Nghệ (Curcuma longa) là gia vị quen thuộc trong ẩm thực và được sử dụng từ lâu trong y học cổ truyền ở nhiều nước châu Á. Thân rễ nghệ chứa curcuminoid, trong đó curcumin là một trong những thành phần được nghiên cứu nhiều nhất. Các nghiên cứu thực nghiệm cho thấy curcumin có nhiều hoạt tính sinh học, đặc biệt liên quan đến phản ứng viêm và stress oxy hóa.
1. Lợi ích sức khỏe của việc ăn nghệ
Theo thehealthsite việc tiêu thụ nghệ mang lại nhiều lợi ích như:
1. Giảm viêm trong cơ thể: Công dụng lớn nhất của nghệ là đặc tính chống viêm. Curcumin giúp làm dịu tình trạng viêm nhiễm bên trong cơ thể. Ngày nay, căng thẳng, lối sống, thói quen ăn uống không tốt và ô nhiễm dẫn đến tình trạng viêm mạn tính. Tình trạng viêm âm thầm này dần dần dẫn đến các vấn đề về tim mạch, đái tháo đường, đau khớp và thậm chí cả ung thư. Một chút nghệ trong thức ăn hàng ngày có thể giúp giảm viêm.
2. Hỗ trợ tiêu hóa: Theo một số nghiên cứu và quan niệm của y học Ayurveda, nghệ thúc đẩy sự tiết mật và hỗ trợ quá trình tiêu hóa. Một số nghiên cứu cũng cho thấy nghệ có thể có tác dụng tích cực đối với sức khỏe đường ruột.
3. Giải độc gan: Curcumin có thể giúp bảo vệ tế bào gan khỏi viêm nhiễm và tổn thương do oxy hóa.
4. Tốt cho cả tim và não: Một số nghiên cứu cho thấy curcumin có thể cải thiện một số chỉ số liên quan đến chức năng mạch máu và giảm stress oxy hóa, những yếu tố có vai trò đối với sức khỏe tim mạch. Nghiên cứu ban đầu cũng gợi ý tiềm năng của curcumin đối với chức năng não và sức khỏe tinh thần. Tuy nhiên, chưa có đủ bằng chứng để khẳng định nghệ có thể ngăn ngừa các bệnh như nhồi máu cơ tim, đột quỵ hoặc bệnh Alzheimer.
5. Có lợi cho da: Đặc tính chống viêm và chống oxy hóa của curcumin khiến nghệ được quan tâm trong nghiên cứu về sức khỏe làn da. Một số nghiên cứu ban đầu cho thấy curcumin có thể có tiềm năng hỗ trợ một số tình trạng viêm da. Hiệu quả phụ thuộc vào dạng sử dụng và tình trạng da cụ thể.
Lợi ích sức khỏe của việc ăn nghệ (Ảnh AI).
6. Có thể hỗ trợ chuyển hóa đường huyết: Một số nghiên cứu cho thấy curcumin có thể ảnh hưởng đến độ nhạy insulin và một số chỉ số chuyển hóa glucose. Tuy nhiên, bằng chứng hiện có chưa đủ để khẳng định ăn nghệ hằng ngày giúp kiểm soát đường huyết hoặc điều trị đái tháo đường. Người bệnh không nên dùng nghệ thay thế thuốc điều trị; nếu sử dụng sản phẩm bổ sung curcumin, đặc biệt khi đang dùng thuốc hạ đường huyết, nên trao đổi với bác sĩ hoặc dược sĩ.
7. Hỗ trợ sức khỏe gan: Curcumin có đặc tính chống oxy hóa và có thể tác động đến các quá trình viêm, stress oxy hóa tại gan. Tuy nhiên, chưa có đủ bằng chứng để khẳng định ăn nghệ có thể "giải độc" hoặc phòng ngừa bệnh gan. Gan và thận vốn đảm nhiệm các chức năng chuyển hóa, xử lý và đào thải nhiều chất khỏi cơ thể.
2. Các nghiên cứu nói gì về nghệ?
Các nghiên cứu hiện nay tập trung vào một số hướng chính:
Chống viêm và chống oxy hóa: Nhiều nghiên cứu đã làm rõ khả năng tác động của curcumin đến các quá trình viêm và stress oxy hóa trong cơ thể, tạo cơ sở cho các nghiên cứu trên người.
Sức khỏe khớp: Curcumin đang được nghiên cứu về khả năng hỗ trợ giảm đau và cải thiện triệu chứng ở người thoái hóa khớp, với một số kết quả bước đầu đáng chú ý.
Tim mạch và chuyển hóa: Các nghiên cứu đang đánh giá tác động của curcumin đối với chức năng mạch máu, huyết áp, đường huyết và độ nhạy insulin, nhưng kết quả vẫn cần được xác nhận thêm.
Não bộ và sức khỏe tinh thần: Một số nghiên cứu bước đầu khảo sát khả năng của curcumin đối với chức năng nhận thức và sức khỏe tinh thần, song bằng chứng ở người còn hạn chế.
