Nhiều bệnh nhân gout thường băn khoăn liệu việc chăm chỉ đi bộ hàng ngày có thể tống xuất các tinh thể muối lắng đọng ra ngoài và thay thế được thuốc hạ acid uric hay không.
Vận động thể lực luôn là mảnh ghép giá trị trong việc cải thiện sức khỏe chuyển hóa, song nếu hiểu sai bản chất hoặc cố gắng tập luyện không đúng thời điểm, người bệnh có thể vô tình khiến khớp tổn thương nghiêm trọng hơn. Dưới đây là những phân tích khoa học giúp người mắc gout xây dựng thói quen đi bộ an toàn và đạt hiệu quả điều trị cao nhất.
1. Lợi ích của vận động với sức khỏe chuyển hóa
Căn nguyên của bệnh gout bắt nguồn từ tình trạng nồng độ acid uric trong máu tăng cao kéo dài, khiến các tinh thể muối urat lắng đọng dần tại sụn khớp và các mô mềm xung quanh. Việc sải bước chân không trực tiếp bào mòn hay tống khứ các tinh thể muối này ra khỏi cơ thể. Tuy nhiên, duy trì thói quen đi bộ thường xuyên lại đem đến những tác động gián tiếp vô cùng quý giá cho thể trạng của người bệnh.
Người bệnh gout nên vận động phù hợp, trong đó đi bộ có thể giúp kiểm soát cân nặng và sức khỏe. Ảnh HĐ.
Trước hết, đi bộ là phương pháp vận động vừa sức giúp tiêu hao năng lượng, hỗ trợ kiểm soát cân nặng và cải thiện độ nhạy của hệ chuyển hóa. Đối với những người đang trong tình trạng thừa cân, việc hạ chỉ số khối cơ thể một cách từ tốn sẽ góp phần đưa nồng độ acid uric về ngưỡng an toàn. Ngược lại, người bệnh cần tránh tâm lý nôn nóng mà nhịn ăn khắt khe hoặc ép cân cấp tốc, bởi sự thiếu hụt dinh dưỡng đột ngột có thể làm tăng vọt acid uric máu và kích hoạt cơn đau bùng phát.
Bên cạnh đó, bệnh gout hiếm khi xuất hiện đơn độc mà thường đi kèm với các rối loạn mạn tính như huyết áp cao, đái tháo đường, rối loạn mỡ máu, suy giảm chức năng thận và bệnh lý mạch vành. Việc duy trì đôi chân linh hoạt sẽ hỗ trợ tuần hoàn máu toàn thân, bảo vệ hệ tim mạch và nâng cao sức đề kháng chung cho cơ thể.
2. Thời điểm không nên đi bộ
Nguyên tắc quan trọng hàng đầu mà người bệnh phải khắc ghi là tuyệt đối không cố chấp đi bộ khi đang xuất hiện cơn gout cấp. Thời điểm khớp ngón chân cái, cổ chân hoặc khớp gối đang trong tình trạng sưng vù, tấy đỏ, nóng ran và đau nhức dữ dội tới mức chạm nhẹ vào cũng buốt nhói, mọi nỗ lực vận động đều phản tác dụng.
Việc ép một ổ khớp đang viêm cấp tính phải chịu tải trọng cơ thể để hoàn thành mục tiêu số bước chân không những không đào thải được acid uric, mà còn làm tăng mức độ cọ xát cơ học, khiến mô mềm bị tổn thương và sưng tấy nặng nề hơn. Lúc này, người bệnh cần cho khớp được nghỉ ngơi tương đối, giảm thiểu áp lực đè nén và tuân thủ phác đồ cắt cơn đau theo hướng dẫn của bác sĩ.
Chỉ khi các biểu hiện sưng nóng đã lui dần và cảm giác đau nhức thuyên giảm rõ rệt, người bệnh mới nên bắt đầu vận động trở lại từng chút một. Khởi đầu chỉ nên đi dạo nhẹ nhàng khoảng 10 - 15 phút mỗi ngày, sau đó mới nâng dần thời lượng khi cơ thể đáp ứng tốt. Nếu các khớp chịu lực ở chi dưới còn yếu, người bệnh có thể chuyển hướng sang những môn thể thao giảm tải cho khớp như đạp xe tại chỗ hoặc bơi lội. Ngoài ra, việc kết hợp thêm các bài tập rèn sức bền cơ bắp chân sẽ giúp giữ gìn khả năng giữ thăng bằng tốt hơn theo tuổi tác.
Khi gout cấp, người bệnh tuyệt đối không nên cố đi bộ hoặc vận động mạnh. Ảnh HĐ.
3. Đi bộ không thể thay thế phác đồ điều trị
Một sai lầm rất phổ biến là người bệnh thường mặc định khi khớp hết đau nhức nghĩa là bệnh gout đã được chữa khỏi hoàn toàn. Trên thực tế, ngay cả khi bước đi bình thường và khớp không còn sưng tấy, các tinh thể muối urat vi thể vẫn có thể đang âm thầm tích tụ trong ổ khớp và tổ chức thận.
Việc điều chỉnh chế độ ăn uống khoa học kết hợp đi bộ đều đặn có thể giúp cải thiện một phần chỉ số acid uric, nhưng rất khó đưa nồng độ này về mức mục tiêu an toàn nếu không có sự can thiệp của thuốc hạ urate chuyên khoa. Phần lớn lượng purine trong máu được sản sinh nội sinh từ quá trình phân hủy tế bào của cơ thể và phụ thuộc vào khả năng lọc thải của thận chứ không đơn thuần đến từ thức ăn nạp vào.
Để làm tan dần các mảng tinh thể urat và ngăn ngừa cơn đau tái phát, mục tiêu điều trị cần duy trì nồng độ acid uric máu dưới ngưỡng 360 µmol/L (tương đương dưới 6 mg/dL) trong thời gian dài. Vì vậy, việc tích cực rèn luyện đôi chân mỗi ngày là một thói quen tốt để củng cố sức khỏe, nhưng tuyệt đối không được dùng số bước chân đi bộ để thay thế cho đơn thuốc hạ acid uric mà bác sĩ đã chỉ định.
