Trào ngược dạ dày thực quản là tình trạng axit dạ dày trào ngược lên thực quản, gây cảm giác nóng rát vùng ngực, ợ chua, đôi khi kèm ho khan hoặc cảm giác vướng ở cổ họng. Với nhiều người yêu thích cà phê, câu hỏi thường gặp là liệu có cần từ bỏ hoàn toàn thức uống này khi được chẩn đoán trào ngược hay không.
1. Cà phê ảnh hưởng tới triệu chứng trào ngược như thế nào?
Cà phê có tác dụng kích thích tăng tiết axit dạ dày. Bên cạnh đó, caffeine trong cà phê còn làm giãn cơ vòng thực quản dưới, cấu trúc cơ có vai trò như một van ngăn không cho dịch vị trào ngược lên thực quản. Khi cơ vòng này bị giãn ra, axit dạ dày dễ trào ngược lên thực quản hơn, khiến các triệu chứng trào ngược trở nên rõ rệt hơn ở nhiều người sau khi uống cà phê.
Ngoài cà phê, một số nghiên cứu cũng ghi nhận đồ uống có gas làm giãn dạ dày do khí carbon dioxide hòa tan giải phóng ra trong dạ dày, khiến dạ dày căng lên, tăng áp lực và dễ gây ợ hơi, từ đó cũng làm giãn cơ vòng thực quản dưới và tạo điều kiện cho axit trào ngược. Theo một số ghi nhận lâm sàng, triệu chứng trào ngược có xu hướng xuất hiện rõ hơn ở người uống từ 6 tách cà phê mỗi ngày trở lên, trong khi giới hạn lượng cà phê ở mức khoảng 2 tách mỗi ngày có thể giúp giảm bớt nguy cơ khởi phát triệu chứng.
Người bị trào ngược dạ dày không nhất thiết phải từ bỏ hoàn toàn cà phê, nhưng nên chủ động điều chỉnh lượng uống, thời điểm uống và theo dõi phản ứng của cơ thể. Ảnh minh hoạ AI
Trà xanh và hồng trà cũng chứa caffeine nhưng với hàm lượng thấp hơn cà phê. Tuy nhiên, các loại trà này lại chứa tanin, hợp chất tạo vị chát, có thể gây kích ứng niêm mạc dạ dày ở một số người. Với người có triệu chứng trào ngược rõ rệt, việc chuyển sang các loại trà hoặc cà phê đã khử caffeine cũng là một lựa chọn đáng cân nhắc để giảm bớt tác động lên cơ vòng thực quản dưới.
Tuy nhiên, cần nhìn nhận rằng cà phê không hoàn toàn là thức uống có hại. Một số nghiên cứu dịch tễ học ghi nhận việc uống cà phê ở mức độ vừa phải có nhiều lợi ích cho sức khỏe. Với người khỏe mạnh, không có triệu chứng trào ngược, việc uống cà phê ở mức vừa phải nhìn chung không phải là vấn đề đáng lo ngại. Chỉ những người đã có triệu chứng trào ngược rõ rệt mới cần chủ động điều chỉnh lượng và cách uống cà phê phù hợp hơn.
2. Một số mẹo giúp uống cà phê mà vẫn hạn chế trào ngược
- Nên tránh uống cà phê khi bụng đói vì đây là thời điểm dạ dày dễ tăng tiết axit nhất, tốt hơn nên uống một lượng nhỏ cà phê sau bữa ăn.
- Một số người nhận thấy uống cà phê đá ít gây triệu chứng hơn so với cà phê nóng, có thể do nhiệt độ thấp phần nào làm chậm quá trình tiết axit dạ dày.
- Chuyển sang cà phê đã khử caffeine cũng là lựa chọn phù hợp cho người muốn tiếp tục thưởng thức hương vị cà phê mà không lo ảnh hưởng nhiều đến cơ vòng thực quản dưới.
3. Một số lưu ý đối với người trào ngược dạ dày
Bên cạnh cà phê, nhiều yếu tố khác trong sinh hoạt hằng ngày cũng góp phần làm tăng tiết axit dạ dày hoặc thúc đẩy trào ngược, bao gồm căng thẳng, lo âu, ăn quá nhanh, ăn nhiều đạm hoặc nhiều dầu mỡ, để bụng đói quá lâu, ăn đồ cay nóng và uống rượu bia. Ăn quá no cũng khiến dạ dày căng giãn, làm giãn cơ vòng thực quản dưới tương tự như cơ chế của đồ uống có gas. Vì vậy, nên ăn uống điều độ, chia thành ba bữa chính đúng giờ, ăn chậm nhai kỹ, mỗi bữa kéo dài ít nhất 30 phút thay vì ăn vội vàng.
Không nên nằm ngay sau khi ăn, tốt nhất nên đợi ít nhất 3 đến 4 giờ trước khi đi ngủ tính từ bữa tối, đồng thời không nên tắm ngay sau ăn vì có thể cản trở quá trình tiêu hóa. Kiểm soát cân nặng, tránh mặc quần áo bó sát vùng bụng và hạn chế tư thế khom lưng, cúi gập người cũng giúp giảm áp lực ổ bụng, hạn chế nguy cơ trào ngược.
Nếu cảm giác nóng rát lan rộng khắp vùng ngực, kèm theo ợ chua nhiều, ho kéo dài dù không bị cảm lạnh, cảm giác vướng nghẹn ở cổ họng, hoặc triệu chứng trào ngược khiến tỉnh giấc giữa đêm, nên đi khám chuyên khoa tiêu hóa để được chẩn đoán chính xác, vì đây có thể là dấu hiệu của viêm thực quản do trào ngược cần điều trị bằng thuốc. Trường hợp cảm giác đầy bụng, khó tiêu xảy ra ngay cả khi ăn ít, kéo dài dai dẳng sau mỗi bữa ăn, hoặc đi kèm sụt cân không rõ nguyên nhân, cũng cần được thăm khám sớm để loại trừ các bệnh lý tiêu hóa khác.
