Tình trạng này nếu kéo dài không chỉ làm cơ thể mệt mỏi, thiếu ngủ mà còn có thể là dấu hiệu cảnh báo nhiều bệnh lý Tai Mũi Họng cần được điều trị sớm.
Ngạt mũi về đêm có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân khác nhau, từ thay đổi sinh lý đơn thuần đến các bệnh lý mạn tính như viêm xoang, viêm mũi dị ứng hay bất thường cấu trúc mũi.
Nguyên nhân thường gặp gây ngạt mũi về đêm
Do nguyên nhân sinh lý
Một trong những nguyên nhân thường gặp nhất gây nghẹt mũi ban đêm là sự thay đổi sinh lý của cơ thể khi nằm ngủ. Khi cơ thể chuyển sang tư thế nằm, lượng máu có xu hướng dồn về vùng đầu và cổ nhiều hơn. Điều này khiến các cuốn mũi dễ bị sung huyết, phù nề và làm hẹp đường thở qua mũi. Kết quả là người bệnh cảm thấy khó thở, nghẹt mũi hoặc phải thở bằng miệng khi ngủ.
Tình trạng này thường gặp ở những người:
- Ít vận động ban ngày.
- Ngủ gối quá thấp.
- Phòng ngủ bí, thiếu thông thoáng.
- Môi trường ngủ quá khô do dùng điều hòa thường xuyên.
Thông thường, nghẹt mũi do nguyên nhân sinh lý sẽ giảm khi thay đổi tư thế hoặc sau khi thức dậy vào buổi sáng.
Do viêm mũi dị ứng
Viêm mũi dị ứng là nguyên nhân rất phổ biến gây nghẹt mũi kéo dài, đặc biệt vào ban đêm và sáng sớm.
Ngạt mũi ban đêm là tình trạng khá phổ biến, gây cảm giác khó chịu, mất ngủ
Trong phòng ngủ tồn tại nhiều dị nguyên mà mắt thường khó nhận thấy như:
- Bụi nhà
- Mạt bụi trong chăn ga, nệm
- Lông chó mèo
- Nấm mốc
- Khói thuốc lá
Khi tiếp xúc với các dị nguyên này, niêm mạc mũi sẽ phản ứng quá mức, gây sưng nề và tăng tiết dịch.
Người bệnh thường có các triệu chứng đi kèm như:
- Hắt hơi liên tục
- Chảy nước mũi trong
- Ngứa mũi
- Nghẹt mũi tăng nhiều vào ban đêm
Nếu không kiểm soát tốt, viêm mũi dị ứng có thể ảnh hưởng đến giấc ngủ, gây mệt mỏi kéo dài và làm tăng nguy cơ viêm xoang mạn tính.
Do viêm mũi xoang
Các bệnh lý viêm mũi, viêm xoang cấp hoặc mạn tính cũng là nguyên nhân thường gặp gây ngạt mũi về đêm.
Khi nằm ngủ, dịch tiết trong xoang và hốc mũi dễ bị ứ đọng, làm đường thở bị cản trở nhiều hơn. Người bệnh thường cảm thấy khó thở rõ rệt khi nằm xuống, đặc biệt ở tư thế nằm nghiêng.
Ngoài nghẹt mũi, người bị viêm xoang còn có thể xuất hiện:
- Đau nặng vùng trán, má
- Chảy dịch mũi vàng hoặc xanh
- Cảm giác dịch chảy xuống họng
- Ho về đêm
- Hôi miệng
Nếu tình trạng kéo dài nhiều tuần không cải thiện, người bệnh nên đi khám chuyên khoa Tai Mũi Họng để được điều trị đúng nguyên nhân.
Do trào ngược dạ dày - thực quản
Ít người biết rằng bệnh trào ngược dạ dày – thực quản cũng có liên quan đến tình trạng ngạt mũi ban đêm.
Khi nằm ngủ, axit từ dạ dày có thể trào ngược lên vùng họng và mũi, gây kích thích niêm mạc đường hô hấp trên. Điều này dẫn đến tình trạng phù nề niêm mạc, nghẹt mũi và cảm giác khó chịu vùng họng.
Người mắc trào ngược thường có thêm các biểu hiện như:
- Ợ nóng
- Đắng miệng
- Ho khan về đêm
- Khàn tiếng buổi sáng
- Cảm giác vướng họng
Việc kiểm soát tốt bệnh trào ngược cũng góp phần cải thiện đáng kể triệu chứng nghẹt mũi về đêm.
Do nằm ngủ điều hòa và quạt máy kéo dài
Trong thời tiết nóng bức, nhiều gia đình sử dụng điều hòa hoặc quạt suốt đêm. Tuy nhiên, không khí lạnh và khô có thể làm niêm mạc mũi bị mất độ ẩm tự nhiên.
Khi niêm mạc mũi khô, cơ thể sẽ phản ứng bằng cách tăng sung huyết để bảo vệ niêm mạc, từ đó gây cảm giác nghẹt mũi.
Những thói quen dễ làm tình trạng nặng hơn gồm:
- Để điều hòa nhiệt độ quá thấp
- Để quạt thổi trực tiếp vào mặt
- Không vệ sinh máy lạnh định kỳ
- Phòng ngủ thiếu độ ẩm
Do vậy, nên duy trì nhiệt độ phòng khoảng 26-27 độ C và giữ độ ẩm phù hợp để bảo vệ đường hô hấp.
Do bất thường cấu trúc mũi
Một số trường hợp nghẹt mũi về đêm xuất phát từ các bất thường cấu trúc bên trong mũi như:
Lệch vách ngăn mũi
Cuốn mũi phì đại
Polyp mũi
Người bệnh thường bị nghẹt mũi kéo dài nhiều tháng, đôi khi chỉ nghẹt một bên mũi và triệu chứng nặng hơn khi nằm ngủ.
Các trường hợp này thường không cải thiện hoàn toàn bằng thuốc thông thường mà cần được thăm khám chuyên khoa để đánh giá và điều trị phù hợp.
Do vậy, khi ngạt mũi ban đêm kéo dài không nên chủ quan, đặc biệt khi kèm theo các dấu hiệu như:
- Nghẹt mũi liên tục nhiều tuần
- Đau đầu, đau vùng mặt
- Chảy dịch mũi vàng xanh
- Ngáy ngủ, ngủ không sâu giấc
- Ho kéo dài về đêm
- Khó thở hoặc giảm khứu giác…
Người bệnh nên đến cơ sở chuyên khoa Tai Mũi Họng để được thăm khám nếu triệu chứng kéo dài hoặc tái phát thường xuyên. Việc xác định đúng nguyên nhân sẽ giúp điều trị hiệu quả, cải thiện chất lượng giấc ngủ và phòng ngừa các biến chứng về hô hấp.
