ đã nhen nhóm trong lòng cậu bé Nguyễn Đức Vượng một ước mơ: Phải trở thành bác sĩ để cứu người.

Từ quyết tâm ấy, năm 2009 - 2015, Vượng học và tốt nghiệp Y đa khoa tại khoa Y Dược, Trường ĐH Tây Nguyên. Ngay đêm trực đầu tiên của đời sinh viên y khoa, Vượng đã có những khoảnh khắc để đời: "Tôi vẫn nhớ rất rõ một bệnh nhân bị tai nạn giao thông được đưa vào viện trong tình trạng đầy máu, vô cùng nguy kịch.

Các bác sĩ, điều dưỡng mỗi người một việc, khẩn trương cấp cứu, giành giật từng phút giây để cứu lấy sự sống cho người bệnh. Bên ngoài cánh cửa, người nhà bệnh nhân kẻ đứng, người ngồi, người khóc, người chắp tay cầu trời, khấn Phật phù hộ cho người thân của mình. Đêm hôm đó, tôi ngủ lại bệnh viện, tiếng máy thở, tiếng máy theo dõi nhoi nhói vang lên trong không gian vắng lặng, ám ảnh cả vào giấc mơ tôi. Có lẽ từ đêm trực ấy, tôi bắt đầu hiểu rằng nghề Y không chỉ là một nghề nghiệp để mưu sinh, mà là trách nhiệm và một sự lựa chọn mang tính sứ mệnh".

Tốt nghiệp ra trường, bác sĩ Vượng đón nhận những thử thách đầu tiên. Đó là 17 tháng học việc không lương tại một bệnh viện công lập để chờ cơ hội ký hợp đồng chính thức. "Khoảng thời gian ấy, nếu không có sự đồng hành, động viên lớn lao từ gia đình và sự sẻ chia của các đồng nghiệp, có lẽ tôi khó lòng vượt qua…" - bác sĩ Vượng chia sẻ.

Năm 2017, anh trở lại TP. Hồ Chí Minh để học chuyên sâu về nội soi tiêu hóa. Được trở lại những bệnh viện nơi mình từng là một bệnh nhân nằm chờ mổ năm xưa, anh nhận thấy cơ sở vật chất đã khang trang hơn, máy móc hiện đại hơn. Nhưng có một điều vẫn không thay đổi, đó là cảnh hàng trăm người bệnh nghèo từ khắp các tỉnh thành, tay xách nách mang, vật vờ khắp các hành lang bệnh viện tuyến trên vì khao khát được tiếp cận kỹ thuật y tế chuyên sâu. Hình ảnh nhức nhối ấy thôi thúc anh phải làm một điều gì đó để thay đổi.

Năm 2020, Nguyễn Đức Vượng hoàn thành chương trình Thạc sĩ, bác sĩ chuyên khoa 1, trước mắt anh là nhiều cơ hội việc làm hấp dẫn tại các bệnh viện lớn ở Hà Nội và TP. Hồ Chí Minh. Thế nhưng, anh lại chọn trở về Tây Nguyên. Anh chia sẻ: "Những gì mình đã được học, được đào tạo và trải nghiệm cần được mang về nơi mình trưởng thành. Tôi mong rằng một ngày nào đó, người dân Tây Nguyên không còn phải vượt hàng trăm cây số vất vả, tốn kém chỉ để được tiếp cận với các kỹ thuật y tế chuyên sâu".

Người mở đường cho kỹ thuật can thiệp ung thư sớm về Tây Nguyên

Trong những năm tháng làm nội soi thông thường tại Tây Nguyên, bác sĩ Vượng không ít lần chứng kiến những câu chuyện đau lòng. Rất nhiều bệnh nhân đến khám khi ung thư đường tiêu hóa đã ở giai đoạn muộn, khối u đã xâm lấn hoặc di căn. Nhìn cảnh người thân bệnh nhân như đổ sụp xuống, khóc ngất khi bác sĩ gọi riêng ra ngoài để thông báo kết quả cuối cùng. Những khi ấy trong lòng người bác sĩ trẻ lại dội lên câu hỏi: "Giá như bệnh nhân ấy được khám sức khỏe định kỳ thường xuyên? Giá như phát hiện mầm mống khối u từ giai đoạn sớm thì sẽ tốt biết bao…?"

