Nghệ đen - Thuốc quý bổ khí huyết

Suckhoedoisong.vn - Nghệ đen còn có tên khác là bồng nga truật, nghệ đen, nghệ tím, nghệ xanh…, là thân rễ khô của cây nga truật (Curcuma zedoaria (Berg.) Roscoe.) hay cây nghệ đen (Curcuma aeruginosa Rosc.), họ gừng (Zingiberaceae).

Nghệ đen có tinh dầu, chất nhựa và chất nhày.  Nghệ đen vị đắng cay, tính ôn; vào kinh can và tỳ. Có tác dụng hoạt huyết phá ứ, hành khí giảm đau. Trị các chứng kinh bế, bụng đau, trưng hà tích tụ, tiêu thực hosa tích, chấn thương bầm dập. Liều dùng: 6 - 12g.

Nghệ đen được dùng làm thuốc trong các trường hợp:

Phá ứ, thông kinh: Dùng cho phụ nữ khí huyết kết trệ, tắc kinh trướng đau, bụng thành cục.

Bài 1 - Bột nga truật: nga truật 8g, xuyên khung 6g, thục địa 12g, bạch thược 12g, bạch chỉ 12g. Các vị sấy khô, nghiền thành bột. Mỗi lần 12g, ngày uống 3 lần, chiêu bằng nước muối loãng. Trị các chứng tắc kinh, đau bụng khí hư.

Bài 2: nghệ đen 15g, ích mẫu 15g. Sắc uống. Uống trước kỳ kinh 5 -7 ngày. Trị chứng huyết ứ, kinh nguyệt không thông, bế kinh, đau bụng trước kỳ kinh.

Hành khí giảm đau: Dùng khi ngực bụng đau do khí huyết ứ trệ, mạng sườn trướng đau.

Bài 1: bột nga truật 5g, bột điền thất 5g, ô dược 8g, đào nhân 8g, thổ miết 4g, tam lăng 4g, uy linh tiên 4g, sinh địa 12g, xích thược 4g, cốt toái bổ 4g, tục đoạn 4g, hồng hoa 4g, trạch lan 4g, quy vĩ 16g. Bột nga truật và bột điền thất để riêng; sắc dược liệu mỗi ngày 1 thang, uống với bột nga truật hoặc điền thất, với rượu loãng, uống thay phiên nhau. Trị chấn thương gãy xương.

Bài 2: nga truật 5g, nhũ hương 5g, một dược 5g, tam lăng 5g, kim linh tử 15g. Sắc uống. Trị đau vùng hạ sườn.

Tiêu thực hoá tích. Trị ăn uống tích trệ, ngực bụng tức trướng, nôn nước chua.

Bài 1 - Hoàn nga truật: nga truật 6g, tam lăng 6g, trần bì 12g, hương phụ 8g, hạt củ cải 6g, sa nhân 4g, thanh bì 8g, chỉ xác 8g, hồ hoàng liên 4g, lô hội 4g, hồ tiêu 6g. Tất cả nghiền bột mịn, làm hoàn hồ. Mỗi lần uống 4-12g, ngày uống 2 lần, chiêu với rượu đun ấm. Trị trẻ em uống sữa không tiêu, bụng đầy trướng. Lưu ý khi uống thuốc không ăn thức ăn lạnh sống.

Bài 2: nga truật nghiền thành bột, trộn với mật ong để chữa đau dạ dày.

Món ăn thuốc có nga truật:

Rượu xào nga truật: nga truật 15g dùng rượu nấu gạn lấy nước uống. Dùng tốt cho người hen suyễn khó thở gấp.

Tim lợn hầm nga truật: nga truật 25g, tim lợn nửa quả. Cả hai làm sạch thái lát, hầm chín, thêm gia vị, ăn. Liên tục 1 đợt 5 - 7 ngày. Món này rất tốt cho người bụng trướng đầy, ăn không tiêu.

Nga truật tán: nga truật tán mịn, mỗi lần uống 4g với chút rượu và ăn mấy nhánh hành. Thích hợp cho người trướng bụng đầy hơi đau quặn.

Nước sữa nga truật: nga truật tán mịn 4g, sữa tươi 50ml thêm chút muối đun sôi uống. Dùng tốt cho trẻ sơ sinh bị nôn trớ khi bú sữa mẹ hoặc uống sữa lạnh.

Kiêng kỵ: Người thể hư không tích trệ và phụ nữ có thai không được dùng.

TS. Nguyễn Đức Quang

Bạn quan tâm
Loading...
Bình luận
Bình luận của bạn về bài viết Nghệ đen - Thuốc quý bổ khí huyết

Gửi bài viết cho tòa soạn qua email: bandientuskds@gmail.com

ĐỌC NHIỀU NHẤT