Ung thư: Curcumin tiếp tục được nghiên cứu về tác động lên tế bào ung thư và khả năng hỗ trợ điều trị, nhưng chưa đủ bằng chứng để khẳng định hiệu quả phòng ngừa hoặc điều trị ung thư.
Nhìn chung, nghiên cứu về nghệ và curcumin vẫn đang được tiếp tục, đặc biệt để xác định rõ hiệu quả thực tế, độ an toàn, liều lượng và dạng sử dụng phù hợp.
3. Nên dùng bao nhiêu bột nghệ mỗi ngày là hợp lý?
Chuyên gia dinh dưỡng Pranjal Kumat tại Bệnh viện Mahatma Gandhi ở Jaipur (Ấn Độ) cho biết, nghệ được ví như "nữ hoàng" của nhà bếp, nhưng không nên sử dụng tùy thích. Theo chuyên gia, dùng nghệ với lượng vừa phải trong chế độ ăn có thể phù hợp hơn so với sử dụng quá nhiều với mục đích tăng cường sức khỏe.
Một số khuyến nghị phổ biến đề cập lượng khoảng 2 - 3 g bột nghệ mỗi ngày, tương đương một nhúm đến khoảng 1/2 thìa cà phê tùy cách đong và độ mịn của bột. Tuy nhiên, đây không phải là mức liều được xác lập chung cho tất cả mọi người. Đặc biệt, lượng nghệ sử dụng như gia vị trong món ăn khác với các sản phẩm bổ sung chứa hàm lượng curcumin cao. Vì vậy, không nên tự tăng lượng nghệ hoặc sử dụng liều cao kéo dài với kỳ vọng mang lại nhiều lợi ích hơn.
4. Ai nên thận trọng khi sử dụng nghệ?
Nghệ dùng với lượng thông thường trong thực phẩm nhìn chung khá an toàn. Tuy nhiên, khi sử dụng lượng cao hoặc các sản phẩm bổ sung chứa curcumin, một số người cần thận trọng và nên tham khảo ý kiến bác sĩ hoặc dược sĩ, cụ thể:
1. Người có tiền sử sỏi thận: Nghệ có chứa oxalate và một số nghiên cứu cho thấy bổ sung nghệ có thể làm tăng lượng oxalate trong nước tiểu, từ đó có thể ảnh hưởng đến nguy cơ hình thành sỏi ở những người dễ mắc. Người có tiền sử sỏi thận nên thận trọng khi sử dụng các sản phẩm bổ sung nghệ hoặc curcumin với liều cao. Trường hợp đang điều trị sỏi thận hoặc sỏi đường tiết niệu nên trao đổi với bác sĩ trước khi sử dụng.
2. Người đang dùng thuốc chống đông hoặc chống kết tập tiểu cầu: Một số dữ liệu cho thấy nghệ hoặc curcumin có thể ảnh hưởng đến quá trình đông máu. Vì vậy, người đang sử dụng thuốc chống đông, thuốc chống kết tập tiểu cầu hoặc có rối loạn đông máu nên tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi dùng sản phẩm bổ sung curcumin, đặc biệt ở liều cao. Không nên hiểu rằng nghệ có tác dụng "làm loãng máu" như một thuốc chống đông.
3. Phụ nữ mang thai và cho con bú: Lượng nghệ sử dụng như gia vị trong thực phẩm khác với liều cao từ các sản phẩm bổ sung. Phụ nữ mang thai không nên tự sử dụng thực phẩm bổ sung nghệ hoặc curcumin với liều cao do chưa có đủ dữ liệu về độ an toàn. Với phụ nữ cho con bú, dữ liệu về việc sử dụng liều cao cũng còn hạn chế; nên tham khảo ý kiến nhân viên y tế trước khi sử dụng.
4. Người mắc đái tháo đường hoặc đang dùng thuốc hạ đường huyết: Một số nghiên cứu cho thấy curcumin có thể ảnh hưởng đến chuyển hóa glucose và độ nhạy insulin. Người đang điều trị đái tháo đường không nên tự ý dùng curcumin liều cao cùng thuốc hạ đường huyết; nếu sử dụng sản phẩm bổ sung, nên trao đổi với bác sĩ và theo dõi đường huyết phù hợp.
5. Người thiếu sắt: Một số nghiên cứu cho thấy nghệ có thể làm giảm hấp thu sắt trong những điều kiện nhất định. Người đang điều trị thiếu sắt nên trao đổi với bác sĩ hoặc dược sĩ về việc sử dụng nghệ, đặc biệt khi dùng các sản phẩm bổ sung chứa curcumin với lượng cao.
Ngoài những nhóm trên, người đang mắc bệnh mạn tính, sử dụng nhiều loại thuốc hoặc điều trị ung thư nên thông báo cho bác sĩ về việc dùng thực phẩm bổ sung nghệ hoặc curcumin để được đánh giá nguy cơ tương tác và lựa chọn phù hợp.
Mời bạn xem thêm video:
Cách kết hợp hoàn hảo tăng 'sức mạnh' của củ nghệ với sức khỏe | SKĐS