Những khuôn mặt thất thần, những ánh mắt đẫm nước cùng tiếng kêu xé lòng của người nhà bệnh nhân: "Bác sĩ ơi, có cách nào cứu cha, mẹ, vợ, con tôi với…!" là những mệnh lệnh thúc giục lương tri của người thầy thuốc. Anh hiểu rằng, để chẩn đoán và can thiệp ung thư sớm đường tiêu hóa, kiến thức từ sách vở đại học là chưa đủ. Anh tự mày mò học thêm ngoại ngữ đêm đêm để đọc các tài liệu, tạp chí chuyên ngành nước ngoài về các kỹ thuật nội soi hiện đại trên thế giới.

Năm 2022, Bệnh viện Đại học Y Dược Buôn Ma Thuột (BUH) thành lập và đi vào hoạt động. Nhận thấy tố chất và tâm huyết của vị bác sĩ trẻ, lãnh đạo bệnh viện đã tin tưởng cử anh đi học chuyên sâu về chẩn đoán và can thiệp ung thư sớm đường tiêu hóa tại Bệnh viện K Trung ương. Cơ hội vàng đã đến, bác sĩ Vượng lại thức khuya, dậy sớm lao vào học tập.

Sau khóa học trở về Buôn Ma Thuột, ngày 16/06/2023 đánh dấu một cột mốc của y tế Tây Nguyên. Dưới sự hướng dẫn trực tiếp của thầy Trần Đức Cảnh (Bệnh viện K), bác sĩ Nguyễn Đức Vượng cùng ê-kíp đã thực hiện thành công ca can thiệp cắt tách dưới niêm mạc (ESD) điều trị ung thư sớm đường tiêu hóa đầu tiên tại Tây Nguyên.

Nói về bệnh lý ung thư, Bác sĩ Vượng trăn trở: "Triệu chứng của ung thư đường tiêu hóa giai đoạn sớm thường rất nghèo nàn, thậm chí người bệnh vẫn cảm thấy hoàn toàn khỏe mạnh. Khi chưa hiểu giá trị của việc tầm soát, phát hiện sớm, người dân rất dễ bỏ qua cơ hội vàng để điều trị triệt để".

Không thụ động ngồi chờ người bệnh tìm đến viện, bác sĩ Vượng quyết định tự làm truyền thông. Anh tự tay biên tập nội dung, lập nên trang fanpage Facebook, Zalo Bác sĩ Nguyễn Đức Vượng để chia sẻ các kiến thức y khoa về nội soi, các dấu hiệu cảnh báo và giá trị của việc can thiệp ung thư sớm. Trang truyền thông của anh nhanh chóng trở thành cầu nối tin cậy của đông đảo người dân gần, xa...

Nhớ lại những kỷ niệm làm nghề, bác sĩ Vượng xúc động kể về một bệnh nhân NTH, 68 tuổi được anh nội soi phát hiện tổn thương ung thư sớm đại tràng và được can thiệp cắt tách toàn bộ tổn thương thành công. Ngày tái khám, bác ấy xách lên một túi nhãn tươi vừa hái trong vườn nhà, tay bắt mặt mừng: "Đây là ít quả đầu mùa, gia đình trồng trong vườn hái biếu các thầy thuốc...". Những món quà quê khi là cân nhãn, khi là trái sầu riêng, hay bịch chôm chôm mà những bệnh nhân đem biếu làm lòng bác sĩ Vượng cảm thấy vô cùng ấm áp, nó ý nghĩa hơn bất kỳ phần thưởng nào vì đó là niềm tin của người bệnh dành cho những người thầy thuốc như mình.

