Người có u xơ tử cung, u vú có cần kiêng sữa đậu nành?

Sức khỏe sinh sản
SKĐS - Sữa đậu nành chứa isoflavone có hoạt tính tương tự estrogen nhưng người mắc u xơ tử cung, u vú có cần kiêng?

Sữa đậu nành là thức uống giàu protein thực vật, thường được lựa chọn trong chế độ ăn hằng ngày. Tuy nhiên, do chứa isoflavone - hợp chất thực vật có cấu trúc tương tự estrogen, nhiều phụ nữ lo ngại loại đồ uống này có thể kích thích khối u phát triển, nhất là những người đã được chẩn đoán u xơ tử cung hoặc có khối u ở vú.

Vậy người mắc những tình trạng này có cần kiêng sữa đậu nành? Bằng chứng khoa học hiện nay cho thấy điều gì về mối liên quan giữa đậu nành và sự phát triển của khối u?

1. Sữa đậu nành chứa isoflavone có ảnh hưởng đến hormone không?

Người có u xơ tử cung, u vú có cần kiêng sữa đậu nành? - Ảnh 1.

Uống sữa đậu nành không có nghĩa làm tăng estrogen trong máu hoặc kích thích mọi khối u phát triển. Ảnh minh họa AI

Đậu nành chứa isoflavone, chủ yếu là genistein và daidzein. Đây là nhóm phytoestrogen (estrogen thực vật), có cấu trúc hóa học tương tự estrogen của cơ thể nhưng hoạt tính sinh học yếu hơn nhiều.

Isoflavone có thể gắn với thụ thể estrogen trong cơ thể, đặc biệt là thụ thể estrogen beta. Tùy thuộc vào loại mô, nồng độ hormone nội sinh và tình trạng sinh lý, chúng có thể tạo ra tác động giống estrogen yếu hoặc cạnh tranh với estrogen tự nhiên tại một số thụ thể.

Tuy nhiên, điều này không có nghĩa uống sữa đậu nành sẽ làm tăng estrogen trong máu hoặc kích thích mọi khối u phát triển. Các nghiên cứu trên người cho thấy tác động của thực phẩm từ đậu nành không thể suy luận đơn giản từ những thí nghiệm sử dụng tế bào hoặc động vật.

2. Người bị u xơ tử cung có cần kiêng sữa đậu nành?

U xơ tử cung là khối u lành tính hình thành từ tế bào cơ trơn tử cung, có liên quan đến estrogen và progesterone. Vì chứa phytoestrogen, sữa đậu nành thường khiến người bệnh lo ngại.

Tuy nhiên, nghiên cứu đoàn hệ năm 2010 trên 22.120 phụ nữ tiền mãn kinh đăng trên American Journal of Epidemiology không ghi nhận mối liên quan giữa tiêu thụ đậu nành, kể cả sữa đậu nành, với nguy cơ u xơ tử cung.

Ngược lại, một phân tích tổng hợp năm 2019 ghi nhận tiêu thụ nhiều thực phẩm từ đậu nành có liên quan đến nguy cơ mắc bệnh tăng. Tuy nhiên, số nghiên cứu còn hạn chế và kết quả chưa thống nhất.

Do đó, chưa đủ cơ sở kết luận sữa đậu nành gây u xơ hoặc kích thích khối u phát triển. Người bệnh không nhất thiết phải kiêng tuyệt đối nhưng nên tránh tự ý dùng viên uống isoflavone liều cao.

3. Người có u vú lành tính có nên uống sữa đậu nành?

U vú bao gồm nhiều dạng tổn thương lành tính như u xơ tuyến, nang vú và thay đổi mô tuyến. Hiện chưa có bằng chứng đáng tin cậy cho thấy uống sữa đậu nành với lượng thông thường khiến các khối u này phát triển nhưng cũng chưa thể khẳng định đậu nành giúp thu nhỏ hoặc ngăn ngừa khối u.

Theo Hiệp hội Ung thư Hoa Kỳ (ACS), thực phẩm từ đậu nành không có nguy cơ làm tăng nguy cơ tái phát ung thư vú. Tuy nhiên, điều này không đồng nghĩa sữa đậu nành có thể điều trị hoặc phòng ngừa ung thư. Người bệnh nên phân biệt thực phẩm đậu nành thông thường với viên uống isoflavone hoặc chiết xuất đậu nành cô đặc.

4. Uống sữa đậu nành thế nào để phù hợp với sức khỏe?

Với người không dị ứng đậu nành và không có chống chỉ định riêng, sữa đậu nành có thể là một phần của chế độ ăn cân đối. Khi lựa chọn sữa đậu nành, nên lưu ý:

  • Ưu tiên sữa đậu nành nguyên chất, ít đường hoặc không thêm đường để hạn chế năng lượng và lượng đường tự do.
  • Đọc nhãn thành phần, chú ý hàm lượng protein, đường và các vi chất được bổ sung như canxi, vitamin D.
  • Có thể thay đổi nguồn protein thực vật bằng các thực phẩm khác như đậu phụ, đậu xanh, đậu lăng và các loại hạt.
  • Không tự ý sử dụng viên uống isoflavone hoặc sản phẩm chiết xuất đậu nành liều cao để thay thế thực phẩm thông thường.

Đặc biệt, phụ nữ đã được chẩn đoán u xơ tử cung hoặc có khối u ở vú nên tái khám theo lịch, theo dõi kích thước và đặc điểm tổn thương theo hướng dẫn của bác sĩ. Nếu khối u thay đổi nhanh, xuất hiện đau bất thường, chảy máu âm đạo kéo dài hoặc có dấu hiệu bất thường ở vú, cần được kiểm tra thay vì tự điều chỉnh chế độ ăn để điều trị.

Người có u xơ tử cung, u vú có cần kiêng sữa đậu nành? - Ảnh 3.6 thực phẩm có thể làm chậm sự phát triển của u xơ tử cung

SKĐS - Chế độ ăn uống có thể ảnh hưởng đến các triệu chứng u xơ tử cung. Thực phẩm giàu chất xơ, acid béo omega-3, vitamin D và sắt giúp hỗ trợ kiểm soát triệu chứng, giảm nguy cơ phát triển u xơ tử cung.








Ý kiến của bạn