Người cao tuổi mắc viêm phổi nhưng biểu hiện khác lạ, dễ nhầm bệnh

Y tế
SKĐS - Ở người cao tuổi, viêm phổi có thể biểu hiện không điển hình như đau khớp, tức ngực hay không sốt, dễ bị bỏ sót nếu gia đình chủ quan, chậm đi khám.

Hai bệnh nhân 72 và 81 tuổi được điều trị tại Khoa Nội tổng hợp, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương với những dấu hiệu ban đầu rất khác nhau. Một người sốt cao, đau khớp gối dữ dội; người còn lại không sốt nhưng đau mỏi toàn thân, tức ngực, khó thở. Qua thăm khám, xét nghiệm và chẩn đoán hình ảnh, cả hai đều được xác định mắc viêm phổi trên nền nhiều bệnh lý mạn tính.

Sốt cao, đau khớp dữ dội nhưng nguyên nhân là viêm phổi

Bệnh nhân thứ nhất là ông N.X.L. (81 tuổi, ở Hà Nội), có tiền sử mắc gout nhiều năm, đái tháo đường type 2, tăng huyết áp và bệnh thận mạn. Khoảng 3 ngày trước khi nhập viện, ông sốt cao tới 39°C, mệt mỏi nhiều, đau dữ dội khớp gối phải và khó vận động. Sau khi dùng thuốc tại nhà nhưng không đỡ, gia đình đưa ông đến Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương khám.

Người cao tuổi mắc viêm phổi nhưng biểu hiện khác lạ, dễ nhầm bệnh - Ảnh 1.

Ở người cao tuổi, viêm phổi có thể biểu hiện không điển hình như đau khớp, tức ngực hay không sốt, dễ bị bỏ sót. Ảnh: Đặng Thanh

Tại Khoa Nội tổng hợp, người bệnh còn sốt 38°C, thể trạng gầy, huyết áp 145/80 mmHg. Bác sĩ khám ghi nhận phổi có ran nổ rải rác hai bên. Khớp gối phải sưng đau nhiều, kèm theo các hạt tophi ở khớp bàn, ngón hai bên – những khối lắng đọng tinh thể urat thường gặp ở người mắc gout mạn tính.

Do biểu hiện nổi bật nhất là sốt cao và đau khớp gối, ban đầu người bệnh nghĩ đến đợt cấp của bệnh cơ xương khớp. Tuy nhiên, kết quả xét nghiệm kết hợp chụp X-quang và cắt lớp vi tính cho thấy ông mắc viêm phổi.

Không sốt, chỉ đau mỏi, tức ngực và khó thở

Trường hợp thứ hai là bà L.T.C. (72 tuổi, ở Hà Nội), có tiền sử tăng huyết áp và đái tháo đường. Trước khi vào viện vài ngày, bà đau mỏi toàn thân nhưng không rõ có sốt. Đến ngày nhập viện, các triệu chứng tăng lên, kèm đau tức vùng trước xương ức, khó thở và buồn nôn.

Khi khám tại Khoa Nội tổng hợp, bệnh nhân không sốt nhưng vẫn đau tức ngực và khó thở. Qua thăm khám, xét nghiệm và chẩn đoán hình ảnh, bác sĩ chẩn đoán bà mắc viêm phổi.

Đáng chú ý, người bệnh không hề sốt khi nhập viện. Trong khi đó, nhiều người vẫn nghĩ viêm phổi bắt buộc phải sốt cao, ho nhiều hoặc khạc đờm. Quan niệm này dễ khiến bệnh ở người cao tuổi bị phát hiện muộn.

Người cao tuổi mắc viêm phổi nhưng biểu hiện khác lạ, dễ nhầm bệnh - Ảnh 2.

Người cao tuổi thường mắc nhiều bệnh mạn tính và phải dùng thuốc dài ngày. Những yếu tố này khiến dấu hiệu nhiễm trùng khó nhận biết hơn, đồng thời làm tăng nguy cơ bệnh diễn biến nặng. Ảnh: Đặng 

Vì sao viêm phổi ở người cao tuổi dễ bị bỏ sót?

TS.BS Vũ Minh Điền, Phó Trưởng khoa Nội, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương cho biết, ở người cao tuổi, triệu chứng nhiễm trùng đường hô hấp thường không điển hình như người trẻ. Người bệnh có thể sốt cao, sốt nhẹ hoặc không sốt; một số trường hợp chỉ mệt mỏi, chán ăn, đau tức ngực hay khó thở.

