Triệu Tiến Phủ, 41 tuổi, ở bản Người Dao, làng Yên Sơn, huyện Ba Vì, Hà Nội bước ra đón chúng tôi trên sường dốc với nụ cười hiền khô. Con người này, cái tên Phủ “con rơi” này - biệt hiệu mà một thời là nỗi khiếp đảm của du khách lẫn người dân ở khu du lịch Ao Vua. anh từng là “đại ca” có số đã chỉ trỏ cho đám đàn em “đầu trâu mặt ngựa” chuyên đi cướp bóc, gây án chém người, phạm tội, vào tù... Còn bây giờ, anh được người ta nhắc đến như một “giang hồ rẽ lối hoàn lương” thành công, đã làm lại cuộc đời và là tấm gương vượt khó vươn lên làm kinh tế giỏi.
Con đường tội lỗi
Làng Yên Sơn, Ba Vì, Hà Nội nằm chênh vênh trên vùng núi cao cằn cỗi, nơi có đông đồng bào dân tộc Dao sinh sống và có một nhân vật truyền kỳ khá nổi tiếng của người Dao là Triệu Tiến Phủ, được họ ca ngợi về lòng tốt và sự giỏi giang, là ông vua trồng rừng, làm kinh tế giỏi. Ngày xưa, anh nổi tiếng bởi sự ngang tàng và hung hãn, côn đồ từ cướp của, trấn lột, đánh chém và thu tiền bảo kê khu du lịch Ao Vua thì bây giờ nổi tiếng vì sự hoàn lương làm giàu và giúp người nghèo vượt khó vươn lên...
Cả nhà có 8 anh chị em, Phủ là con thứ sáu nên cũng rơi vào cảnh ngộ bị “bỏ rơi” của đứa con thứ. Từ nhỏ đã không được chăm sóc, dạy dỗ, Phủ sinh ra và lớn lên như cây rừng giữa đại ngàn, như con thú hoang lạc bầy giữa hoang dại, anh ngang ngạnh, thích thể hiện sức mạnh. Chính vì lẽ đó nên ở Phủ sớm có tính gặp ai đánh nấy, xưng hùng, xưng bá một thời. Lớn lên sớm theo bạn bè, tụ tập rượu chè, quậy phá, trộm cắp đã từng có nhiều tiền sự và tiền án, rồi đi tù 2 năm ở tận Nghệ An... Ra tù, Phủ bỏ nhà “đi bụi” ở các thành phố kiếm sống nhưng tay trắng vẫn hoàn trắng tay. Anh lại về quê sống lêu lổng, trộm cắp, trấn tiền... trở lại con đường phạm tội.
 Triệu Tiến Phủ ( bên trái). |
Tấm lòng nhi nữ cũng xiêu... giang hồ
Đang trong thời kỳ du đãng và hăng máu giang giồ quậy phá, tưởng rằng chẳng có bước ngoặt nào cảm hóa anh. Nhưng vào năm 1990, trong một lần Phủ về quê ngoại và vô tình gặp Triệu Thị Lan, cô gái cùng quê ở Phú Thọ vào buổi chiều trên cánh đồng quê yên tĩnh. Cô gái tên Lan mới lớn ấy mơn mởn và đằm thắm trong bộ đồ nhễ nhại mồ hôi làm Phủ ngẩn ngơ, trong bước đường quậy phá, gái gú và chơi bơi nhiều, nhưng chưa lần nào trái tim gã giang hồ rung động cả. Suốt mấy ngày liền, Phủ ra ngẩn vào ngơ, hiền lành hẳn đi, hỏi thăm, tiếp cận và tìm hiểu, những ngày đó Phủ cảm nhận được sự yêu thương bình yên mới nhẹ nhõm và ý nghĩa làm sao. Anh đã yêu Lan và kể hết về đoạn đời không lấy gì làm tự hào của mình cho Lan nghe. Vốn là cô gái quê chân chất, cô tin vào điều thánh thiện trong con người anh, sẽ cảm hóa được anh. Phủ hứa sẽ “rửa tay gác kiếm”. Thế là họ trở thành chồng vợ trong sự ngờ vực của đôi bên gia đình vì Phủ lấy vợ nhưng vẫn được giới giang hồ trong vùng tôn xưng và dựa dẫm. Thế nhưng tử tế chẳng được bao nhiêu ngày, cuộc sống vợ chồng với 2 bàn