Năm 2024, qua sự kết nối của TS.BS Phạm Nguyên Quý (chuyên gia ung thư tại Kyoto, Nhật Bản), bác sĩ Vượng có cơ hội tiếp xúc với TS.BS Kinoshita Koshi, Trưởng khoa Tiêu hóa và Nội soi, Bệnh viện Trung ương Kyoto Miniren. Anh đã chủ động trình bày về thực trạng y tế Tây Nguyên cùng những trăn trở của mình, đồng thời bày tỏ mong muốn được sang Nhật Bản, nơi cái nôi về kỹ thuật nội soi tiêu hóa tiên tiến nhất trên thế giới để được học hỏi.

Và bác sĩ Vượng đã được sang Nhật Bản tham gia chương trình bồi dưỡng nâng cao chất lượng nội soi điều trị ung thư sớm đường tiêu hóa tại Bệnh viện Trung ương Kyoto Miniren. Đi xa để học hỏi, nhưng mục tiêu cuối cùng của anh vẫn là trở về. Anh muốn từng bước rút ngắn khoảng cách tiếp cận y tế kỹ thuật cao giữa Tây Nguyên với các trung tâm y tế lớn ở hai đầu đất nước.

Khát vọng nâng tầm y học Tây Nguyên

Không dừng lại ở việc làm tốt công tác khám chữa bệnh lâm sàng, Bác sĩ Nguyễn Đức Vượng còn là một nhà khoa học trẻ tràn đầy nhiệt huyết, tích cực nghiên cứu và truyền nghề cho thế hệ kế cận.

Anh là người tiên phong triển khai thành công kỹ thuật cắt tách dưới niêm mạc (ESD) qua nội soi tại Bệnh viện Đại học Y Dược Buôn Ma Thuột. Kỹ thuật cho phép lấy trọn tổn thương ung thư sớm hoặc tiền ung thư đường tiêu hóa có chỉ định điều trị qua nội soi, qua đó giúp nhiều người bệnh tránh được phẫu thuật, bảo tồn nguyên vẹn đường tiêu hóa, rút ngắn thời gian nằm viện và nâng cao chất lượng cuộc sống.

Bên cạnh đó, trên vai trò là người kết nối tri thức, bác sĩ Vượng đã đứng ra tổ chức nhiều hội thảo, sinh hoạt khoa học có quy mô lớn, mời các chuyên gia hàng đầu trong và ngoài nước về Tây Nguyên chia sẻ kiến thức cho đội ngũ y bác sĩ địa phương. Điển hình như Hội thảo khoa học "Cập nhật những phương pháp mới trong chẩn đoán và điều trị ung thư sớm đường tiêu hóa" (tháng 4/2024) hay buổi Sinh hoạt khoa học "Ứng dụng của mở thông dạ dày, đặt stent ống tiêu hóa qua nội soi" (tháng 7/2025) với sự tham gia của các chuyên gia Nhật Bản. Anh cũng trực tiếp phụ trách giảng dạy lớp đào tạo chứng chỉ "Nội soi tiêu hóa cơ bản dành cho Bác sĩ" khóa I tại Trường Đại học Y Dược Buôn Ma Thuột.

Đặc biệt, xuất phát từ thực tế thiếu hụt trang thiết bị thực hành cho các bác sĩ trẻ, bác sĩ Vượng đã tự nghiên cứu và sáng chế ra "Mô hình mô phỏng nội soi dạ dày phục vụ đào tạo kỹ thuật cắt tách dưới niêm mạc (ESD)". Giải pháp kỹ thuật này đã xuất sắc đoạt Giải Ba tại Hội thi Sáng tạo kỹ thuật tỉnh Đắk Lắk lần thứ X (2024 - 2025), mở ra cơ hội thực hành chi phí thấp nhưng hiệu quả cao cho hàng loạt bác sĩ nội soi trong khu vực.

