HPV là một trong những virus lây truyền qua đường tình dục phổ biến nhất. Phần lớn trường hợp nhiễm HPV không gây triệu chứng và có thể tự khỏi. Tuy nhiên, một số type HPV nguy cơ cao có thể gây tổn thương tiền ung thư và nhiều loại ung thư. Vậy khi nghi ngờ nhiễm HPV, cần làm gì?
1. HPV lây truyền như thế nào?
Virus HPV (Human Papillomavirus) là nhóm virus rất phổ biến, gồm nhiều type khác nhau. Một số type có thể gây mụn cóc sinh dục (sùi mào gà), trong khi các type nguy cơ cao có liên quan đến ung thư cổ tử cung, hậu môn, âm hộ, âm đạo, dương vật và một số ung thư vùng đầu cổ.
HPV chủ yếu lây truyền qua tiếp xúc da với da trong quá trình quan hệ tình dục, bao gồm quan hệ qua đường âm đạo, hậu môn hoặc đường miệng. Virus có thể lây từ người nhiễm sang người khác ngay cả khi người nhiễm không có biểu hiện bất thường.
Một người vẫn có thể nhiễm HPV dù chỉ quan hệ tình dục với một bạn tình. Do nhiễm HPV thường không có triệu chứng và tổn thương có thể xuất hiện sau nhiều năm, rất khó xác định chính xác thời điểm hoặc nguồn lây nhiễm.
2. Nhiễm HPV có nguy hiểm không?
Phần lớn trường hợp nhiễm HPV sẽ được hệ miễn dịch kiểm soát và tự hết trong thời gian từ vài tháng đến vài năm mà không gây vấn đề sức khỏe nghiêm trọng.
Tuy nhiên, nếu nhiễm dai dẳng một số type HPV nguy cơ cao, virus có thể gây biến đổi tế bào, dẫn đến tổn thương tiền ung thư và ung thư. Trong đó, ung thư cổ tử cung là bệnh lý liên quan đến HPV được biết đến nhiều nhất.
Một số type HPV nguy cơ thấp có thể gây mụn cóc sinh dục. Tổn thương thường xuất hiện dưới dạng một hoặc nhiều nốt sùi ở vùng sinh dục hoặc hậu môn, kích thước khác nhau, có thể phẳng hoặc nhô lên trên bề mặt da, đôi khi có hình dạng giống mào gà hoặc súp lơ.
Khi xuất hiện những tổn thương bất thường ở vùng sinh dục, người bệnh nên đi khám để được bác sĩ đánh giá và chẩn đoán, thay vì tự điều trị.
HPV là một trong những virus lây truyền qua đường tình dục phổ biến nhất. Ảnh AI
3. Nghi ngờ nhiễm HPV cần làm gì?
Điều quan trọng đầu tiên là không hoang mang và không tự mua thuốc điều trị. Nhiễm HPV rất phổ biến và không đồng nghĩa với việc người bệnh mắc ung thư.
Hiện chưa có xét nghiệm thường quy nào có thể xác định tình trạng nhiễm HPV ở toàn bộ cơ thể hoặc ở nam giới. Xét nghiệm HPV được sử dụng chủ yếu trong chương trình sàng lọc ung thư cổ tử cung ở phụ nữ theo độ tuổi và hướng dẫn chuyên môn.
Do đó, khi nghi ngờ nhiễm HPV, cần căn cứ vào từng tình huống cụ thể để lựa chọn phương pháp kiểm tra phù hợp. Phụ nữ trong độ tuổi được khuyến cáo sàng lọc ung thư cổ tử cung nên thực hiện xét nghiệm HPV, xét nghiệm tế bào cổ tử cung hoặc phương pháp sàng lọc kết hợp theo hướng dẫn của cơ sở y tế.
Nếu xuất hiện mụn cóc sinh dục, nốt sùi, chảy máu bất thường, tổn thương hoặc khối bất thường ở vùng sinh dục, hậu môn hay miệng - họng, cần đi khám chuyên khoa để được đánh giá.
Đặc biệt, không nên tự kết luận nhiễm HPV chỉ dựa vào triệu chứng. Nhiều tổn thương ở vùng sinh dục có thể do các nguyên nhân khác và cần được bác sĩ xác định.
4. Làm gì để phòng ngừa HPV?
Tiêm vaccine HPV là biện pháp chủ động và hiệu quả giúp phòng ngừa nhiễm các type HPV thường liên quan đến ung thư và mụn cóc sinh dục. Vaccine đạt hiệu quả tốt nhất khi được tiêm trước khi có phơi nhiễm với virus.
Ngoài ra, thực hiện quan hệ tình dục an toàn, sử dụng bao cao su đúng cách có thể làm giảm nguy cơ lây truyền HPV nhưng không loại bỏ hoàn toàn nguy cơ, bởi virus có thể hiện diện ở những vùng da không được bao cao su che phủ.
Hạn chế số lượng bạn tình và duy trì mối quan hệ tình dục chung thủy cũng giúp giảm nguy cơ phơi nhiễm HPV.
Đối với phụ nữ, sàng lọc ung thư cổ tử cung định kỳ có vai trò đặc biệt quan trọng. Phát hiện sớm nhiễm HPV nguy cơ cao hoặc những biến đổi bất thường của tế bào cổ tử cung giúp can thiệp kịp thời, qua đó ngăn ngừa tiến triển thành ung thư.
Khi nghi ngờ nhiễm HPV, người dân không nên quá lo lắng hoặc tự điều trị. Việc cần làm là thăm khám tại cơ sở y tế phù hợp, thực hiện sàng lọc theo khuyến cáo và tiêm vaccine HPV nếu thuộc nhóm được chỉ định. Phát hiện và xử trí sớm các tổn thương bất thường sẽ giúp giảm nguy cơ biến chứng và ung thư liên quan đến HPV.
