Binh sĩ Nga bắn đạn pháo nhằm vào các lực lượng Ukraine ở Donbass. Ảnh: TASS
Bình luận trên trang web của Quỹ Jamestown (jamestown.org) có trụ sở tại Mỹ ngày 29/4, Yuri Lapaiev, Tổng biên tập của tạp chí Tyzhden (Ukraine), cho rằng chiến dịch tấn công mùa hè năm 2026 của Nga tại khu vực Donbass đang bước vào giai đoạn quyết liệt. Trong khi Điện Kremlin dồn lực cho mục tiêu chính trị, Ukraine đang nhanh chóng thích nghi bằng cách đổi mới chiến thuật và tích hợp sâu rộng công nghệ thiết bị bay không người lái (UAV) để bù đắp sự thiếu hụt nhân lực trên chiến trường.
Mục tiêu chính trị và áp lực tại mặt trận Donbass
Theo các tuyên bố từ Điện Kremlin, việc kiểm soát hoàn toàn tỉnh Donetsk thuộc vùng Donbass là ưu tiên hàng đầu. Ngày 12/4, Thư ký báo chí Tổng thống Nga, ông Dmitry Peskov, khẳng định Nga còn khoảng 17-18% diện tích lãnh thổ tại đây cần "giải phóng" trước khi bắt đầu các cuộc đàm phán phức tạp.
Tuy nhiên, thực tế chiến trường cho thấy những tiến triển hạn chế. Thiếu tướng Pavlo Palisa, Phó Chánh Văn phòng Tổng thống Ukraine, nhận định Nga đang tập trung vào "vành đai pháo đài" tại Donbass gồm các thành phố: Kostiantynivka, Pokrovsk, Druzhkivka, Dobropillia, Slovyansk và Kramatorsk. