Hơn 200 báo cáo về ứng dụng khoa học công nghệ
PGS.TS Nguyễn Mạnh Khánh - Phó Giám đốc Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức, Chủ tịch Hội Chấn thương Chỉnh hình Việt Nam cho biết, được tái khởi động từ năm 2023 sau đại dịch COVID-19, Hội nghị Chấn thương Chỉnh hình toàn quốc năm 2026 diễn ra trong 2 ngày 2-3/10 là hoạt động thường niên của Hội Chấn thương Chỉnh hình Việt Nam.
Hội nghị quy tụ các phẫu thuật viên chấn thương chỉnh hình trong nước và quốc tế đến báo cáo, trao đổi kinh nghiệm và học hỏi lẫn nhau, hướng tới phát triển những kỹ thuật, công nghệ mới, hiện đại nhằm điều trị thành công và ngày càng nâng cao chất lượng điều trị cho người bệnh.
Theo PGS.TS Nguyễn Mạnh Khánh, trong xu thế phát triển mạnh mẽ của khoa học công nghệ cũng như định hướng phát triển của ngành y tế, năm nay Hội Chấn thương Chỉnh hình Việt Nam lựa chọn chủ đề "Ứng dụng khoa học công nghệ trong chấn thương chỉnh hình".
PGS.TS Nguyễn Mạnh Khánh - Phó Giám đốc Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức, Chủ tịch Hội Chấn thương Chỉnh hình Việt Nam phát biểu. Ảnh: Thái Ngọc
Trọng tâm của hội nghị là các báo cáo, nghiên cứu về những hướng phát triển khoa học công nghệ trong lĩnh vực chấn thương chỉnh hình như ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI), xử lý dữ liệu lớn (Big Data), phẫu thuật robot, phẫu thuật định vị (navigation), vật liệu mới, vật liệu thay thế, công nghệ sinh học...
"Đó là những bước tiến mới mà Hội Chấn thương Chỉnh hình mong muốn theo kịp xu thế của khu vực cũng như trên thế giới", PGS.TS Nguyễn Mạnh Khánh cho biết.
Lần đầu thay khớp gối bằng robot
Trong khuôn khổ hội nghị, các chuyên gia đã triển khai 3 trường hợp đặc biệt gồm phẫu thuật thay khớp gối bằng robot; phẫu thuật nội soi khớp bằng vật liệu sinh học; sử dụng công nghệ bơm xi măng qua vít rỗng nòng.
Đây là những bước tiến về nghiên cứu và ứng dụng khoa học công nghệ, vật liệu sinh học, vật liệu mới và vật liệu ứng dụng, hướng tới cải thiện chất lượng cuộc sống cũng như chất lượng cuộc mổ cho người bệnh; qua đó góp phần giảm thời gian nằm viện, giảm chi phí điều trị và những chi phí không đáng có cho Quỹ bảo hiểm y tế.
Đáng chú ý, đây là lần đầu tiên Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức triển khai ca phẫu thuật robot thay khớp gối cho người bệnh.
Người bệnh là nam, 68 tuổi, bị thoái hóa khớp gối hai bên và đã đau nhiều năm. Sau khi được tư vấn về việc Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức triển khai ca phẫu thuật thay khớp gối đầu tiên bằng robot, người bệnh đồng ý thực hiện. Ca phẫu thuật diễn ra thuận lợi.
Theo PGS.TS Nguyễn Mạnh Khánh, ưu điểm của phẫu thuật robot là có thể lập trình giải phẫu khớp gối cũng như việc thay thế khớp, hướng tới cấu trúc giải phẫu và sinh lý gần như bình thường của người bệnh.
PGS Khánh cùng ê kíp tiến hành phẫu thuật cho bệnh nhân. Ảnh: Thái Ngọc
Trước đây, phẫu thuật thay khớp gối chủ yếu cắt xương theo cấu hình của khớp nhân tạo. Những năm gần đây, nhiều công nghệ mới được ứng dụng nhằm nâng cao chất lượng và hiệu quả lâu dài của khớp, cải thiện giải phẫu, sinh lý, chức năng vận động, đồng thời rút ngắn thời gian mổ và tái tạo chính xác cấu trúc khớp gối.
PGS.TS Nguyễn Mạnh Khánh đánh giá phẫu thuật robot thay khớp gối là kỹ thuật mới tại Việt Nam, có ưu điểm trong việc định vị chính xác các mốc giải phẫu, cắt phần xương hỏng và thay thế khớp mới.