tay trắng, ăn còn chẳng đủ, không có thực sao vực được đạo, nên thời gian sau Phủ lún sâu hơn trong vùng sa đọa. Trong khi đó, dưới chân núi, khu du lịch Ao Vua đang phát triển mạnh, khách du lịch thập phương nô nức đổ về, thiên hạ hái ra tiền nhờ đủ thứ dịch vụ. Gần tiền, Phủ như bị bỏ bùa mê. Dưới con mắt của Phủ thì du khách tới khu du lịch Ao Vua là những người dư tiền, dư của, thuộc tầng lớp người khác nên phải “thịt” bằng được tiền bạc mới yên lòng “đại ca” Phủ. Cũng từ đó, Phủ chỉ đạo đám đàn em tự cho mình quyền được ép khách, trấn lột, đe doạ khách ở đây diễn ra thường xuyên. Phủ chính là nhân vật đứng đầu sai đám đàn em làm mọi chuyện từ lừa khách, thu tiền bảo kê... Chủ kinh doanh nào không tuân theo là anh cho đám đàn em đến quấy phá, lùa khách khỏi địa bàn. Khi cơ quan công an đến can thiệp thì “quân” của Phủ đã rút êm. Không thể ra mặt “xử” thì Phủ lại cho “quân” đêm đến phá trộm, bao nhiêu vụ phá phách gây mất an ninh trật tự làm xôn xao dư luận mà cơ quan công an địa phương không thể có đủ nhân chứng, vật chứng để “bắt tận tay” và bỏ tù kẻ phạm tội. Nhân dân trong vùng khiếp sợ, không ai dám chống trả lại đội quân ngang ngược của Phủ. Thời gian dài Phủ “làm ăn” rất khấm khá, hái ra tiền được bao nhiêu đều đổ vào ăn chơi trác táng, gái gú và nghiện ngập. Biết chồng ngày càng dấn sâu vào con đường xấu, Lan khéo bề can ngăn, nhưng mỗi lần như thế, Lan đều bị Phủ đánh chửi thậm tệ. Lan kể: “Sau mấy năm tôi ki cóp được ít tiền, định bụng mua thêm con trâu, con lợn tăng gia sản xuất, nào ngờ sểnh ra một tí, chỗ tiền đã không cánh mà bay. Tôi biết và ra điều can ngăn liền bị anh ấy đuổi đánh cả đêm, may mà có chị em trong hội kịp thời can thiệp. Những lúc như thế tôi chỉ muốn chết, chẳng muốn sống trên cõi đời này nữa”.
Tung hoành ngang dọc rồi cũng đến ngày Phủ phải “trả nợ đời”. Còn nhớ hôm đó, vào buổi sáng sớm, đang chuẩn bị lên nương ngô, Phủ nhận được tin báo có đôi bạn dáng vẻ sang trọng đang “lạc” giữa rừng. Sau mấy phút chần chừ, Phủ cùng đệ tử xách dao đi “tiếp sức” cho đám đàn em hoa tiêu. Đến nơi, kẻ dùng dao khống chế, người thực thi “công vụ”. Trúng quả, được hai túi lớn bao gồm tư trang, quần áo, tiền và máy ảnh trị giá hàng chục triệu đồng. Nhưng chưa đi được bao xa thì bị dân và bảo vệ Ao Vua đuổi theo. Cả đám của Phủ bỏ chạy thục mạng lên rừng ẩn náu. Thế nhưng, lưới trời lồng lộng, Phủ và đồng bọn đã sa lưới pháp luật. Phủ kể, những ngày sống trong vòng lao lý là những ngày anh có thời gian hồi tưởng lại quá khứ và cảm thấy lương tâm bị dày vò. Đang ngồi tù thì nhận được tin vợ anh đã bụng mang dạ chửa, hàng tuần phải băng rừng đi bộ hàng chục cây số đưa đồ tiếp tế. Đồ tiếp tế đó cũng chẳng có gì, chỉ có vài nắm cơm, nghĩ lại thấy thương Lan vô cùng, Phủ ăn miếng cơm trong nước mắt rưng rưng thương vợ phải một thân lăn lộn với mùa màng, nương rẫy, anh quyết tâm cải tạo tốt để vợ đỡ khổ.
