Người đàn ông ngồi xe lăn chế tác những ngón tay giả cho bệnh nhân

Mỗi ngày, tại Xưởng dụng cụ chỉnh hình, Khoa Phục hồi chức năng - Vật lý trị liệu, Bệnh viện Phục hồi chức năng - Điều trị bệnh nghề nghiệp TPHCM, anh Đặng Văn Trường (49 tuổi) lại cặm cụi bên bàn làm việc. Trước mặt anh là những lọ màu, những dụng cụ chế tác nhỏ li ti và những ngón tay giả đang dần thành hình.

Từ tuyệt vọng tìm lại ý nghĩa cuộc đời

Anh Trường tỉ mỉ pha từng gam màu silicone, chăm chút từng đường nét, nếp gấp, đường vân sao cho sản phẩm giống ngón tay thật nhất có thể.

Mỗi chiếc ngón tay giả không chỉ cần vừa vặn với phần cơ thể còn lại mà còn phải có màu sắc hài hòa với làn da, hình dáng tự nhiên đến mức người đối diện khó nhận ra.

Ít ai biết, người đàn ông đang cần mẫn tạo nên những ngón tay mới ấy từng có những tháng ngày không muốn tiếp tục sống.

Biến cố ập đến khi anh Trường mới 24 tuổi, độ tuổi sung sức nhất của đời người. Trong một lần thi công trên giàn giáo cao hơn 3m, giàn giáo bất ngờ đổ sập. Anh rơi xuống đất, bất tỉnh và được đưa đi cấp cứu trong tình trạng chấn thương nghiêm trọng.

"Tôi chỉ biết mình bị chấn thương cột sống. Sau này mới hiểu là mình sẽ không bao giờ đi lại được nữa", anh Trường nhớ lại khoảng khắc đau đớn nhất của cuộc đời.

Từ một chàng trai khỏe mạnh anh bỗng trở thành người bệnh phải gắn chặt với giường bệnh.

Ba tháng đầu tiên, anh gần như bất động. Những ngày tiếp theo là chuỗi thời gian dài đằng đẵng tập vật lý trị liệu, chống co rút cơ, tập ngồi, tập giữ thăng bằng và học cách thích nghi với một cơ thể không còn nguyên vẹn khả năng vận động.

Nhưng nỗi đau thể xác đôi khi vẫn chưa phải điều đáng sợ nhất.

"Tâm trạng lúc đó buồn lắm. Có những lúc mình chán nản đến mức không muốn sống nữa", anh Trường nghẹn ngào nhớ lại.

Mọi sinh hoạt cá nhân, từ ăn uống, vệ sinh đến di chuyển, anh đều phải nhờ người khác giúp đỡ. Ngay cả việc ngồi trên xe lăn cũng là một thử thách. Cảm giác bất lực khi không thể tự chăm sóc bản thân, không biết tương lai sẽ đi về đâu, khiến chàng trai trẻ nhiều lần rơi vào bế tắc.

Anh từng nghĩ cuộc đời mình đã khép lại. Không thể tiếp tục công việc, không biết lấy gì để nuôi sống bản thân, anh cũng chẳng dám nghĩ đến một tương lai bình thường như bao người khác.

Thế nhưng, ngay giữa những ngày tháng tưởng chừng không còn lối thoát ấy, một cánh cửa bất ngờ đã mở ra.

Bước ngoặt đến khi Bệnh viện Phục hồi chức năng - Điều trị bệnh nghề nghiệp triển khai dự án xây dựng khoa điều trị tổn thương tủy sống do tổ chức Handicap International (HI) tài trợ.

Một trong những tiêu chí của dự án là tuyển dụng người khuyết tật tham gia làm việc, tạo cơ hội để họ học nghề, có thu nhập và từng bước hòa nhập cộng đồng.

Các chuyên gia đến khoa tìm kiếm ứng viên và gặp anh Trường, khi ấy vẫn đang là bệnh nhân điều trị tại đây.

Ban đầu, anh từ chối lời đề nghị vì cho rằng bản thân còn chưa thể tự ngồi vững trên xe lăn thì nghĩ đến chuyện làm việc là điều quá xa vời.

Thế nhưng sau khi xem bệnh án, các chuyên gia nhận thấy đôi tay anh vẫn khỏe mạnh, hoàn toàn có khả năng học nghề. Họ động viên, khích lệ và trao cho anh cơ hội thử sức.

Lời động viên ấy đã gieo vào lòng người thanh niên đang tuyệt vọng một tia hy vọng.

Anh quyết định thử. Và chính quyết định này đã thay đổi cuộc đời anh.

Những ngày đầu, anh học làm giày chỉnh hình, sau đó tiếp tục được đào tạo chế tạo nẹp chỉnh hình, các dụng cụ hỗ trợ vận động, ngón tay giả, ngón chân giả...

Khó khăn lớn nhất không phải kiến thức, mà là thiết bị khi đó đều thiết kế cho người khỏe mạnh: bàn làm việc quá cao, máy may phải đạp chân, nhiều thao tác đòi hỏi đứng.

