Thông tin về tên lửa Kh-47M2 Kinzhal được Phó Giám đốc Cục Tình báo Quốc phòng Ukraine (HUR) Vadym Skibitsky đưa ra, trong cuộc trả lời phỏng vấn với tờ RBC-Ukraine.
Tiêm kích MiG-31 mang tên lửa Kh-47M2 Kinzhal. (Ảnh: DB)
Theo Skibitsky, tình báo Ukraine đã theo dõi sự thay đổi trong hoạt động sản xuất tên lửa của Nga từ tháng 4. Ông cho rằng quyết định tạm dừng Kinzhal là một phần trong quá trình tái cơ cấu rộng hơn của ngành công nghiệp quốc phòng Nga, nhằm tập trung nguồn lực hạn chế vào những loại vũ khí mà Moscow đánh giá có hiệu quả cao hơn trên chiến trường.
Kinzhal, có nghĩa là "Dao găm" trong tiếng Nga, được Điện Kremlin giới thiệu lần đầu vào năm 2018 như một trong những vũ khí thế hệ mới có khả năng thay đổi cán cân chiến trường. Tên lửa này được phát triển dựa trên tên lửa đạn đạo tầm ngắn Iskander-M, nhưng được cải tiến để phóng từ máy bay và có thể đạt tốc độ khoảng Mach 10.
Kinzhal hiện được phóng từ tiêm kích MiG-31K. Do tốc độ rất cao, mỗi lần loại máy bay này cất cánh thường khiến Ukraine kích hoạt cảnh báo không kích trên diện rộng, bởi thời gian để các hệ thống phòng không phát hiện và ứng phó với tên lửa tương đối ngắn.
Tuy nhiên, ông Skibitsky cho rằng hiệu quả thực tế của Kinzhal không hoàn toàn tương xứng với danh tiếng mà Nga từng dành cho loại vũ khí này. Ông cho biết một tên lửa dẫn đường hiệu quả thường được kỳ vọng có độ lệch không quá 5-7 m, trong khi Kinzhal có thể sai lệch tới 30 m hoặc hơn.
Theo quan chức tình báo Ukraine, việc dừng sản xuất Kinzhal giúp Nga giải phóng một phần nhiên liệu tên lửa và linh kiện để sử dụng cho các chương trình khác. Ông cho rằng đây là một trong những cách Moscow tăng sản lượng các loại tên lửa đạn đạo trong bối cảnh nguồn lực của ngành công nghiệp quốc phòng bị hạn chế.
Không chỉ Kinzhal, Skibitsky còn cho biết Nga đã đình chỉ sản xuất và sử dụng trong chiến đấu tên lửa Kh-32. Đây là phiên bản nâng cấp của Kh-22, một loại tên lửa chống hạm có từ thời Liên Xô nhưng từng được Nga sử dụng để tấn công các mục tiêu trên đất liền ở Ukraine.
Kinzhal cũng đã gặp phải một trở ngại lớn khác trên chiến trường: khả năng bị đánh chặn. Từ năm 2023, lực lượng phòng không Ukraine tuyên bố đã bắn hạ nhiều tên lửa Kinzhal bằng hệ thống Patriot do Mỹ cung cấp. Việc những tên lửa được quảng bá là có tốc độ và khả năng cơ động vượt trội vẫn có thể bị đánh chặn đã phần nào làm suy giảm hình ảnh "bất khả chiến bại" mà Moscow từng xây dựng cho Kinzhal.
Sự thay đổi trong chương trình Kinzhal cũng diễn ra trong bối cảnh Nga phải đối mặt với áp lực ngày càng lớn về nguồn lực tên lửa. Theo những đánh giá trước đây của Skibitsky, lượng dự trữ của Nga đối với nhiều loại tên lửa, trong đó có Iskander, Kalibr và Kh-101, đã giảm xuống dưới mức khoảng 30% mà giới chức Ukraine cho là ngưỡng dự trữ tương đối an toàn theo cách hoạch định quân sự của Nga.
Trong điều kiện nguồn nhiên liệu, linh kiện và năng lực sản xuất đều phải được phân bổ thận trọng, ngành công nghiệp quốc phòng Nga buộc phải lựa chọn những chương trình được ưu tiên. Thay vì duy trì sản xuất đồng thời nhiều loại tên lửa, Moscow được cho là đang tập trung nguồn lực vào những vũ khí có thể sản xuất và triển khai với độ tin cậy cao hơn.
Việc tạm dừng sản xuất không đồng nghĩa Nga đã khai tử chương trình Kinzhal. Những phát biểu của ông Skibitsky cho thấy, đây nhiều khả năng là một sự điều chỉnh về ưu tiên sản xuất hơn là quyết định hủy bỏ hoàn toàn tên lửa này hoặc các máy bay MiG-31K mang nó.
