Dù tin hay không, đã có rất nhiều nhà báo bị giết và cầm tù trong quá trình tác nghiệp. Theo nhà báo kỳ cựu của đài CNN, Anderson Hays Cooper, trong một video tài liệu nói về những cái chết của các nhà báo, ông cho rằng: “Ðể trở thành một nhà báo giỏi, ký giả đều phải tiếp cận con người, ý kiến, sự kiện… và cả nguy hiểm nữa”.
 Nhà báo luôn có nhiều mối nguy hiểm vây quanh trong quá trình tác nghiệp. |
Chưa được bảo vệ đúng mức
* Năm 1974, thế giới chứng kiến vụ bê bối chính trị lớn Watergate khiến Tổng thống Mỹ Nixon phải từ chức. Hai nhà báo trẻ của tờ Washington Post đã phanh phui vụ việc này. Họ là những người góp phần làm nên khái niệm “quyền lực thứ tư” đầy tự hào của báo chí. * Ủy ban Bảo vệ Ký giả cho biết, chỉ tính từ năm 1992 cho đến nay, sau gần 20 năm đã có khoảng 850 ký giả bị giết, nhiều nhất là vì lý do chính trị, chiến tranh, tham nhũng, nhân quyền và tội phạm. Trong đó, 39% ký giả bị giết khi tác nghiệp vì lý do chính trị. Trong 5 năm trở lại đây, khoảng 530 nhà báo bị giết. Chỉ tính từ đầu năm 2011 đến cuối tháng 1 đã có 5 nhà báo bị giết. |
Có rất nhiều nguyên nhân và hoàn cảnh dẫn đến cái chết của ký giả. Theo CPJ, trong khoảng 850 ký giả chết trong lúc tác nghiệp từ năm 1992, có khoảng 600 người bị ám sát. Năm 2002, Daniel Pearl, Trưởng ban vùng Nam Á của tờ Wall Street Journal đã bị người thuộc tổ chức Al–Qaeda bắt cóc và giết hại ở Pakistan. Trong khi tìm hiểu thông tin về đường dây Al–Qaeda, Daniel đã bị chính những người thuộc tổ chức Al–Qaeda đã gài bẫy để bắt cóc. 9 ngày sau đó, người ta tìm thấy xác của Daniel bị cắt làm 10 mảnh và chôn ở vùng ngoại ô Karachi, Pakistan. Cái chết của Daniel đã để lại nhiều đau buồn cho gia đình và đồng nghiệp. Trong video tài liệu nói về những cái chết của các nhà báo, cha mẹ Daniel kể lại cảm giác của mình lúc nghe tin dữ rằng: “Một ngày kia, cảnh sát đến với nét mặt nghiêm trọng, chúng tôi biết là tin dữ đã xảy ra”. Và đồng nghiệp của phóng viên này cũng nói trong video ấy rằng: “Khi cảnh sát nói với vợ Daniel rằng Daniel đã chết, phải nói đây là tin xấu mà chúng tôi không bao giờ nghĩ đến. Tôi thật sự không biết nói gì”.
Nạn nhân gần đây nhất là Ahmad Mohamed Mahmoud bị bắn chết vào cuối tháng 1 ở Ai Cập. Phóng viên này bị bắn khi đang quay phim cảnh chạm trán giữa lực lượng an ninh Chính phủ và người biểu tình. Trước đó 2 tuần, phóng viên ảnh Lucas Mebrouk Dolega cũng bị chết do chấn thương đầu từ cuộc biểu tình ở Tunisia.
Rất nhiều nhà báo vị giết với nhiều lý do. Nhiều người cho rằng, cộng đồng quốc tế vẫn chưa có các biện pháp hữu hiệu để ngăn chặn việc này, nhưng nếu Chính phủ các nước có những hành động cụ thể thì số ký giả thương vong sẽ giảm đi. Ông Shawn Crispin cho biết: “Chính phủ cần bảo vệ ký giả và đảm bảo rằng ký giả có thể tác nghiệp trong một môi trường an toàn. Nhưng có điều là Chính phủ một số quốc gia không coi trọng việc đó”.
Hải Hà