Nhiều phụ nữ làm việc văn phòng hiện nay thường lo lắng rằng ngồi nhiều có thể là nguyên nhân trực tiếp gây sa bàng quang. Việc ngồi lâu không phải là nguyên nhân trực tiếp nhưng lại là yếu tố nguy cơ gián tiếp làm gia tăng khả năng mắc bệnh.
Thông thường, bàng quang được giữ cố định nhờ các mô liên kết và cơ sàn chậu. Khi các cấu trúc này bị giãn hoặc tổn thương, bàng quang sẽ mất đi sự nâng đỡ và sa xuống dưới.
Bệnh gặp chủ yếu ở phụ nữ do cấu trúc giải phẫu vùng chậu chịu nhiều tác động từ quá trình mang thai, sinh nở và thay đổi nội tiết tố theo tuổi tác.
Nhân viên văn phòng thường phải ngồi liên tục nhiều giờ trong ngày, ít vận động, làm việc trong môi trường điều hòa lạnh và có chế độ sinh hoạt thất thường. Những yếu tố này có thể khiến cơ sàn chậu suy yếu theo thời gian.
Bên cạnh đó, việc ngồi lâu còn làm tăng nguy cơ béo phì, táo bón và các bệnh lý hô hấp mạn tính. Đây đều là những yếu tố khiến áp lực trong ổ bụng tăng lên kéo dài, từ đó làm tổn thương hệ thống nâng đỡ vùng chậu và khiến bàng quang dễ bị sa xuống.
Ngoài ra, nhiều phụ nữ văn phòng có thói quen nhịn tiểu do công việc bận rộn hoặc uống ít nước để hạn chế đi vệ sinh. Những thói quen này không chỉ ảnh hưởng chức năng tiết niệu mà còn làm tăng nguy cơ rối loạn vùng sàn chậu.
Ở giai đoạn nhẹ, sa bàng quang có thể không gây triệu chứng rõ rệt. Tuy nhiên, khi bệnh tiến triển nặng hơn, người bệnh có thể gặp nhiều khó khăn trong sinh hoạt như tiểu khó, tiểu són, tiểu nhiều lần hoặc cảm giác nặng tức vùng kín.
Những nguyên nhân thường gặp gây sa bàng quang
Có nhiều nguyên nhân gây sa bàng quang trong đó thường gặp là:
- Thừa cân, béo phì
Người bị thừa cân hoặc béo phì có nguy cơ mắc sa bàng quang cao hơn bình thường. Nguyên nhân là do trọng lượng cơ thể làm tăng áp lực thường xuyên lên cơ sàn chậu.
Theo thời gian, các nhóm cơ nâng đỡ vùng chậu bị kéo giãn và suy yếu, tạo điều kiện cho bàng quang sa xuống âm đạo.
- Phụ nữ mãn kinh
Những triệu chứng thường gặp của sa bàng quang gồm: tiểu khó, tiểu không hết, đi tiểu nhiều lần.
Sau mãn kinh, lượng hormone estrogen trong cơ thể phụ nữ suy giảm đáng kể. Estrogen có vai trò duy trì sự đàn hồi và săn chắc của mô cơ vùng âm đạo và sàn chậu.
Khi hormone này giảm, các mô nâng đỡ trở nên lỏng lẻo hơn, làm tăng nguy cơ sa các cơ quan vùng chậu, trong đó có bàng quang.
- Mang thai và sinh con
Mang thai và sinh nở là một trong những nguyên nhân phổ biến nhất gây sa bàng quang ở nữ giới.
Trong thai kỳ, trọng lượng thai nhi tạo áp lực lớn lên sàn chậu. Khi sinh thường, đặc biệt là sinh nhiều lần hoặc thai to, các cơ và dây chằng vùng chậu bị kéo căng quá mức, dẫn đến suy yếu khả năng nâng đỡ bàng quang.
Phụ nữ từng sinh nhiều con, sinh khó hoặc chuyển dạ kéo dài thường có nguy cơ mắc bệnh cao hơn.
- Thường xuyên mang vác nặng
Những phụ nữ làm công việc nặng nhọc, thường xuyên khuân vác vật nặng hoặc phải gồng sức nhiều có thể làm tăng áp lực ổ bụng.
