Ngân hàng - “Miếng mồi” cho tội phạm?

Lực lượng Công an Hà Nội vừa phối hợp với Cục Cảnh sát phòng chống tội phạm công nghệ cao (C50) triệt phá một số đối tượng tham gia vào làm thẻ ATM giả. Theo đánh giá ban đầu của các trinh sát, vụ làm thẻ ATM giả bị triệt phá lần này là vụ lớn nhất, có quy mô khá bài bản mà bọn tội phạm đã dàn dựng. 4 kẻ tham gia làm thẻ ATM giả đã bị bắt tạm giam.

Trước đó, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN) đã có Văn bản số 4643/NHNN-TT gửi các tổ chức phát hành thẻ ATM, thông báo về những thủ đoạn mới của bọn tội phạm công nghệ cao. Theo NHNN, hiện nay đã xuất hiện một số người nước ngoài cấu kết với các đối tượng trong nước, thực hiện hành vi chiếm đoạt tiền trong tài khoản của các chủ thẻ ATM thông qua các hoạt động ngân hàng bằng cách mang vào Việt Nam những thiết bị chuyên dụng đọc, in dữ liệu lên thẻ từ rồi dùng nó để mua hàng hóa giá trị cao trên mạng internet hoặc rút tiền mặt thông qua máy ATM hay thanh toán qua “máy cà thẻ” (POS)…

 Nhiều thủ đoạn

Sau gần 10 năm có mặt tại Việt Nam, thẻ ATM vẫn chưa được nhiều người sử dụng, bởi lẽ bên cạnh việc thu phí giao dịch ngày càng tăng, xếp hàng đợi lắm khi cả tiếng mới đến lượt mình rút tiền, nhiều siêu thị, cửa hàng từ chối thanh toán qua thẻ với lý do “máy cà thẻ” bị… hư thì người sử dụng còn lo ngại bởi thủ đoạn ăn cắp tiền trong thẻ ATM ngày càng tinh vi vì thực tế, đã có nhiều người mất tiền trong thẻ ATM với số lượng lớn.

Để lấy được tiền trong thẻ ATM, bọn tội phạm đã sử dụng những kỹ thuật tiên tiến trong công nghệ thông tin mà cụ thể là một thiết bị được cài đặt vào khe nhận thẻ trên máy ATM. Do đã nghiên cứu từ trước nên thiết bị ấy có hình dạng và màu sắc rất giống với máy nên khó bị phát hiện. Khi chủ thẻ nhét thẻ vào máy để nạp tiền, rút tiền, xem số dư tài khoản hoặc chuyển khoản, thiết bị sẽ tự động sao chép các dữ liệu của thẻ. Bên cạnh đó, bọn tội phạm cũng bí mật đặt thêm một camera quay thẳng xuống bàn phím máy ATM để lấy mật khẩu (password) của nạn nhân. Việc lắp đặt thiết bị chỉ mất từ 15 - 20 phút. Thường thì bọn chúng chọn những máy ATM nằm ở những nơi đông đúc, nơi có nhiều khách hàng sử dụng, nhất là sử dụng vào buổi chiều, tối, sau giờ làm việc của ngân hàng.

Khi đã lắp đặt xong các thiết bị ăn trộm dữ liệu trên máy ATM, bọn tội phạm đứng gần đó, quan sát. Nếu thấy khách hàng giao dịch nhiều, số lượng thông tin đánh cắp đã đủ, chúng sẽ vờ như vào rút tiền để tháo các thiết bị ra. Những thông tin ấy sau đó sẽ được nạp vào một thẻ ATM giả và chúng ung dung đến một máy ATM nào đó để rút tiền.

Cụ thể của hành vi tội phạm này là một nhóm người Malaysia - trong đó Cơ quan Công an Việt Nam đã xác định được 2 tên là Wan (26 tuổi) và Koey (40 tuổi) - dùng thẻ ATM giả mua hàng giá trị cao với số lượng lớn. Khi bị phát hiện tại TP.HCM, nhóm này chuyển địa bàn ra Hà Nội nhưng đã bị bắt quả tang. Theo lời khai của Wan và Koey, việc trộm cắp tiền trong thẻ ATM được sự chỉ đạo của một ông trùm chuyên cung cấp “phôi” ATM giả từ Malaysia.

Ngăn chặn thế nào?

Trong quá trình điều tra, Cục Cảnh sát phòng chống tội phạm công nghệ cao còn phát hiện hành vi phạm tội của một số nhóm khác hoạt động rất tinh vi. Nhằm tránh bị phát hiện, mỗi lần rút tiền, chúng chỉ rút ra rất ít, khoảng cách giữa hai lần rút cũng khá xa để chủ thẻ dù có biết cũng chỉ nghi là có sự nhầm lẫn. Nhưng do sử dụng nhiều thẻ giả nên dù rút ra ít mà cộng lại mỗi lần cũng được khối tiền! Để “rửa” tiền, chúng mua vàng, mua nhà, mua đất. Bên cạnh đó, nhiều đối tượng phạm tội còn rao bán trên mạng internet những thông tin thẻ tín dụng trộm cắp được. Nếu ai muốn dùng thông tin này để mua sắm hàng hóa, sẽ phải trả cho chúng một khoản tiền được tính theo tỉ lệ số tiền mà người mua hàng đã sử dụng trên thẻ tín dụng.

Theo một quan chức Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam (Vietcombank) thì gần đây, tình hình tội phạm quốc tế nhằm vào lĩnh vực tài chính, ngân hàng đã gia tăng với nhiều thủ đoạn mới, Vietcombank đã mất cả tỉ đồng vì thẻ ATM giả trong lúc hệ thống ATM đã liên kết nên nếu không có biện pháp phòng ngừa tốt sẽ gây bất ổn lớn.

Để chủ động phòng ngừa, ngăn chặn có hiệu quả loại hình tội phạm trên, NHNN đề nghị các tổ chức thanh toán thẻ có biện pháp rà soát lại những giao dịch thanh toán đáng ngờ qua POS, trong đó cần chú ý đến những đơn vị chấp nhận thanh toán thẻ có số lượng giao dịch liên tục với nhiều thẻ khác nhau vào thời gian bất thường trong ngày hoặc trường hợp doanh số tăng đột biến và thiếu chứng từ chứng minh cung cấp hàng hóa, dịch vụ hợp lệ... thì phải kịp thời báo cáo NHNN và thông báo, phối hợp với Cục Cảnh sát phòng chống tội phạm công nghệ cao - số điện thoại 069.21168 hoặc 069.21166 - nhằm áp dụng ngay những biện pháp ngăn chặn kịp thời, không để các đối tượng lợi dụng thực hiện hành vi phạm tội, chiếm đoạt tài sản.

Vũ Cao Anh