Người đau khớp gối nên tránh bốn kiểu ngồi khiến khớp mau hỏng

"Bình thường đi lại thì đầu gối không đau nhưng hễ ngồi lâu một chỗ, lúc đứng dậy là đau khớp gối, hai gối cứng đờ, phải vịn chặt vào bàn ghế mới gượng dậy được" - đây là lời than phiền rất quen thuộc của những người đang đối mặt với tình trạng thoái hóa khớp gối.

Mặc dù không có tư thế ngồi nào lập tức mài mòn sụn khớp chỉ sau một vài lần, nhưng việc gập khớp quá sâu hoặc giữ yên một vị trí quá lâu lại là yếu tố châm ngòi cho các cơn đau nhức và khiến quá trình đứng lên trở nên khó khăn hơn.

1. Những tư thế ngồi người đau khớp gối cần điều chỉnh

1.1. Ngồi xổm trong thời gian dài

Tư thế ngồi xổm buộc toàn bộ khớp gối phải gập ở biên độ tối đa. Đối với người có hệ cơ xương khớp khỏe mạnh, đây chỉ là một hoạt động sinh hoạt bình thường. Tuy nhiên, với những người đang bị thoái hóa khớp, đau vùng khớp bánh chè - đùi hoặc khớp gối đã bị xơ cứng hạn chế vận động, ngồi xổm lâu sẽ dồn áp lực rất lớn lên bề mặt sụn, khiến đầu gối đau buốt và cực kỳ khó đứng thẳng dậy.

Thói quen này rất phổ biến ở người lớn tuổi khi đi chợ, làm vườn, nhặt rau hay dọn dẹp nhà cửa. Nhiều người ngồi xổm liên tục hàng chục phút để rồi lúc đứng lên phải chống hai tay lên đùi lấy đà hoặc chới với tìm điểm tựa. Nếu động tác này gây đau rõ rệt, người bệnh tuyệt đối không nên cố chịu đựng với suy nghĩ ngồi nhiều khớp sẽ quen. Thay vào đó, hãy chuẩn bị một chiếc ghế ngồi có chiều cao phù hợp để giảm bớt thời gian đầu gối bị gập quá sâu.

1.2. Ngồi khoanh chân hoặc xếp bằng quá lâu

Bản thân việc ngồi xếp bằng không phải là nguyên nhân trực tiếp gây ra bệnh lý thoái hóa. Dẫu vậy, đối với những người khớp gối đã có tổn thương từ trước, việc duy trì góc gập gối liên tục trong thời gian dài sẽ làm gia tăng cảm giác co cứng bao khớp.

Thực tế có không ít người ngồi xếp bằng xem tivi hoặc trò chuyện suốt cả tiếng đồng hồ. Đến khi muốn đứng dậy, hai chân duỗi ra rất khó khăn, khớp gối cứng ngắc và đau buốt, phải bước khập khiễng vài bước mới tìm lại được cảm giác bình thường. Người bệnh vẫn có thể ngồi xếp bằng nếu cảm thấy cơ thể hoàn toàn thoải mái, nhưng cần lắng nghe khớp gối và không nên ngồi lì khi chân bắt đầu tê mỏi. Việc thỉnh thoảng chủ động duỗi thẳng chân và co duỗi nhẹ nhàng sẽ giúp dịch khớp lưu thông tốt hơn.

1.3. Ngồi trên những chiếc ghế quá thấp

Ngồi ghế thấp là một tình huống rất dễ gặp trong sinh hoạt hàng ngày nhưng lại thường bị bỏ quên. Mặt ghế càng sát mặt đất thì góc gập của khớp gối càng lớn. Dẫu vậy, trở ngại lớn nhất lại nằm ở khoảnh khắc người bệnh cố gắng đứng lên.

Để nhấc bổng cơ thể rời khỏi một chiếc ghế thấp, toàn bộ cơ tứ đầu đùi và khối cơ mông phải phát lực mạnh gấp nhiều lần bình thường. Trớ trêu thay, người bị đau khớp gối mạn tính lại thường có nhóm cơ đùi bị suy yếu theo thời gian. Hậu quả là người bệnh buộc phải chúi mạnh thân trên về phía trước, hai tay tì miết lên đầu gối hoặc bám chặt lấy thành bàn mới có thể đứng thẳng. Khi khớp gối đang nhức mỏi, giải pháp an toàn nhất là lựa chọn những chiếc ghế có độ cao ngang tầm gối, có tựa lưng và trang bị tay vịn chắc chắn để hỗ trợ lực nâng.

1.4. Ngồi bất động ở một tư thế quá lâu

Đây là sai lầm phổ biến nhất mà hầu như ai cũng từng mắc phải. Không nhất thiết phải ngồi xổm hay xếp bằng, ngay cả khi bạn ngồi trên một chiếc đệm êm ái với tư thế chuẩn mực nhưng ngồi yên suốt hai đến ba tiếng đồng hồ, khớp gối vẫn sẽ lên tiếng phản ứng.

Đặc trưng cơ bản của thoái hóa khớp là hiện tượng cứng khớp xuất hiện sau một khoảng thời gian cơ thể không vận động. Đó là lý do vì sao lúc đang ngồi xem phim thì cảm thấy bình thường, nhưng vừa nhấc chân bước đi thì đầu gối lại đau nhói và sượng cứng. Thay vì bận tâm tìm kiếm một tư thế ngồi hoàn hảo tuyệt đối, nguyên tắc quan trọng hơn cả là thường xuyên thay đổi tư thế. Cứ sau một khoảng thời gian làm việc hoặc ngồi nghỉ ngơi, hãy đứng dậy đi lại vài vòng quanh phòng hoặc đơn giản là tập co duỗi cẳng chân ngay tại chỗ để khớp gối được giải phóng.

2. Vận động đúng cách để bảo vệ khớp gối

Nhiều người vì sợ mòn sụn mà né tránh mọi hoạt động, từ chối đi bộ, không dám bước lên bậc thang và chọn cách ngồi yên một chỗ. Đây là một quan niệm sai lầm. Việc bất động quá mức chỉ khiến các nhóm cơ quanh gối nhanh chóng bị teo nhẽo, khiến khớp càng lỏng lẻo và dễ tổn thương hơn. Trong các hướng dẫn y khoa hiện nay, việc tập luyện phục hồi chức năng và rèn luyện sức mạnh cơ bắp luôn được xem là chiếc chìa khóa cốt lõi để bảo tồn khớp gối.

Người bệnh chỉ cần hạn chế những tư thế đang trực tiếp gây đau buốt, tránh ngồi lì một chỗ và kiên trì tập luyện để củng cố sức mạnh cho cơ đùi cùng cơ mông. Đôi chân có khỏe thì khớp gối mới được san sẻ áp lực và vận động trơn tru.

Tuy nhiên, nếu phát hiện đầu gối có dấu hiệu sưng phù, nóng đỏ, đau tăng dữ dội không thể đặt chân xuống đất, bị kẹt khớp không thể co duỗi, hoặc cơn đau xuất hiện sau chấn thương kèm theo sốt cao, người bệnh cần đến ngay cơ sở y tế chuyên khoa để được chẩn đoán chính xác và can thiệp kịp thời.

Thoái hóa khớp gối nên làm gì?

SKĐS - Tập luyện phù hợp, kiểm soát cân nặng và dinh dưỡng khoa học giúp giảm triệu chứng, duy trì khả năng vận động và bảo vệ khớp gối.