Nhờ cải tạo tốt, anh được khoan hồng và tha trước thời hạn. Khi ấy, Phủ về nhà và ngẫm lại đời mình thấy ân hận, thấy có lỗi với vợ con, với tất thảy mọi người. Chính từ những suy nghĩ đó, lại thêm được sự quan tâm giúp đỡ của chính quyền địa phương đã giúp Phủ quyết tâm hoàn lương thành công, không quay lại con đường xấu, phải làm lại cuộc đời khi chưa quá muộn.
 Triệu Tiến Phủ bên khu trồng trọt của gia đình. |
Ngày về...
Cũng may, năm Phủ mãn hạn tù, huyện Ba Vì có chương trình vận động thanh niên đi xây dựng vùng kinh tế mới, giao đất giao rừng, thế là 2 vợ chồng Lan - Phủ khăn gói quả mướp chọn sườn núi Yên Sơn làm nơi lập nghiệp. Đây là vùng toàn cỏ lau, cây dại, hiếm người nông dân cần cù nào cải tạo được. Nhưng Phủ quyết tâm cũng làm Lan động lòng, vì ít ra Phủ cũng đã quay đầu hoàn lương. Dựng vội túp lều tranh, Phủ đi khai hoang lấy đất trồng lúa, trồng sắn. Thế nhưng, bởi đất hoang, chăm chút mấy cũng chẳng đủ ăn... mấy lần anh chán nản định bỏ của xuống núi với đám bạn mời gọi. Nhưng Lan đã dùng đủ mọi cách, nhất là đức hy sinh và thậm chí dọa tự tử nếu anh xuống núi quay lại đường cũ. Rồi Lan đi mua sách hướng dẫn cây trồng, mô hình VAC về đọc, cho Phủ cùng đọc, chỗ nào không hiểu thì xuống núi hỏi thêm, cứ thế họ học cách làm. Một vụ, hai vụ... rồi cũng thành công. Bây giờ khi có tiền dư, anh cho bà con vay vốn người dăm ba triệu để tăng gia sản xuất. Có trường hợp như Tân, vốn là “đàn em” hồi còn sống giang hồ cũng được anh gọi lên cho vay vốn 20 triệu đồng để làm VAC. Tân bảo với chúng tôi, tuy anh Phủ cho vay vốn ít thế nhưng ngày xưa anh từ hai bàn tay trắng, huống hồ bây giờ tôi có vợ chồng anh ủng hộ, bà con ủng hộ. Anh Phủ làm được, em tin em cũng thành công. Bây giờ, trong nhà Phủ có 10 người làm thì tới 4 lao động vốn là những tên con đồ từng “dưới trướng” của Phủ ngày xưa cũng “rửa tay gác kiếm” theo anh Phủ hoàn lương và được trả công 1,8 triệu đồng/tháng.
Phủ tâm sự với chúng tôi rằng, để cuộc đời được như ngày hôm nay, Phủ không bao giờ quên ơn những người đã sinh ra Phủ lần thứ hai. Đó là các cấp chính quyền xã, ban công an xã, là trưởng công an xã Lý Sinh Vượng, lãnh đạo khu du lịch Ao Vua và đặc biệt là vợ anh đã thường xuyên khuyên nhủ, động viên và tạo mọi điều kiện cho Phủ làm lại cuộc đời. Họ đã nhận ra trong sâu thẳm con người Phủ, trong cái vỏ bọc ngang tàn ấy là một trái tim cần sự cảm thông chia sẻ, là một người tốt nhưng vì hoàn cảnh đưa đẩy. Và, cái hơn người ở Phủ, ông Vượng quả quyết rằng: “Quan trọng nhất vẫn là Phủ dám nghĩ, dám làm. Chính quyền rất mong đợi và tin tưởng Phủ sẽ góp phần làm cho quê hương thêm giàu đẹp”.
Sự tin tưởng và giúp đỡ của những người tốt đối với gã giang hồ hoàn lương ấy đang viết nên một cổ tích của đôi “vợ chồng A Phủ” trên đỉnh Ba Vì mang một màu xanh bạt ngàn của rừng lấp lánh ánh sáng tương lai, đôi mắt thắp sáng vùng đồi và hạnh phúc, hạnh phúc của kẻ hoàn lương càng có ý nghĩa biết bao...!
Phan Anh