Với nhiệt huyết tuổi trẻ, bác sĩ Vượng còn tích cực tham gia công tác đoàn thể, các chương trình văn hóa văn nghệ, thể dục thể thao, các hoạt động xã hội do cơ quan và địa phương phát động. Cùng với nhiều bác sĩ trẻ khác, bác sĩ Vượng tích cực tham gia vào các chương trình thiện nguyện của Bệnh viện và nhiều lần sắn tay áo hiến máu cho các bệnh nhân.

Đặc biệt, đối với những bệnh nhân có hoàn cảnh khó khăn, bác sĩ Vượng đã chủ động đề xuất ban giám đốc bệnh viện hỗ trợ kinh phí, đồng thời liên hệ, kết nối với các hãng thiết bị y tế để tài trợ dụng cụ can thiệp ESD miễn phí. Nhờ đó, nhiều bệnh nhân nghèo đã được điều trị kịp thời ngay tại quê nhà mà không phải tốn kém chi phí đi xa.

Từ cậu bé nằm đợi mổ trên hành lang bệnh viện năm nào, thạc sĩ - bác sĩ CK1 Nguyễn Đức Vượng hôm nay đã trở thành một điểm tựa vững chắc cho người bệnh nghèo Tây Nguyên. Hành trình ấy là minh chứng sống động cho nghị lực phi thường, tinh thần dấn thân và trái tim nhân ái của một người thầy thuốc Việt Nam thời đại mới.

Bác sĩ Võ Minh Thành, Giám đốc Bệnh viện Đại học y dược Buôn Ma Thuột đã có những nhìn nhận đánh giá rất tốt về người đồng nghiệp trẻ tuổi của mình: "Bệnh viện Đại học Y Dược Buôn Ma Thuột có nhiều bác sĩ tuy tuổi đời còn trẻ nhưng đã được đào tạo bài bản, có năng lực chuyên môn giỏi, siêng học, siêng làm và luôn cập nhật những kỹ thuật tiên tiến nhất. Nhiều bạn hiện đang tiên phong trong một số lĩnh vực, bắt kịp xu hướng trong nước và thế giới, vượt xa thế hệ chúng tôi.

Đáng nể nhất là vợ chồng bác sĩ Nguyễn Ngọc Như và thạc sĩ - bác sĩ Nguyễn Đức Vượng (Khoa Nội soi). Đã có bài báo viết về việc bác sĩ Vượng tiên phong thực hiện kỹ thuật ESD (Endoscopic Submucosal Dissection: Cắt tách dưới niêm mạc qua nội soi) trong điều trị ung thư sớm đường tiêu hóa tại khu vực Tây Nguyên. Từ ca can thiệp cắt tách dưới niêm mạc (ESD) điều trị ung thư sớm đường tiêu hóa đầu tiên tại Tây Nguyên vào tháng 6 năm 2023 đến nay, bác sĩ Vượng cùng ê kíp đã can thiệp thành công cho gần 100 bệnh nhân.

Điều đáng tự hào nhất là tất cả những bệnh nhân này sau nhiều lần tái khám các dấu hiệu về ung thư đã hoàn toàn biến mất…". Thạc sĩ - bác sĩ Nguyễn Đức Vượng là bác sĩ trẻ rất có năng lực, thường xuyên được mời tham dự nhiều hội nghị hội thảo trong và ngoài nước về nội soi tiêu hoá. Bác sĩ còn có nhiều bài báo về các nghiên cứu và sáng kiến kỹ thuật đăng trên các tạp chí y học Việt Nam, báo cáo khoa học trong các hội nghị, hội thảo của bệnh viện và hội nghị nội soi toàn quốc".

Mời bạn xem thêm:

Hành trình của người bác sĩ Việt gieo hy vọng cho người bệnh ung thư

SKĐS - Bác sĩ Phạm Nguyên Quý được biết đến là người tư vấn điều trị ung thư cho hàng ngàn người ở Việt Nam và Nhật Bản.