Người dùng máy tính truy cập internet dẫu đã có nhiều kiến thức và “bài học” về tầm quan trọng của việc bảo mật đối với các mật khẩu, đặc biệt là những người sử dụng các loại thẻ thanh toán trực tuyến. Tuy nhiên, hiện nay kẻ trộm cũng “thông minh hơn”, “sáng tạo hơn” và đưa ra những chiêu thức rất đơn giản nhưng mới mẻ, nhằm vào những cổng giao tiếp sơ hở của người sử dụng, khiến nhiều nạn nhân vừa bị “móc túi” qua mạng theo kiểu “tình nguyện dâng hiến”, lại vừa bị chịu nhiều điều tiếng mà nếu chưa từng gặp phải thì ai cũng dễ ngã ngửa...
Trộm giả danh người ngay
Trong suốt một tuần liền, ngày nào chị P.B.N 24 tuổi (Công ty TNHH Linh Lang - Hà Nội) cũng phải ngồi từ sáng tới chiều để “thanh minh” và trả lời điện thoại... đòi tiền của bạn bè. Hậu quả của một việc tưởng như rất không liên quan là chị bị mất nick trong hộp thư điện tử yahoo. Một tên trộm “công nghệ cao” đã lấy được tên truy cập và mật khẩu của chị, ngay lập tức đã đăng nhập, “đóng thế” chị và chuyện trò huyên thuyên với tất cả bạn bè trong danh sách.
Sau khi nói những câu ngắn ngủi vu vơ, “mày tao chí tớ” hết sức tự nhiên để mọi người tưởng nhầm là đang trò chuyện với chị, tên này bắt đầu gửi đồng loạt câu theo mẫu tới tất cả danh sách: “Ôi, cái sim vừa nạp hôm kia đã lại hết tiền, làm ơn chạy ra mua giùm mình chiếc “thẻ mobi 200”, xong chat nhắn cho tôi mã số ngay nhé, chiều tôi chạy qua gửi tiền nhé. Mình đang họp không ra được. Cám ơn nhiều”.
Tất nhiên không phải tất cả bạn bè của chị đều thực hiện “lệnh” ngay, nhưng không ít trong số đó đã nhanh chóng tình nguyện đi mua, cào thẻ để “cúng” cho tên “lưu manh giả danh “ kia. Và chỉ trong một buổi sáng, số tiền thẻ điện thoại mà chị N. “nợ” bạn bè đã lên tới gần 2 triệu đồng. Không quá nhiều, nhưng cũng đủ một tháng lương, và đủ để chị phải ngồi kể lể, than vãn, thanh minh với bạn bè “mệt nghỉ”. Tai hại hơn, thậm chí có người lại có cách đánh giá khác đối với chị.
Điểm đáng lưu ý là kẻ gian thường nhắm tới đối tượng là phụ nữ và người trung tuổi, phần vì họ lơ là công tác bảo mật, phần họ lại dễ dàng đáp ứng theo yêu cầu của... trộm, và số tiền lừa của mỗi người cũng vừa phải để mọi người có thể... tin được. Anh N.N.M 40 tuổi - nhân viên một Công ty xây dựng ở Hà Nội - cũng dở khóc dở cười trong tình trạng tương tự. Lần này, kẻ mạo danh cao tay hơn khi yêu cầu bạn bè người thân anh gửi tiền mặt theo mẫu câu: “Tôi vừa mua hàng trên mạng hết 200.000 đồng. Làm ơn chạy ra chi nhánh ngân hàng gần nhất, hay dùng thẻ cũng được, chuyển giúp tôi vào số TK........ này nhé. Tối tôi chạy qua anh gửi. Cám ơn nhiều”.
Và hậu quả là anh “mắc nợ” gần 3 triệu đồng kèm theo việc đi... thanh minh.
Tình nguyện “dâng hiến”
Một thủ đoạn lừa đảo khác, kẻ gian thường nhắm tới những người cần sử dụng, trao đổi tiền điện tử trên internet. Chúng lang thang ở các diễn đàn, tìm những người có nhu cầu mua bán, trao đổi các loại tiền điện tử (e-money) phục vụ cho nhu cầu không được minh bạch như đánh bạc hoặc xem phim sex... Chúng tiếp cận những người thắng bạc muốn đổi tiền điện tử thành tiền Việt theo cách nhanh nhất, hoặc người muốn nạp tiền để chơi..., sở dĩ đối tượng này một là lý do trao đổi tiền “không minh bạch” nên không quan tâm nhiều tới số tiền mất khi bị lừa, hai là có thể bị lừa ít nên không muốn truy tìm hoặc làm cho rõ. Kẻ gian ép nạn nhân phải giao dịch với mình theo kiểu chuyển tiền (hoặc tiền điện tử nếu muốn đổi, hoặc tiền mặt nếu muốn mua) vào tài khoản của chúng trước, sau đó mới chấp nhận... giao hàng. Và hậu quả là sau khi nhận tiền, số điện thoại di động của chúng liền “tò tí te”. Chúng lập tức tìm cách rút, hoặc đổi số tiền trên ra tiền mặt để tránh bị khoá tài khoản. Còn các “nạn nhân” thì chỉ còn nước lên... mạng tìm mà đòi.
Qua tìm hiểu, phóng viên báo được biết, việc đánh cắp mật khẩu Yahoo là việc mà rất nhiều người có thể làm được. Bằng chứng là có cả những trang web dạy cách đánh cắp mật khẩu. Tác giả trang web http://www.freewebs.com/deptraimaiyeu... còn cho biết: “Có rất nhiều cách để lấy trộm mật khẩu Yahoo Mail. Tuy nhiên việc lấy trộm dễ hay khó là tùy thuộc vào trình độ và khả năng của mỗi người khác nhau, và cũng tùy vào từng trường hợp. Sau đây tôi sẽ trình bày cho các bạn vài cách mà tôi biết để... các bạn tham khảo”. Sau đó là hướng dẫn “tận tình” 8 cách để ai đó nếu biết sơ sơ về máy tính cũng có thể thực hiện theo và trở thành “hacker” lúc nào không biết.
Ngoài ra, nguyên nhân chính là người sử dụng bất cẩn để lộ thông tin khi truy cập tại các tiệm internet, một vài cửa hàng có nhiều người rành rẽ đã cài các loại “vam phá khoá” vào để trộm mật khẩu. Thêm vào đó, nhiều người vì sợ không nhớ được hay nhầm lẫn mật khẩu giữa các tài khoản nên hay có thói quen dùng chung mật khẩu cho nhiều tài khoản, do vậy khi lộ mật khẩu của một tài khoản là đồng thời mất luôn các tài khoản khác, hay mã hóa mật khẩu đơn giản.
Xin được dẫn chứng những thủ đoạn mới này để mọi người sử dụng internet lấy đó làm bài học cảnh giác.
Phạm Mỹ Lộc