DÒNG SỰ KIỆN

Đường dây nóng:

1900 90 95 duongdaynongyte@gmail.com
0901727659 bandientuskds@gmail.com
Nga truật chữa ăn uống không tiêu
GS. ĐỖ TẤT LỢi - 08:25 17/12/2015 GMT+7
Suckhoedoisong.vn - Nga truật là một vị thuốc được dùng cả trong Đông và Tây y. Theo tài liệu cổ, nga truật vị đắng, cay, tính ôn, vào can kinh. Có tác dụng hành khí, phá huyết, tiêu tích hóa thực. Chữa ngực bụng đau, ăn uống không tiêu. Nga truật giúp sự tiêu hóa, chữa đau bụng, kích thích, bổ.

Hỏi: Tôi xin hỏi cây thuốc nga truật có ở đâu và cách chế biến?

(Huỳnh Văn thi - Bình Thuận)

Trả lời: Nga truật còn gọi là ngải tím, tam nại, bồng truật, nghệ đen.

Tên khoa học Curcuma zedoaria, Rosc. (Curcuma zerumber Roxb).

Thuộc họ Gừng Zinglberaceae.

Nga truật (Rhizma Zedoariae) là thân rễ phơi khô của cây ngải tím Curcuma zedoaria Rosc.

Mô tả cây

Ngải tím là một loại cỏ cao chừng 1 - 1,5m, có thân rễ hình nón, có khía chạy dọc, củ tỏa ra theo hình chân vịt, cây mẫm và chắc. Vỏ củ màu vàng nhạt, ngoài những củ chính ra, còn có những củ phụ, có cuống hình trứng hay hình quả lê, màu trắng. Lá có bẹ ôm vào thân cây ở phía dưới dài 30 - 60cm, rộng 7 - 8cm, dọc theo gân chính giữa có những đốm màu đỏ, cuống lá ngắn hầu như không có. Cụm hoa mọc ngang, dài 1,5 - 20cm, thường xuất hiện trước khi ra lá, bao gồm một cuống dài 15 - 20cm. Lá bắc phía dưới hình trứng hay hình mác tù, màu xanh lục nhạt, mép đỏ, lá bắc phía trên màu vàng nhạt, đầu lá màu đỏ, không mang hoa. Hoa màu vàng. Đài có thùy hình mác tù, dài 15mm, thùy giữa nhọn, cánh môi hẹp ở phía dưới, hơi mở rộng ở phía trên.

Phân bố thu hái và chế biến

Cây ngải tím mọc hoang và được trồng ở Việt Nam để làm thuốc. Còn mọc ở Trung Quốc (Phúc Kiến, Quảng Đông, Quảng Tây, Hải Nam, Vân Nam tức những vùng gần Việt Nam), Sri Lanka và những nước nhiệt đới khác.

Trồng bằng thân rễ. Thu hoạch vào mùa đông. Khi thu hái, cắt bỏ rễ con, đồ chín rồi phơi khô. Có khi thái mỏng rồi mới phơi khô, lại có khi trước lúc thái mỏng, đem củ ngâm dấm (600g nga truật ngâm trong 160g dấm, 160g nước, đun cho đến cạn, đem ra thái mỏng rồi phơi khô.

Công dụng và liều dùng

Nga truật là một vị thuốc được dùng cả trong Đông và Tây y. Theo tài liệu cổ, nga truật vị đắng, cay, tính ôn, vào can kinh. Có tác dụng hành khí, phá huyết, tiêu tích hóa thực. Chữa ngực bụng đau, ăn uống không tiêu. Nga truật giúp sự tiêu hóa, chữa đau bụng, kích thích, bổ.

Còn có tác dụng chữa ho, kinh nguyệt bế không đều.

Ngày dùng 3 - 6g dưới dạng thuốc sắc, thuốc bột hay thuốc viên.

Đơn thuốc có nga truật

Tây y dùng nga truật trong đơn thuốc bổ elixir de longue vie (rượu thuốc bổ giúp sống lâu) gồm các vị thuốc sau đây: lô hội 25g, long đởm thảo 5g, đại hoàng 2,5g, nga truật 2,5g, phan hồng hoa (Crocus sativus) 2,5g Polyporus oficinalis 2,5g. Các vị trên thái nhỏ ngâm trong 2.000ml cồn 600, trong vòng 10 ngày. Lọc lấy rượu mà uống. Ngày uống 2 - 5ml rượu này, nếu uống nhiều quá sẽ có tác dụng nhuận tràng.

Đơn thuốc Đông y chữa trẻ con bú sữa bị nôn ra: nga truật 4g, muối ăn 3 hạt, rất ít, sắc với sữa cho sôi chừng 5 phút, thêm một ít ngưu hoàng (rất ít, không có cũng có thể được), hòa tan cho trẻ sơ sinh uống. Chú ý nếu cho ngưu hoàng chỉ dùng rất ít bằng hạt gạo.

GS. ĐỖ TẤT LỢi

((Theo Những cây thuốc và vị thuốc Việt Nam))

Tin liên quan
5 sai lầm khiến bệnh dạ dày chữa hoài không hết
SKĐS - Bạn khó chịu với những cơn đau dạ dày dai dẳng nên đã dùng đủ loại thuốc từ tây y đến đông y mà không “yên ổn”.
Xoa bóp chữa hội chứng ống cổ tay
SKĐS - Hội chứng ống cổ tay là một trong những chấn thương thầm lặng liên quan đến công việc nhiều nhất, khiến hơn 2 triệu người phải tìm đến bác sĩ hàng năm ở Mỹ.
Dây đẹt ác chữa ho
SKĐS - Theo y học cổ truyền, dây đẹt ác có vị ngọt, đắng, tính hơi ôn, vào kinh phế, có tác dụng nhuận phổi, tiêu đờm, sát trùng.
Xe máy chứa hơn một tỷ đồng bỏ lại bên lề đường
Kiểm tra chiếc xe Wave "vô chủ" bên rìa đường, cảnh sát phát hiện trong cốp có hơn một tỷ đồng. Công an đang làm rõ nghi vấn số tiền có liên quan đến tội phạm ma túy hay không.
Tin chân bài
Bình luận
TIN CÙNG CHUYÊN MỤC
Xem thêm