Theo bác sĩ Điền, quá trình lão hóa làm suy giảm chức năng bảo vệ của hệ hô hấp và khả năng đáp ứng miễn dịch. Cơ chế làm sạch đường thở kém hiệu quả hơn, tạo điều kiện cho vi khuẩn, virus xâm nhập và gây bệnh.

Ngoài ra, người cao tuổi thường mắc nhiều bệnh mạn tính và phải dùng thuốc dài ngày. Những yếu tố này khiến dấu hiệu nhiễm trùng khó nhận biết hơn, đồng thời làm tăng nguy cơ bệnh diễn biến nặng.

Đặc biệt, ở người mắc đái tháo đường, bệnh thận mạn, bệnh tim mạch hoặc bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính, viêm phổi tạo thêm gánh nặng cho các cơ quan đã suy yếu. Nếu phát hiện và điều trị muộn, người bệnh dễ gặp suy hô hấp, nhiễm trùng nặng và nhiều biến chứng nguy hiểm.

Không nên chờ đến khi sốt cao mới đi khám

Theo TS.BS Vũ Minh Điền, viêm phổi có thể do nhiều tác nhân như vi khuẩn, virus. Xác định đúng nguyên nhân và mức độ bệnh giúp bác sĩ chọn phác đồ phù hợp. Vì vậy, gia đình không nên chỉ trông chờ vào triệu chứng sốt để nhận biết viêm phổi ở người lớn tuổi. Khi thấy người bệnh mệt mỏi nhiều, chán ăn, ho, đau tức ngực, khó thở hoặc sức khỏe giảm sút bất thường, cần đưa đi khám sớm.

Người cao tuổi mắc viêm phổi nhưng biểu hiện khác lạ, dễ nhầm bệnh - Ảnh 3.

Khi trời chuyển lạnh, người cao tuổi cần chú trọng bảo vệ đường hô hấp, nhất là nhóm có bệnh lý mạn tính. Ảnh: BVCC

Người cao tuổi có nhiều bệnh nền không nên tự ý mua thuốc uống khi có dấu hiệu lạ. Dùng thuốc không đúng bệnh dễ làm chậm chẩn đoán, tăng tác dụng phụ hoặc tương tác với thuốc điều trị bệnh mạn tính.

Bác sĩ Điền lưu ý, nếu người cao tuổi khó thở nhiều, đau ngực, đau ngực dữ dội, tím tái hoặc rối loạn ý thức, cần đưa đi cấp cứu ngay.

Chủ động phòng viêm phổi khi thời tiết chuyển lạnh

TS.BS Vũ Minh Điền nhấn mạnh, khi trời chuyển lạnh, người cao tuổi cần chú trọng bảo vệ đường hô hấp, nhất là nhóm có bệnh lý mạn tính.

Người cao tuổi nên ăn uống đủ chất, vận động vừa sức, giữ ấm cơ thể và tránh thay đổi nhiệt độ đột ngột. Lượng nước uống cần phù hợp với sức khỏe; người mắc bệnh tim hoặc bệnh thận mạn phải tuân thủ hướng dẫn của bác sĩ về lượng nước nạp vào mỗi ngày.

Bên cạnh đó, cần hạn chế tiếp xúc gần với người đang mắc bệnh đường hô hấp, đeo khẩu trang ở nơi đông người hoặc nhiều khói bụi, đồng thời kiểm soát tốt các bệnh nền như đái tháo đường, tăng huyết áp, bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính.

Tiêm vaccine cũng giúp giảm nguy cơ mắc bệnh hoặc biến chứng nặng do một số tác nhân gây nhiễm trùng đường hô hấp. Người cao tuổi nên tiêm vaccine cúm mùa hằng năm và trao đổi với bác sĩ để tiêm vaccine phế cầu, RSV phù hợp với độ tuổi, tình trạng sức khỏe và lịch sử tiêm chủng.

Nhận biết sớm những thay đổi nhỏ về sức khỏe và đi khám kịp thời đóng vai trò quan trọng trong điều trị viêm phổi ở người cao tuổi, nhất là người có nhiều bệnh nền. Gia đình không nên chờ đến khi sốt cao hoặc khó thở nặng mới đưa người bệnh tới bệnh viện.


Ý kiến của bạn