Trong cuộc đời hoạt động cách mạng của Chủ tịch Hồ Chí Minh có một câu nói nổi tiếng và đã trở thành lời di huấn thiêng liêng cho các thế hệ người Việt Nam hôm nay và mai sau. Đó là lời căn dặn của Bác với cán bộ, chiến sĩ Đại đoàn 308, đơn vị được giao nhiệm vụ tiếp quản Thủ đô vào đầu tháng 10/1954. 56 năm trôi đi, những ngày này Hà Nội và cả nước đang kỷ niệm Đại lễ 1000 năm Thăng Long - Hà Nội; lời căn dặn của Bác: "Các Vua Hùng có công dựng nước, Bác cháu ta phải cùng nhau giữ lấy nước" vẫn đọng mãi trong tâm trí của người dân Thủ đô cũng như những người con đất Việt.
Theo hồi tưởng của Trung tướng Phạm Hồng Cư, nguyên Phó Chủ nhiệm Tổng cục chính trị, Bộ Quốc phòng thì năm 1954, ông là Phó Chính uỷ Trung đoàn 36 thuộc Đại đoàn 308. Sau chiến thắng Điện Biên Phủ, Đại đoàn 308 được cấp trên giao nhiệm vụ quân quản Điện Biên Phủ, thực thi việc trao trả thương binh rồi bàn giao lại địa bàn cho Đại đoàn 316 tiếp tục gỡ mìn giải phóng đất đai cho nhân dân sản xuất. Thời điểm này, cuộc đàm phán ở Giơnevơ vẫn chưa kết thúc nên Bộ Tổng tham mưu chủ trương mở chiến dịch mùa hè để gây sức ép trên mặt trận ngoại giao. Sau khi tham gia một số trận đánh rất ác liệt, niềm vinh dự cho Đại đoàn 308 là được Trung ương và Chính phủ giao nhiệm vụ về tiếp quản thủ đô Hà Nội. Vinh dự lớn và cũng là kỷ niệm sâu sắc nhất đối với cán bộ chiến sĩ Đại đoàn là trên đường hành quân về tiếp quản Thủ đô đến khu vực Đền Hùng, nơi được coi là địa linh, cội nguồn, biểu trưng của dân tộc, các cán bộ, chiến sỹ trong Đại đoàn được Bác Hồ tiếp. Tại Đền Hùng, nói chuyện với các cán bộ chiến sĩ đại đoàn 308, Bác nói: "Bộ đội ta đánh giặc giỏi nhưng làm sao phải chiếm được lòng dân. Không phải chiến thắng rồi về muốn làm gì thì làm. Nắm lấy dân để tin cậy, đó là điều quan trọng. Các chú phải lo việc tiếp quản thủ đô cho chu đáo, phải bảo vệ tài sản trong thành phố, bây giờ thành phố thuộc về nhân dân chứ không thuộc về kẻ địch mà ta phá phách. Đối với kẻ thù, khi nó phá hoại, chống đối thì ta ra tay trừng trị, còn khi nó đã hạ súng quy hàng thì phải đối xử với nó nhân đạo. Bác cháu ra gặp nhau ở đây tuy tình cờ nhưng lại rất ý nghĩa". Kết thúc buổi nói chuyện, Bác Hồ nhấn mạnh: "Ngày xưa, các vua Hùng đã có công dựng nước, ngày nay, Bác cháu ta phải cùng nhau giữ lấy nước". Sau khi đưa ra lời căn dặn ấy, Người còn giảng giải cho cán bộ, chiến sĩ: "Đền Hùng thờ các Vua Hùng. Hùng Vương là người sáng lập ra nước ta, là tổ tiên của dân tộc ta".
 Nhân dân thăm Đền Hùng ngày Giỗ Tổ. |
Làm theo lời Bác, hơn nửa thế kỷ trôi đi dưới sự lãnh đạo sáng suốt và tài tình của Đảng, con thuyền cách mạng Việt Nam đã vượt qua bao thử thách cam go và giành hết thắng lợi này đến thắng lợi khác. Đặc biệt là sau hơn 2 thập kỷ thực hiện công cuộc đổi mới do Đảng ta khởi xướng và lãnh đạo, vị thế của đất nước ta ngày một nâng lên trên trường quốc tế. Bộ mặt đất nước từ miền núi đến nông thôn, thành thị, thị xã, thị trấn, đâu đâu cũng thay đổi lạ kỳ. Còn Hà Nội, trải qua 1000 năm Thăng Long - Đông Đô - Hà Nội giờ đây có vị thế là Thủ đô của đất nước đang trên đà phát triển. Tham dự "Đêm Hồ Gươm lung linh" vào đêm 1/10/2010, người dân Thủ đô cũng như du khách trong và ngoài nước đều cảm phục, tự hào về một Thủ đô anh hùng, thành phố vì hòa bình, để rồi lại nhớ về những ngày Thủ đô ta ngợp khói lửa đạn, bom, những nhà máy, bệnh viện, công trình đổ nát, tan hoang do của bom, đạn của kẻ thù. Những ngày ấy, Hà Nội là niềm tin của nhân loại làm nên "Điện Biên Phủ trên không", để rồi từng đoàn giặc lái cúi đầu diễu trên đường phố để trẻ, già, trai, gái Hà Nội nhìn rõ bộ mặt của những kẻ đã gây bao tang tóc cho bao gia đình ở Hà Nội. Trở về nhà giam, lũ giặc trời ấy thở phào bởi những gì chúng lo sợ đã không xảy ra. Ở nhà giam Hoả Lò, chúng được đối xử nhân đạo. Thế giới biết điều ấy và Hà Nội trở thành "Thủ đô của phẩm giá con người", "là lương tâm của nhân loại". Hà Nội là thế, nhưng người Hà Nội vẫn giữ cho mình một cốt cách thanh lịch, dung dị.
Mai sau ấy, là hôm nay của Thủ đô ta đang sống, đúng như lời Bác Hồ đã dạy "Thắng giặc Mỹ ta sẽ xây dựng đàng hoàng hơn, to đẹp hơn".
Sống giữa Thủ đô hôm nay lại nhớ về thuở xa xưa Thăng Long - Đông Đô - Hà Nội biết mấy yêu thương, biết mấy tự hào.
- Gò Đống Đa còn đó, chiến tích của chiến công lừng lẫy, chấm dứt 1.000 năm chống giặc.
- Ba Đình là đây, còn vang mãi Tuyên ngôn Độc lập của Bác Hồ, chấm dứt hơn thế kỷ lệ thuộc phương Tây, thức dậy cả phong trào đấu tranh giải phóng dân tộc trên toàn thế giới.
- Sân bay Bạch Mai xưa lưu giữ xác pháo đài bay B52 bị quật nát trên bầu trời Hà Nội, làm nên chiến thắng lẫy lừng của nhân dân Thủ đô, đập tan mưu đồ của lực lượng quân sự siêu cường bên kia bờ Thái Bình Dương.
- Văn Miếu Quốc Tử Giám trải qua biết bao đời vẫn sáng đẹp tên tuổi các bậc danh nhân - văn hoá là tấm gương soi cho những thế hệ đời sau.
- Khu phố cổ ven sông Hồng vẫn tồn tại với tiếng thơm một thời thịnh vượng "thứ nhất Kinh kỳ... thứ nhì phố Hiến"...
Nhìn về thuở xưa, thấy rõ hiện nay - Hà Nội, Thủ đô vẫn xứng đáng là trung tâm chính trị kinh tế và văn hoá của cả nước, xứng đáng là mảnh đất nghìn năm văn vật.
Lưu Vinh