Tổng Bí thư Tô Lâm và các đồng chí lãnh đạo Đảng, Nhà nước dự hội nghị.
Tại Hội nghị toàn quốc nghiên cứu, học tập, quán triệt và triển khai thực hiện Nghị quyết số 79-NQ/TW về phát triển kinh tế Nhà nước và Nghị quyết số 80-NQ/TW về phát triển văn hóa Việt Nam của Bộ Chính trị, đồng chí Trịnh Văn Quyết – Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương trình bày chuyên đề “Nội dung trọng tâm, cốt lõi của Nghị quyết số 80-NQ/TW, ngày 7/1/2026 của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam”.
Phải trở thành nền tảng vững chắc của sự phát triển
Theo đó, Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam ra đời trong bối cảnh đặc biệt. Trước đó, trong năm 2025, Đảng ta đã ban hành 7 nghị quyết mang ý nghĩa đột phá chiến lược trên các lĩnh vực trọng yếu của sự phát triển đất nước. Việc chuẩn bị nghị quyết này gắn liền với quá trình hoàn thiện dự thảo “Báo cáo chính trị” trình Đại hội Đảng lần thứ XIV – một văn kiện chiến lược tổng thể đưa đất nước bước vào kỷ nguyên mới, trong đó có nội dung rất quan trọng là văn hóa và con người.
Toàn cảnh Hội nghị diễn ra trực tiếp tại điểm cầu Diên Hồng, Nhà Quốc hội, Thủ đô Hà Nội.
Nếu kể từ Đổi mới đến nay, Đảng ta đã có một loạt nghị quyết về văn hóa, tiêu biểu như Nghị quyết số 05-NQ/TW năm 1987; Nghị quyết Trung ương 5 (khóa VIII) năm 1998; Nghị quyết số 33-NQ/TW (khóa XI) năm 2014... Các nghị quyết này đã có vai trò, tác dụng to lớn trong định hướng sự phát triển của văn hóa nước nhà suốt thời gian qua.
Hiện nay và trong những năm tới, thế giới đang trong tiến trình xác lập trật tự mới với những chuyển biến rất nhanh, phức tạp, chưa từng có; nổi bật là cạnh tranh giữa các nền văn hóa, trong đó có cạnh tranh giá trị và ảnh hưởng của công nghiệp văn hóa…làm thay đổi căn bản các chuẩn mực ứng xử và hệ giá trị. Đó là thách thức mới, gay gắt đặt ra cho sự phát triển văn hóa nước ta.
Theo đồng chí Trịnh Văn Quyết, quan điểm và những vấn đề mới tại Nghị quyết là: các nghị quyết trước đây đều xác định “văn hóa là nền tảng tinh thần của xã hội”. Điều đó đúng khi xác định văn hóa thuộc thượng tầng kiến trúc, mà sản phẩm của nó mang giá trị tinh thần đối với con người và xã hội. Song, cả về lý luận mới về văn hóa, thực tiễn đất nước 40 năm qua và bối cảnh thế giới hiện đại đã gợi mở một nhận thức mới.
Đồng chí Trịnh Văn Quyết – Trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương trình bày chuyên đề
Để phát triển bền vững đất nước, văn hóa không chỉ là “nền tảng tinh thần” mà phải trở thành nền tảng vững chắc của sự phát triển. Nghị quyết số 80-NQ/TW có tới ba lần khẳng định: “Văn hóa, con người là nền tảng”; “Phát triển văn hóa phải thực sự trở thành nền tảng vững chắc”; đồng thời chỉ rõ yêu cầu: “Các cấp ủy, tổ chức đảng, cán bộ, đảng viên và nhân dân quán triệt, nhận thức đầy đủ, sâu sắc, toàn diện về vai trò nền tảng, sức mạnh nội sinh quan trọng của văn hóa trong phát triển đất nước”. Như vậy, Nghị quyết thể hiện sự kế thừa và phát triển nhận thức về văn hóa – một quan điểm sâu sắc, bao quát và mới về vị trí, vai trò của văn hóa.
Đặt văn hóa “ngang tầm” với chính trị, kinh tế, xã hội
Bên cạnh đó, Nghị quyết số 80-NQ/TW tiếp tục đào sâu hơn, nêu yêu cầu và nhiệm vụ cao hơn, không dừng lại ở các quan hệ xã hội mà đòi hỏi: “Văn hóa phải thấm sâu từ chính trị, kinh tế, xã hội, môi trường tới quốc phòng, an ninh, đối ngoại; thực sự trở thành sức mạnh mềm của quốc gia trong kỷ nguyên mới”. Cụ thể, Nghị quyết nhấn mạnh yêu cầu có tính nguyên tắc: “Văn hóa phải thấm sâu vào mọi quy hoạch, kế hoạch, đề án, dự án với tầm nhìn dài hạn và tiêu chuẩn cao, bảo đảm đồng bộ, tương hỗ với các chính sách, giải pháp đột phá về phát triển kinh tế, giáo dục, khoa học, công nghệ và chuyển đổi số”.
Các đại biểu dự Hội nghị.
Nghị quyết lần đầu tiên đưa ra hai phạm trù mới: văn hóa là “trụ cột” và là “hệ điều tiết” cho phát triển nhanh và bền vững đất nước. Như vậy, cùng với chính trị, kinh tế, xã hội, văn hóa trở thành một trong bốn trụ cột của sự phát triển.
Để Nghị quyết về văn hóa đồng bộ, hài hòa với các nghị quyết vừa công bố, trên cơ sở nắm vững sự phát triển đột phá của thế giới hiện đại và khát vọng lớn lao của dân tộc, Nghị quyết xác định đặc điểm nổi bật của quan điểm, đường lối phát triển văn hóa là “phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, tạo dựng không gian mới, xung lực mới cho phát triển văn hóa”. Từ đó khẳng định: “Ứng dụng khoa học, công nghệ, chuyển đổi số trong lĩnh vực văn hóa là một trong ba lĩnh vực đột phá”.
Để thực hiện nhiệm vụ này, Nghị quyết yêu cầu “xây dựng cơ chế, chính sách đột phá phát triển các nội dung trên trong lĩnh vực văn hóa; ban hành bộ quy tắc ứng xử trên không gian số, làm trong sạch môi trường văn hóa số; xây dựng hệ sinh thái văn hóa số”.
Một nhận thức mới trong Nghị quyết thể hiện rõ qua hai nội dung gắn kết với nhau: phát triển văn hóa phải “ngang tầm với chính trị, kinh tế, xã hội”, gắn với xây dựng thế trận an ninh văn hóa, an ninh con người, chủ quyền văn hóa số.
Nghị quyết lần này đã vượt lên trên tư duy trước đây bằng cách đặt văn hóa “ngang tầm” với chính trị, kinh tế, xã hội. Ở đây không chỉ là sự thay đổi về từ ngữ mà thể hiện một tầm nhìn mới, chỉ ra chất lượng và vị thế của văn hóa trong việc “định vị quốc gia”.
