Nghĩ về cây xanh trong thành phố

Biết tin UBND quận Hà Đông TP. Hà Nội chặt hạ, thay thế hơn 1.000 cây xanh bằng cây sao đen trên địa bàn quận khiến nhiều người không khỏi băn khoăn. Vẫn biết đây là mục đích tốt nhằm chỉnh trang đường phố trước Đại lễ kỷ niệm 1000 năm Thăng Long song có cần phải đào bới, chặt hạ, tàn sát cây, kể cả cây bóng mát lưu niên để "đồng phục" bằng cây xanh như thế cho những con đường trong quận?

Hà Nội có những phố đẹp trồng thuần một loại cây gây ấn tượng rất mạnh như rặng sấu già trên đường Phan Đình Phùng hoặc cả hàng sao đen trên phố Lò Đúc. Nhưng ấn tượng trước hết chính là ở sự "độc nhất vô nhị" làm nên đặc trưng tuyến phố khó quên. Thế nhưng giả dụ cả quận Ba Đình đường phố nào cũng có rặng sấu già như đường Phan Đình Phùng và cả quận Hai Bà Trưng phố nào cũng có cây sao đen như trên phố Lò Đúc thì sẽ ra sao? Chắc vẻ đẹp cây xanh của cả quận sẽ nghèo đi rất nhiều. Hà Nội đẹp vì có những con đường sấu già Phan Đình Phùng, sao đen Lò Đúc hoặc hương hoa sữa trên phố Nguyễn Du nhưng còn bao con đường khác cũng đẹp không kém khi hoa bằng lăng đứng chen với những tán bàng rồi hoa phượng điểm xuyết cùng xà cừ và nhiều loại cây khác... Cái đẹp và sự hấp dẫn nằm ở sự độc đáo nhưng cũng nằm ở cả sự phong phú, đa dạng.

Cây cũng như người. Xem duyệt binh thật hấp dẫn và sự hấp dẫn ấy trái ngược với dòng người ngược xuôi trên đường phố khiến người ta thích thú. Các trường học và nhiều cơ quan có đồng phục tạo ra vẻ đẹp riêng chính vì đồng phục như một tín hiệu đặc trưng được đặt trong muôn sắc trang phục bình thường trên đường phố. Đồng phục sẽ mất đi ý nghĩa rất nhiều khi giả dụ cơ quan nào, dân ở phường quận nào cũng có đồng phục của cơ quan, khu dân cư của mình.

Những cây sao đen định thay tất cả cây trên những con đường thuộc địa bàn quận Hà Đông sau vài năm nữa xòe tán lá xanh chắc chắn cũng đẹp nhưng nếu chỉ có sao đen sẽ làm nghèo bộ mặt đô thị quận bằng sự đơn điệu. Ấy là chưa kể sự lãng phí. Lãng phí sự phong phú của chủng loại cây trên địa bàn quận khi mà bàng, xà cừ, bằng lăng... cũng có nét duyên và đẹp riêng. Lãng phí những cây lâu năm quý giá gắn với kỷ niệm của người dân. Lãng phí công triệt hạ hoặc di chuyển nơi khác để thêm một công trồng cây mới. Lãng phí cả sự đợi chờ cái đẹp vài năm nữa mới thấy của hàng vạn cư dân khi cái đẹp hiện tại không làm xấu đi bộ mặt đô thị.

Hà Nội nói chung và quận Hà Đông nói riêng không phải không phát triển, chỉ đứng im với phố đường hiện tại. Sẽ có rất nhiều khu đô thị mới, con đường mới ra đời và những cây sao đen kia định thay cây đã có sao không tìm đến những đô thị mới, đường phố mới chưa có cây để làm ra vẻ đẹp cho hôm nay, cho cả trăm năm sau. Đất nước còn nghèo sao cứ thay mới đổi cũ, lãng phí không cần thiết đến vậy trong khi như trong một gia đình không giàu, xe máy đang đi tốt không cần "lên đời" cho giống nhà hàng xóm mà tiền ấy để sắm những gì mà con cháu cần nhưng chưa có.

Tất nhiên, cây xanh trong thành phố cũng có những lộn xộn nhưng không có nghĩa là xóa tất để thay mới, làm lại từ đầu. Kinh phí bỏ ra để thay cây chỉ cần trích một phần rất nhỏ để sửa sang, thay một số cây không cần thiết với sự giúp sức của các nhà kiến trúc ngoại cảnh sẽ tiết kiệm được rất nhiều mà vẫn đạt được mục đích chỉnh trang đường phố, không gian không bị xáo trộn, ngày đại lễ ngàn năm Thăng Long không có những dãy phố vốn xanh lại bị trơ trụi chờ vài năm sau xòe lá!

Quận Hà Đông mới sáp nhập về Hà Nội, so với Thủ đô là quận mới không lẽ cũng có tâm lý "quan tân chế độ tân" như vài vị thủ trưởng mới nhậm chức, việc đầu tiên là đập trụ sở xây lại hoặc đổi cổng hoặc thay mới mọi vật dụng trong cơ quan? Cách đây không lâu, chuyện "phổ cập" gia đình văn hóa bằng tấm biển đóng trước mỗi nhà ở quận này bị dư luận chê trách là "đồng phục văn hóa", nay thay cây không lẽ cũng vẫn mang tâm lý "đồng phục" đường phố bằng cây xanh chăng?