Trong năm 2013, Sở VH-TT&DL Hà Nội đã chính thức công bố kế hoạch tổ chức Liên hoan Nghi lễ Chầu văn Hà Nội lần thứ nhất. Liên hoan bước đầu kiểm kê và tư liệu hóa Di sản văn hóa phi vật thể chầu văn trên địa bàn TP. Hà Nội, góp phần xây dựng Hồ sơ Nghi lễ Chầu văn ở Hà Nội, trình Bộ VH-TT&DL chứng nhận nghi lễ chầu văn của người Việt là Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia, xây dựng kế hoạch bảo tồn và phát huy các giá trị tốt đẹp của nghi lễ chầu văn trong đời sống đương đại.
Liên hoan Nghi lễ Chầu văn Hà Nội lần thứ nhất được chia làm hai đợt, diễn ra từ ngày 25 – 30/9/2013 và ngày 4 – 5/10/2013 với sự tham gia của các thanh đồng đến từ 29 quận, huyện trên địa bàn TP. Hà Nội.
 Nghi lễ hầu đồng - một tín ngưỡng dân gian Việt Nam. |
Theo Ban tổ chức, sau khi nắm bắt tình hình thực tế trên cơ sở các đơn vị đăng ký tham dự liên hoan từ các quận, huyện, tiêu chí đưa ra là liên hoan phải đảm bảo tính tự nhiên cổ truyền, đa dạng trong phần trình diễn. Các thanh đồng tham gia diễn xướng không được sử dụng quá nhiều vàng mã và không được tung tiền. Dựa trên tinh thần tiết kiệm, lành mạnh, giúp cho mọi người hiểu và có ý thức giữ gìn, tôn vinh các giá trị văn hóa truyền thống cũng như các nhóm đồng nhận thức đúng và đi đúng hướng không làm biến tướng, phức tạp, sai lệch.
Đợt 1 của liên hoan đã diễn ra từ ngày 25 – 30/9/2013 được chia làm 4 cụm: Cụm 1 gồm các quận, huyện: Long Biên, Hoàn Kiếm, Tây Hồ, Sóc Sơn, Mê Linh, Đông Anh diễn ra tại đền Lâm Du, P. Bồ Đề, Long Biên, Hà Nội từ ngày 25 – 26/9/2013; Cụm 2 là các quận huyện: Thanh Xuân, Ba Vì, Thạch Thất, Phúc Thọ, Quốc Oai, Hoài Đức, Đan Phượng, Sơn Tây diễn ta tại đền Kim Giang, P. Kim Giang, Thanh Xuân, Hà Nội từ ngày 25 – 26/9/2013; Cụm 3 gồm các quận huyện: Hoàng Mai, Chương Mỹ, Thanh Oai, Thường Tín, Thanh Trì, Mỹ Đức, Ứng Hòa, Phú Xuyên, diễn ra tại đền Yên Phú, xã Liên Ninh, Thanh Trì, Hà Nội từ ngày 27 – 28/9/2013; Cụm 4 gồm các quận, huyện: Hà Đông, Cầu Giấy, Đống Đa, Ba Đình, Hai Bà Trưng, Từ Liêm diễn ra tại đền Cây Quế, 139 Nguyễn Ngọc Vũ, Trung Hòa, Cầu Giấy, Hà Nội từ 27 – 28/9/2013. Còn các đơn vị khác sẽ tham gia liên hoan vào 2 ngày 29 – 30/9/2013 tại đền Cây Quế, Trung Hòa, Cầu Giấy, Hà Nội.
Ban tổ chức đã chọn ra 10 nhóm chầu văn tiêu biểu của Hà Nội tham gia trình diễn đợt 2 của liên hoan diễn ra từ ngày 4 – 5/10/2013 tại rạp Công Nhân, 42 Tràng Tiền, Hà Nội.
Ban tổ chức cho biết, liên hoan không tổ chức chấm điểm, đánh giá thấp hay cao mà lựa chọn ra những tiết mục đầy đủ nhất, thống nhất nhất nhằm tôn vinh nghi lễ chầu văn - một loại hình diễn xướng dân gian cần được bảo tồn và phát huy cũng như nâng cao nhận thức đúng đắn về một di sản.
Ngoài ra, trong khuôn khổ liên hoan có chương trình tọa đàm "Bảo tồn và phát huy những giá trị quý báu của nghi lễ chầu văn trong đời sống đương đại" sẽ diễn ra vào ngày 5/10/2013. Tọa đàm có sự tham gia trao đổi, đóng góp ý kiến của các nhà khoa học, quản lý văn hóa và đặc biệt là các đội chầu văn – thanh đồng hoặc cung văn (đại diện cho các nhóm).
Ông Nguyễn Khắc Lợi - Phó Giám đốc Sở VH-TT&DL Hà Nội cho biết, vẫn còn khá nhiều ý kiến và cách nhìn nhận khác nhau về tín ngưỡng này và liên hoan là dịp để cơ quan quản lý văn hóa kiểm kê lại "tài sản" của mình có bao nhiêu, giá trị thế nào, yếu tố nào nguyên gốc, yếu tố nào mới phát sinh để từ đó tìm ra cách quản lý, bảo tồn, phát huy giá trị phù hợp nhất. Liên hoan lần này được xem như một động thái góp phần xây dựng Hồ sơ Nghi lễ Chầu văn, hoàn thiện Hồ sơ Danh mục di sản văn hóa phi vật thể quốc gia và trình UNESCO công nhận nghi lễ chầu văn là Di sản văn hóa phi vật thể của nhân loại.
Lan Tường