Khủng hoảng kinh tế và giá dầu tăng cao, đó là hai yếu tố đè nặng lên doanh thu của ngành hàng không quốc tế trong năm nay. Do vậy vừa qua, Hiệp hội Hàng không Quốc tế IATA – mà hoạt động của các thành viên chiếm tới 94% giao thông hàng không thế giới đã phải điều chỉnh dự báo kinh doanh và mức lãi trong năm 2012.
Hiện nay, tiền mua xăng máy bay chiếm tới một phần ba chi phí kinh doanh của các hãng hàng không. Giá nhiên liệu sẽ tiếp tục tăng. Theo IATA, giá trung bình một thùng dầu thô sẽ lên tới 115 USD trong năm 2012, thay vì 99 USD như dự báo trước đây. Và nếu xảy ra xung đột với Iran thì mức giá này có thể lên tới 150 USD.
 |
Trong bối cảnh đó, các công ty hàng không nhỏ lại càng gặp nhiều khó khăn. Sau Spanair của Tây Ban Nha và Malev của Hungary sẽ có thêm các vụ phá sản khác, đặc biệt là CSA của Cộng hòa Séc hay TAP của Bồ Đào Nha. Ngược lại, tình hình không đến nỗi tồi tệ ở Hoa Kỳ. Hậu quả của khủng hoảng kinh tế không lớn như tại châu Âu.
Các công ty hàng không Mỹ có thể thu được lãi, khoảng 900 triệu USD. Lạc quan nhất là các công ty hàng không trong khu vực châu Á - Thái Bình Dương, với mức lãi được dự báo lên tới gần 2,5 tỷ USD.
Vận tải hàng không ở các khu vực sẽ có sự khác biệt đáng kể. Cụ thể: ở khu vực Bắc Mỹ sẽ chứng kiến lợi nhuận giảm xuống còn 3,2 tỉ USD. Khu vực châu Á - Thái Bình Dương sẽ giảm còn 4,6 tỉ USD. Đây vẫn là khu vực sinh lợi nhất của thế giới đối với các hãng hàng không dựa trên tăng trưởng GDP mạnh (ngoài Nhật Bản) là 6,6%, dẫn đầu là Trung Quốc. Vận tải ở khu vực châu Âu sẽ trở thành ngành công nghiệp lạc hậu trong số các khu vực chủ chốt với lợi nhuận giảm xuống còn 100 triệu USD. Sự cải tiến từ các dự báo trước đây chủ yếu dựa trên sức mạnh của các hoạt động dài hơi với sự tận dụng lợi thế tăng trưởng mạnh mẽ ở các vùng khác.
Điều kiện thị trường của khối châu Âu vẫn ảm đạm bởi kết quả của cuộc khủng hoảng nợ, tăng trưởng kinh tế chậm, các biện pháp khắc phục của Chính phủ và việc tăng thuế. Khả năng sinh lợi tiếp tục suy yếu do xu hướng tăng trưởng chỉ ở mức 3,5% cùng với mức tăng công suất 4,4%.
Chính thời buổi khó khăn kinh tế đã làm nảy sinh nhiều công ty hàng không giá rẻ và các doanh nghiệp này lại tỏ ra rất năng động, mở rộng thị trường. Theo thẩm định của Hiệp hội Hàng không Quốc tế, số lượng các chuyến bay trên thế giới sẽ tăng mạnh. Vào năm 2014, tổng doanh thu của các hãng hàng không sẽ lên đến 3,3 tỷ USD, trong đó một nửa là của châu Á. Khu vực này đã tận dụng được mức tăng trưởng kinh tế cao liên tục ở nhiều quốc gia, đặc biệt là tại Trung Quốc. Viễn cảnh vùng Trung Cận Đông cũng sáng sủa, với mức lãi được dự báo lên tới 500 triệu USD.
Để giành lại thị phần, các hãng hàng không lớn tìm cách giảm chi phí vận hành theo mô hình các công ty hàng không giá rẻ. Tại châu Âu, Tập đoàn Air France – KLM đã mở thêm các chuyến bay tầm trung, xuất phát từ các tỉnh, thành phố lớn. Ở châu Á, Japan Airlines – JAL của Nhật Bản đã liên kết với Qantas của Australia để lập công ty giá rẻ Jetstar Japan, trong khi đó, All Nip- pon Airway – ANA cũng quyết định mở chi nhánh hàng không giá rẻ Peach Aviation.
SONG MINH (Theo NYT)