(SKDS) – Tại Mexico, Tổng thống Mỹ Barack Obama và Tổng thống Nga Vladimir Putin đã giải tỏa được xung khắc, đặc biệt là về hồ sơ Syria đang gây căng thẳng trong quan hệ song phương. Cả hai kêu gọi “phải tức khắc chấm dứt bạo lực” và để cho “người dân Syria quyền tự chọn tương lai một cách độc lập và dân chủ”.
Giới quan sát xem hồ sơ Syria là “bài toán trắc nghiệm” trong quan hệ Washington - Matxcơva kể từ khi ông V.Putin trở lại điện Kremli. Trong tinh thần này thì lãnh đạo Mỹ - Nga đã chứng tỏ họ có đủ bản lĩnh bằng thảo luận tìm ra một đường hướng chung phù hợp với tình thế phức tạp tại Syria và nhất là giải tỏa được phần nào căng thẳng đang đầu độc quan hệ song phương Nga - Mỹ. Trong khi Washington than phiền Matxcơva che chở chế độ Damas dùng vũ lực đàn áp dân chúng thì Tổng thống Obama tuyên bố tìm được một thỏa thuận với Tổng thống Putin về một “tiến trình chính trị” tránh cho Syria rơi vào nội chiến.
Hình ảnh thân mật hiếm hoi của hai vị nguyên thủ. |
Tổng thống Nga cũng xác định là đã tìm ra nhiều điểm đồng thuận với lãnh đạo Hoa Kỳ trong cuộc thảo luận mà ông gọi là “cốt lõi và nghiêm túc”. Phát ngôn viên của Tổng thống Nga, ông Dmitri Peskov giải thích thêm, “tất cả mọi hệ phái tôn giáo tại Syria đều phải được bảo đảm trong tiến trình chính trị này”, phải thúc đẩy chế độ Damas, phe phái đối lập ngồi vào bàn đàm phán vì “giải pháp đơn phương sẽ không thực tế”.
Lãnh đạo Mỹ - Nga đã không dùng lời lẽ đả kích nhau như thường thấy trong thời gian trước đây. Phát ngôn viên Nga Dmitri Peskov mô tả hai bên không sử dụng ngôn từ “cứng cỏi” nhưng “xây dựng và cởi mở” và cùng bày tỏ ý muốn gặp gỡ thường xuyên hơn. Tổng thống Nga cũng cảm ơn Hoa Kỳ đã ủng hộ Nga gia nhập Tổ chức Thương mại Thế giới và mời ông Obama sang thăm. Bên cạnh hồ sơ Syria, trong cuộc gặp gỡ song phương tại Mexico, hai bên cùng kêu gọi “Iran phải có thái độ nghiêm túc tạo lại uy tín trên thế giới và tuân thủ những bổn phận về hạt nhân”.
Trên hồ sơ hệ thống phòng thủ tên lửa mà NATO đang bố trí tại châu Âu, lãnh đạo Mỹ - Nga tuyên bố tuy vẫn bất đồng nhưng “sẽ tiếp tục tìm kiếm một giải pháp”. Khi tiếp xúc với báo chí, Tổng thống Putin với tác phong lạnh lùng cố hữu đã trình bày tóm gọn trong hai phút. Trong khi đó, Tổng thống Obama phát biểu súc tích hơn và với giọng nói thư thái, tóm lược nội dung cuộc thảo luận được ông dùng thuật ngữ ngoại giao đánh giá là “thẳng thắn”.
Chưa thể khẳng định Tổng thống Mỹ có thành công trong việc trấn an Tổng thống Nga về mối lo âu bị mất ảnh hưởng tại Syria hay không? Nhưng theo Cố vấn an ninh quốc gia Mỹ Ben Rhodes, nếu ông Putin có điều gì thất vọng thì ông đã bày tỏ công khai.
Đây là cuộc gặp đầu tiên giữa nguyên thủ hai nước kể từ khi ông Putin quay trở lại điện Kremli. Ông Obama coi các cải thiện quan hệ với Nga đạt được dưới thời cựu Tổng thống Dmitri Medvedev là một trong những thành công ngoại giao của mình. Theo ông Matthew Rojansky, thuộc Quỹ Hòa bình Quốc tế Carnegie (Carnegie Endowment for International Peace), được AFP trích dẫn, ông Obama và ông Putin phải cố gắng “hạn chế những đổ vỡ” trong quan hệ song phương, tìm ra cơ sở chung để làm việc với nhau, tránh dẫn đến những căng thẳng không kiểm soát được. Theo chuyên gia này, “điều mà họ có thể làm được đó là đạt một thỏa thuận nào đó và thiết lập một chiến lược để dự ứng các sự kiện trong trường hợp xảy ra những điều không muốn. Sau khi tái nhậm chức Tổng thống Nga, ông Putin đã từ chối tham dự Hội nghị Thượng đỉnh G8 do ông Obama tổ chức tháng trước tại Hoa Kỳ. Mặc dù Washington nói rằng đó không phải là một cử chỉ tẩy chay, thế nhưng sau đó, ông Putin lại công du Bắc Kinh, Berlin, và Paris. Trong cuộc gặp với Tổng thống Obama vào năm 2009, ông Putin, lúc đó là Thủ tướng đã đưa ra nhiều chỉ trích đối với Washington. Chính vì vậy, các phát biểu qua lại ngày hôm nay của Tổng thống Mỹ và Tổng thống Nga được giới quan sát rất chú ý, nhất là về hồ sơ Syria. |
Hương Linh (Theo AFP, RFI)
