Nằm trong khuôn khổ Festival Làng nghề truyền thống Việt Nam do Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn phối hợp cùng UBND tỉnh Thừa Thiên Huế tổ chức khai mạc vào ngày 10/6 tới tại công viên Thương Bạc, thành phố Huế. Cùng với những sản phẩm độc đáo của các làng nghề truyền thống Việt Nam, Hà Nội còn góp thêm 2 làng nghề đặc biệt, đó là: Rối nước Đào Thục và Nghề hát xẩm Hà thành. Đây có thể coi là hai trong số các nghề đặc biệt của đất Thăng Long nghìn năm tuổi.
 Rối nước Đào Thục khi ở... trên cạn. |
Nhạc sĩ Thao Giang, Phó Giám đốc Trung tâm Phát triển nghệ thuật âm nhạc Việt Nam, đơn vị khôi phục hát xẩm nói chung, xẩm Hà thành nói riêng cho biết: "Hát xẩm tuy chỉ xuất hiện ở Hà Nội vào đầu thế kỷ 20 nhưng nó đã nhanh chóng trở thành một đặc sản đặc trưng của đô thị. Các nghệ nhân hát xẩm ở Hà thành đã tạo nên một làn điệu xẩm riêng, được gọi là xẩm Tàu điện. Và cũng vì thế mà Hà Nội đã trở thành một trong số ít các thành phố trên thế giới có nền âm nhạc đường phố ra đời và phát triển từ rất sớm". Tới Huế lần này, xẩm Hà thành tất nhiên sẽ mang điệu Tầu điện vào để chinh phục khán giả đất cố đô, bên cạnh đó còn là những điệu xẩm thôn quê đồng bằng Bắc Bộ và những câu hát dân ca mà các chàng trai, cô gái khắp các làng quê khi xưa vẫn thường hát mỗi khi mùa xuân, mùa thu tới. Lịch diễn của các nghệ sĩ thuộc Trung tâm Phát triển nghệ thuật âm nhạc Việt Nam tương đối "dầy". Tối 10/6, trong lễ khai mạc Festival Làng nghề truyền thống Việt Nam, Trung tâm sẽ góp 2 tiết mục hát múa Hội làng và điệu xẩm đặc trưng của Hà Nội "Vui nhất có chợ Đồng Xuân". Cũng trong đêm 10/6, sau 2 tiết mục trên sân khấu chính, các nghệ sĩ trung tâm sẽ tới gian trưng bày sản phẩm tre nứa tiếp tục biểu diễn những làn điệu xẩm đặc trưng của nghề hát xẩm khi xưa. Cũng tại gian trưng bày này còn có 2 sản phẩm đặc biệt do NSND Xuân Hoạch, thành viên của trung tâm chế tạo ra, đó là cây đàn bầu mộc và đàn nhị.
Các tối 11,12,13/6, các nghệ sĩ trung tâm sẽ mang những câu hát xẩm Hà thành tới hát bên cầu Tràng Tiền phục vụ đông đảo nhân dân cố đô. Cùng với hát xẩm, trong cả 3 đêm diễn này, Hà Nội còn góp thêm một nét đặc sản của mình, đó là rối nước Đào Thục. Đào Thục thuộc huyện Đông Anh, là một trong số ít làng cổ gắn với nghệ thuật rối nước, được xem là một trong những cái nôi của loại hình nghệ thuật độc nhất vô nhị chỉ có ở Việt Nam. Nếu như xẩm Hà Nội tới cố đô lần này chủ yếu mang phong cách của xẩm chốn đô thị thì rối nước Đào Thục lại là một sản phẩm đậm chất thôn quê của vùng ngoại ô thành phố Hà Nội. Thú vị là, cả hai loại hình nghệ thuật này được chọn đem tới cố đô Huế đã tạo nên một diện mạo tương đối hoàn chỉnh về sinh hoạt văn hoá văn nghệ dân gian đáp ứng nhu cầu của đại bộ phận dân chúng chủ yếu thuộc tầng lớp bình dân rất đặc trưng của Hà Nội khi xưa.
Nhạc sĩ Thao Giang còn cho biết thêm, ngay sau khi kết thúc Festival, trung tâm sẽ tiếp tục nán lại Huế thêm một vài buổi để đến với Học viện Âm nhạc Huế cùng một số trường đại học khác và Khu du lịch Thanh Tân để giới thiệu về âm nhạc dân gian nói chung, xẩm nói riêng của Hà Nội cũng như cả nước.
Nguyễn Quang Long