Áp lực này tác động trực tiếp lên cơ sàn chậu, khiến các mô nâng đỡ bị tổn thương dần theo thời gian.
- Táo bón và ho mạn tính
Táo bón kéo dài khiến người bệnh phải rặn nhiều khi đi tiêu. Trong khi đó, ho mạn tính do viêm phế quản, hen suyễn hoặc hút thuốc lá cũng làm tăng áp lực vùng bụng liên tục. Đây đều là những yếu tố thúc đẩy tình trạng sa sàn chậu và sa bàng quang.
- Yếu tố di truyền
Một số phụ nữ có cơ địa mô liên kết yếu bẩm sinh hoặc mắc các bệnh lý liên quan đến collagen sẽ có nguy cơ bị sa bàng quang cao hơn.
Nếu trong gia đình có người từng mắc sa sàn chậu, nguy cơ mắc bệnh ở các thành viên khác cũng tăng lên đáng kể.
Việc ngồi lâu là yếu tố nguy cơ gián tiếp làm gia tăng khả năng mắc bệnh.
Dấu hiệu nhận biết sa bàng quang
Ở giai đoạn đầu, người bệnh có thể gần như không có triệu chứng. Tuy nhiên, khi bệnh tiến triển, các dấu hiệu sẽ xuất hiện rõ rệt hơn.
Những triệu chứng thường gặp gồm: tiểu khó, tiểu không hết; đi tiểu nhiều lần; tiểu són, tiểu không kiểm soát; cảm giác nặng tức vùng chậu hoặc vùng kín; có cảm giác như có vật lồi trong âm đạo; đau tức vùng bụng dưới; khó chịu khi vận động mạnh hoặc đứng lâu; đau khi quan hệ tình dục.
Nhiều trường hợp người bệnh cảm thấy có khối lồi ra ở âm đạo, đặc biệt khi ho, rặn hoặc mang vác nặng.
Nếu xuất hiện các biểu hiện bất thường về tiểu tiện hoặc cảm giác nặng vùng kín kéo dài, phụ nữ nên đi khám sớm để được đánh giá chính xác tình trạng bệnh.
Điều trị sa bàng quang như thế nào?
Tùy vào mức độ bệnh và tình trạng sức khỏe, bác sĩ sẽ lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp.
Thay đổi lối sống là biện pháp quan trọng ở giai đoạn nhẹ:
- Giảm cân nếu thừa cân
- Hạn chế mang vác nặng
- Điều trị táo bón và ho mạn tính
- Tăng cường vận động
- Không ngồi quá lâu liên tục
Các bài tập Kegel giúp tăng cường sức mạnh cơ sàn chậu, cải thiện khả năng nâng đỡ bàng quang và hạn chế triệu chứng bệnh. Người bệnh cần tập đều đặn mỗi ngày để đạt hiệu quả tốt.
Một số trường hợp có thể được bác sĩ chỉ định đặt vòng nâng âm đạo nhằm hỗ trợ nâng đỡ bàng quang, đặc biệt ở người lớn tuổi hoặc chưa thể phẫu thuật.
Ở giai đoạn nặng, phẫu thuật là phương pháp cần thiết nhằm phục hồi cấu trúc nâng đỡ vùng chậu và cải thiện chức năng tiểu tiện.
Làm gì để phòng ngừa sa bàng quang?
Các chuyên gia khuyến cáo phụ nữ nên:
Duy trì cân nặng hợp lý; tập thể dục đều đặn; tránh ngồi quá lâu; ăn nhiều rau xanh, uống đủ nước để phòng táo bón; không mang vác nặng thường xuyên; tập Kegel sau sinh và trong giai đoạn mãn kinh; khám phụ khoa định kỳ.
Sa bàng quang là bệnh lý không hiếm gặp nhưng thường bị xem nhẹ do triệu chứng ban đầu khá âm thầm. Việc phát hiện sớm và điều trị đúng cách giúp người bệnh hạn chế biến chứng, cải thiện chất lượng cuộc sống và duy trì sức khỏe lâu dài.
