Cách đây 8 năm, năm 2003, Hội nhà văn Việt Nam có sáng kiến khai sinh một ngày hội cho giới yêu thơ. Để ngày hội mới đó có thể nhập vào chùm lễ hội dân tộc truyền thống hàng năm, Ngày thơ được đặt vào tháng giêng (là tháng của hội hè), ngày rằm, nương theo một bài thơ xuân chiến khu rất đẹp của Cụ Hồ, bài Nguyên tiêu. Ngay từ buổi đầu, Văn Miếu đã được chọn làm địa điểm cho Ngày thơ.
 Ngày thơ ở TP.HCM. |
Thái Nguyên, Thủ đô gió ngàn thời kháng chiến 9 năm tổ chức Ngày thơ năm nay với sự hội tụ của 6 tỉnh Việt Bắc, mang phong vị khá đặc sắc của văn hóa các dân tộc anh em. Hải Phòng chọn địa điểm âm vang chiến thắng Nguyên Mông: Bạch Đằng giang. Huế, dưới tiêu đề Cố đô nhớ cố đô đã tổ chức ngày thơ đậm phong vị trữ tình lịch sử và hơi hướng sông Hương núi Ngự. Phú Yên, nơi đã có 30 năm tổ chức Ngày thơ độc đáo của mình mà khởi xướng lại từ những người làm thơ không chuyên. Năm nay vẫn từ chân Tháp Nhạn, Ngày thơ Phú Yên đã có sức thu hút nhiều nhà thơ chuyên nghiệp của các thành phố Hà Nội, Hồ Chí Minh và các tỉnh láng giềng về dự. Nghệ An, tổ chức vào ngày 12 (ÂL) tại thị trấn Hưng Nguyên, di tích của Xô Viết Nghệ An...
TP. Hồ Chí Minh dành trọn ngày 13 (ÂL), tại Nhà hát lớn thành phố với chủ đề Trời Nam thương nhớ đất Thăng Long, câu thơ chất chứa lịch sử, địa dư và tình cảm cội nguồn của nhà thơ võ tướng Huỳnh Văn Nghệ (trong bài thơ Nhớ Bắc, 1948). Buổi sáng dành cho các nhà thơ trẻ, buổi chiều: thơ thiếu nhi, buổi tối là nội dung chính thức của ngày thơ. Được biết, nhà thơ Hữu Thỉnh, Chủ tịch Hội đã trực tiếp tham gia cấu tạo chương trình cùng Ban chấp hành Hội Văn nghệ thành phố với sự tham gia của đoàn Văn công quân khu 7. Long trọng, chính quy trong một nhà hát sang trọng trên một con phố cũng sang trọng bậc nhất thành phố, nhưng người dự vẫn thòm thèm các cuộc giao lưu trực tiếp nóng sốt giữa nhà thơ với bạn yêu thơ.
Nét đặc biệt của Ngày thơ TP. Hồ Chí Minh là Lễ kỷ niệm 245 năm ngày sinh thi hào dân tộc Nguyễn Du của trường phổ thông cơ sở chuẩn quốc gia mang tên Nguyễn Du ở quận Gò Vấp với sự cộng tác của Hội nghiên cứu giảng dạy văn học TP. Hồ Chí Minh trong khuôn khổ Ngày thơ. Cấp độ tổ chức chỉ là một trường trung học nhưng quy mô lễ hội lại bề thế và long trọng ở tầm quốc gia.
Ngày thơ của tỉnh Bình Dương tiến hành tại hội trường nhà văn hóa, dành hẳn nửa chương trình để giới thiệu thơ của Huỳnh Văn Nghệ, người con đánh giặc và làm thơ của quê hương Bình Dương. Thơ được các nghệ sĩ thể hiện qua giọng ngâm có minh họa bằng điện ảnh, tái diễn khung cảnh thời kháng chiến 9 năm, giúp cho sự cảm nhận của khán giả nội dung lịch sử các bài thơ Huỳnh Văn Nghệ.
 Thơ trên gốm sứ. |
Ngày thơ do Hội nhà văn VN đề xuất quả thực đã được nhân dân chấp nhận. Trong dịp này, nhiều xã thôn cũng tự tổ chức ngày thơ. Tôi cũng đã tới dự một số nơi. Các khách thơ rất phấn chấn và cảm động. 8 năm nhìn lại là một chặng đường vui, nhưng để duy trì và giữ đúng phẩm chất một hội thơ rất cần sự hỗ trợ bền bỉ của toàn xã hội, nhất là của các cấp lãnh đạo Đảng và chính quyền như đã và đang hỗ trợ. Ngày thơ, cố nhiên, phải mang không khí hội hè, lấy vui là chính. Còn để có được những thành tựu cho nền thơ nước nhà thì không ai nỡ đòi từ hội mà lại phải trông vào những lao động thầm lặng, đầy nỗ lực của những người cầm bút viết nên thơ.
Vũ Quần Phương