Tuy nhiên, không phải trường hợp nào cũng bắt buộc sử dụng robot. Với những trường hợp biến dạng quá nặng, đến quá muộn hoặc có tổn thương, di chứng cũ, robot không thể thay thế phẫu thuật viên. Phẫu thuật viên vẫn là người làm chủ, đánh giá tổn thương, mức độ biến dạng và quyết định loại khớp phù hợp.
Công nghệ phải phù hợp và mang lại giá trị thực
Theo thống kê, trung bình mỗi năm riêng tại Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức có hơn 50.000 ca phẫu thuật về chấn thương chỉnh hình và cột sống. Trên toàn quốc, số ca liên quan đến chấn thương chỉnh hình và cột sống lên tới vài ba triệu ca.
Đây là gánh nặng và chi phí rất lớn đối với người bệnh cũng như Quỹ BHYT. Vì vậy, theo PGS.TS Nguyễn Mạnh Khánh, việc các thầy thuốc phối hợp nghiên cứu, đưa ra những giải pháp, vật liệu, kỹ thuật vừa có giá trị, vừa hiệu quả và có chi phí kinh tế hợp lý sẽ mang lại lợi ích đa chiều.
"Thầy thuốc có công nghệ để ứng dụng, người bệnh được tiếp cận kỹ thuật tốt nhất, các quỹ bảo hiểm xã hội và y tế tiết giảm được chi phí lớn nhất. Có như vậy chúng ta mới phát triển được ngành y tế Việt Nam", PGS.TS Nguyễn Mạnh Khánh nhấn mạnh.
Các chuyên gia trong nước và quốc tế tham luận tại hội nghị. Ảnh: Thái Ngọc
Chia sẻ về những xu hướng công nghệ mới trong điều trị chấn thương chỉnh hình, PGS.TS Nguyễn Mạnh Khánh cho biết AI đang được ứng dụng trong chẩn đoán hình ảnh, hỗ trợ sàng lọc, phát hiện sớm tổn thương, gợi ý và lập kế hoạch điều trị cho thầy thuốc.
Cùng với đó là các trang thiết bị hiện đại như phẫu thuật robot, phẫu thuật định vị dẫn đường (navigation), vật liệu sinh học mới... nhằm góp phần rút ngắn thời gian điều trị và nâng cao hiệu quả khám, chữa bệnh.
Tuy nhiên, công nghệ AI và robot cần có thời gian để "huấn luyện" nhằm hỗ trợ con người một cách tối ưu. Do đó, thầy thuốc, phẫu thuật viên phải làm chủ khoa học công nghệ, không chạy theo, không bị động và không lệ thuộc.
Đặc biệt, PGS Khánh nhấn mạnh việc thay khớp gối bằng robot tại Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức sẽ được chỉ định phù hợp, bảo đảm công nghệ được sử dụng đúng mục đích và mang lại giá trị thiết thực cho người bệnh
PGS.TS Nguyễn Mạnh Khánh đánh giá, khoa học công nghệ là một trong những xu thế tất yếu của ngành y tế nói chung và chấn thương chỉnh hình nói riêng. Các thầy thuốc, bác sĩ cần nắm bắt và ứng dụng những tiến bộ mới.
Tuy nhiên, theo ông, công nghệ phải phục vụ cho thầy thuốc và thầy thuốc phải là người làm chủ công nghệ, chứ không phải chạy theo công nghệ.
"Thông qua hơn 200 bài báo cáo trong hội nghị lần này, chúng tôi mong muốn có những câu trả lời thỏa đáng: Khoa học công nghệ này có thực sự hữu ích không? Có đáp ứng đúng nhu cầu của người bệnh và của thầy thuốc không? Giá trị lợi ích mang lại là cái gì, hiệu quả kinh tế ra làm sao và có phù hợp với điều kiện thực tế của Việt Nam hay không?", PGS.TS Nguyễn Mạnh Khánh chia sẻ.
Theo PGS.TS Nguyễn Mạnh Khánh, những câu trả lời từ thực tiễn chuyên môn sẽ góp phần vào việc xây dựng khung quản lý, chính sách của Nhà nước đối với khoa học công nghệ, đồng thời đáp ứng nhu cầu của người dân, người bệnh và các định hướng về phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số.
Quang cảnh 1 phiên khoa học tại hội nghị. Ảnh: Thái Ngọc
