Ngứa âm đạo khi mang thai là hiện tượng phụ khoa phổ biến, xuất phát từ sự thay đổi nội tiết tố hoặc vi sinh vật bùng phát.
Tình trạng này khiến nhiều thai phụ bất an về mức độ an toàn của thai kỳ. ThS.BS Lê Quang Dương - Giám đốc Trung tâm Phát triển Sức khỏe (VietHealth) cho biết, việc nhận biết nguyên nhân, nguy cơ và giải pháp chăm sóc đúng cách sẽ giúp người mẹ bảo vệ sức khỏe toàn diện cho cả bản thân lẫn thai nhi.
1. Ngứa âm đạo khi mang thai tác động thế nào đến sức khỏe mẹ và bé?
Mẹ bầu bị ngứa âm đạo thường do thay đổi nội tiết tố, tăng tiết dịch âm đạo hoặc viêm nhiễm phụ khoa. Ảnh minh họa AI
Theo ThS.BS Lê Quang Dương, hiện tượng ngứa khi mang thai không đơn thuần là cảm giác khó chịu ngoài da mà còn có thể phản ánh những biến đổi sinh lý hoặc bệnh lý bên trong cơ thể thai phụ. Cảm giác bứt rứt kéo dài suốt ngày đêm khiến người mẹ luôn trong trạng thái lo âu, căng thẳng, dẫn đến tình trạng mất ngủ mạn tính và suy nhược cơ thể.
Thói quen gãi ngứa vô thức phản xạ khi bứt rứt dễ làm tổn thương, trầy xước phần niêm mạc vốn rất nhạy cảm. Những vết thương hở này nhanh chóng trở thành "cửa ngõ" thuận lợi cho các loại vi khuẩn bên ngoài xâm nhập, gây nên tình trạng nhiễm trùng thứ phát vô cùng nguy hiểm.
ThS.BS Lê Quang Dương cũng cho biết, đối với thai nhi, tác động từ các bệnh lý viêm nhiễm âm đạo gây ngứa là điều không thể coi thường. Khi mầm bệnh bùng phát mạnh mà không được kiểm soát kịp thời, vi khuẩn và nấm có thể vi khuẩn di chuyển ngược dòng vào tử cung. Tình trạng này làm tăng nguy cơ viêm màng ối, dẫn đến các sự cố thai kỳ nghiêm trọng như dọa sinh non, vỡ ối sớm hoặc sảy thai.
Đặc biệt, trong quá trình sinh thường qua đường âm đạo, trẻ sơ sinh tiếp xúc trực tiếp với dịch tiết chứa mầm bệnh có nguy cơ cao bị dính nấm miệng, nhiễm trùng mắt, tổn thương da và các bệnh lý đường hô hấp ngay sau khi chào đời.
2. Nguyên nhân gây ra ngứa âm đạo khi mang thai thường gặp
Theo ThS.BS Lê Quang Dương, sự gia tăng đột ngột của hormone estrogen và progesterone trong thai kỳ làm biến đổi độ pH tự nhiên tại môi trường sinh dục. Sự mất cân bằng này vô tình tạo điều kiện thuận lợi cho các loài nấm men, đặc biệt là nấm Candida, phát triển mạnh mẽ. Lúc này, thai phụ thường xuất hiện các triệu chứng đặc trưng như khí hư màu trắng vón cục thành từng mảng và cảm giác ngứa rát dữ dội.
Bên cạnh nấm men, tình trạng nhiễm khuẩn đường sinh dục do vi khuẩn Gardnerella vaginalis hoặc trùng roi Trichomonas cũng là nguyên nhân phổ biến. Bệnh lý này làm dịch tiết ra nhiều hơn, chuyển sang màu xanh vàng, kèm theo mùi hôi tanh khó chịu và cảm giác nóng rát mỗi khi đi tiểu.
Một yếu tố khác đến từ thói quen sinh hoạt hàng ngày như sử dụng các loại dung dịch vệ sinh có độ tẩy rửa mạnh, dùng nước hoa vùng nhạy cảm, xà phòng giặt chứa nhiều hương liệu, hoặc mặc đồ lót quá chật, không thấm hút mồ hôi gây bí bách.
Đặc biệt, nếu thai phụ nhận thấy biểu hiện ngứa dữ dội tập trung ở lòng bàn tay, lòng bàn chân rồi lan ra toàn thân nhưng không kèm nổi mẩn đỏ, đây có thể là dấu hiệu của bệnh lý ứ mật trong gan thai kỳ. Tình trạng này đòi hỏi sự can thiệp và theo dõi sát sao từ bác sĩ chuyên khoa để tránh nguy cơ suy thai.
3. Giải pháp xử lý ngứa âm đạo khi mang thai an toàn và hiệu quả
ThS.BS Lê Quang Dương khuyên các mẹ bầu, ngay khi nhận thấy các dấu hiệu bất thường cần chủ động đến ngay các cơ sở y tế uy tín để được thăm khám phụ khoa. Bác sĩ sẽ thực hiện xét nghiệm soi tươi dịch tiết để xác định chính xác nguyên nhân gây bệnh, từ đó đưa ra phác đồ điều trị an toàn cho thai nhi. Thai phụ tuyệt đối không được tự ý mua các loại thuốc đặt, thuốc bôi hay kháng sinh uống khi chưa có chỉ định từ y bác sĩ.
Song song với việc điều trị y khoa, chế độ chăm sóc và vệ sinh hàng ngày đóng vai trò vô cùng quan trọng. Thai phụ nên rửa nhẹ nhàng khu vực bên ngoài bằng nước sạch hoặc các sản phẩm vệ sinh chuyên dụng có độ pH dịu nhẹ từ 3.8 đến 4.5. Khi vệ sinh, luôn thực hiện thao tác từ trước ra sau để tránh đưa vi khuẩn từ hậu môn ngược lên, đồng thời tuyệt đối không thụt rửa sâu bên trong.
Hãy giữ khô thoáng bằng cách dùng khăn bông mềm lau nhẹ sau mỗi lần đi vệ sinh. Ưu tiên chọn đồ lót làm từ chất liệu cotton 100% thấm hút tốt, rộng rãi và thay mới từ 2 đến 3 lần mỗi ngày. Khi xuất hiện cơn ngứa, thay vì dùng tay gãi, thai phụ có thể áp dụng phương pháp chườm lạnh nhẹ phía ngoài để làm dịu cảm giác khó chịu.
Về dinh dưỡng, người mẹ nên hạn chế tối đa các loại thực phẩm chứa nhiều đường và đồ ngọt, vì đường là nguồn thức ăn có thể thúc đẩy nấm phát triển nhanh hơn. Việc bổ sung thêm sữa chua chứa nhiều lợi khuẩn Lactobacillus vào khẩu phần ăn hàng ngày sẽ hỗ trợ cân bằng lại hệ vi sinh tự nhiên trong cơ thể, giúp nâng cao sức đề kháng và phòng ngừa bệnh hiệu quả.