Thấy vậy, dự án thiết kế riêng cho anh một bàn làm việc đủ thấp để xe lăn luồn vào, cải tiến máy may để điều khiển hoàn toàn bằng tay, và chế thêm bộ phận kẹp hỗ trợ cho những dụng cụ cần dùng lực.

"Càng thấy mọi người cố gắng tạo điều kiện cho mình, tôi càng nghĩ mình phải cố gắng nhiều hơn", anh Trường chia sẻ.

Từ một bệnh nhân từng nghĩ mình không còn khả năng lao động, anh dần trở thành người thợ lành nghề. Năm 2005, anh được ký hợp đồng chính thức với bệnh viện.

Kể từ đó, xưởng dụng cụ chỉnh hình trở thành nơi anh gắn bó, cũng là nơi anh tìm thấy giá trị của bản thân sau biến cố cuộc đời.

Những ngón tay giả được làm bằng cả sự thấu cảm

Hơn 20 năm trôi qua, anh Trường vẫn miệt mài với công việc. Hiện xưởng có ba kỹ thuật viên, nhưng anh là người duy nhất chuyên chế tác ngón tay giả thẩm mỹ.

Công việc này đòi hỏi sự kiên nhẫn, đôi mắt tinh tường. Mỗi người có màu da, kích thước, hình dáng ngón tay và phần khuyết cụt khác nhau. Người thợ phải quan sát, pha màu, tạo hình, chỉnh sửa từng chút một để sản phẩm sau cùng có thể hòa hợp với bàn tay thật.

Anh Trường kể, phần lớn bệnh nhân tìm đến xưởng đều từng gặp tai nạn lao động. Có người là công nhân bị máy dập cuốn mất một hoặc nhiều ngón tay; người khác gặp tai nạn giao thông hay tai nạn trong sinh hoạt.

Vết thương trên cơ thể có thể dần lành lại, nhưng mặc cảm và tổn thương tinh thần đôi khi kéo dài rất lâu.

"Có người sau khi mất ngón tay thì không dám ra ngoài nữa, không dám gặp ai vì mặc cảm", anh kể.

Mỗi lần tiếp xúc với những bệnh nhân ấy, anh Trường như nhìn thấy chính mình của hơn 20 năm trước. Anh hiểu cảm giác đau đớn khi một biến cố bất ngờ làm đảo lộn cuộc đời, hiểu nỗi mặc cảm khi phải đối diện với cơ thể không còn nguyên vẹn và cả những câu hỏi day dứt về tương lai.

Hiểu được "nỗi lòng của bệnh nhân", anh không chỉ làm một chiếc ngón tay giả. Anh luôn sẵn sàng dành thời gian lắng nghe, trò chuyện, chia sẻ với người bệnh về những biến cố họ vừa trải qua, về cách vượt qua mặc cảm và học cách sống tiếp.

Nhiều bệnh nhân ngồi hàng giờ bên anh vì muốn biết anh đã vượt qua những ngày tháng "đen tối" ấy như thế nào. Câu chuyện của cuộc đời anh lại chính là những lời động viên có sức nặng giúp những bệnh nhân đang tuyệt vọng được tiếp thêm nghị lực, tìm thấy con đường để bước tiếp.

Với anh Trường, khoảnh khắc hạnh phúc nhất trong nghề là lúc nhìn thấy bệnh nhân đeo ngón tay giả, ngắm nghía bàn tay mình rồi mỉm cười. Nụ cười của người bệnh, với anh chính là thành quả đẹp nhất của công việc.

Đôi chân không thể bước đi, đôi tay vẫn trao hy vọng

Cuộc đời anh Trường hôm nay đã bước sang một trang khác. Anh lập gia đình với một người phụ nữ cũng mang di chứng sốt bại liệt, quen nhau qua Hội Thanh niên khuyết tật TPHCM. Hai người đồng cảm, nương tựa và cùng nhau xây dựng tổ ấm. Họ có một cậu con trai nay đã 16 tuổi.

Hằng ngày, anh tự điều khiển chiếc xe máy ba bánh vượt hơn 14km từ Bình Chánh đến bệnh viện làm việc.

Từ một bệnh nhân từng cần người khác chăm sóc trong mọi sinh hoạt, anh đã trở thành người lao động có tay nghề, có thể tự nuôi sống bản thân và góp phần giúp những người khác vượt qua mặc cảm, tìm lại khả năng hòa nhập cuộc sống.

Từ những mảnh silicone, ngày ngày anh miệt mài tạo nên những ngón tay giống thật, gửi vào đó sự thấu cảm của một người từng chịu tổn thương và niềm tin rằng sau mỗi biến cố, con người vẫn có thể bắt đầu lại.

Có những người không thể bước đi bằng đôi chân, nhưng lại giúp rất nhiều người khác tìm thấy bước đi mới trong cuộc đời. Anh Trường là một người như thế.

Thùy Dương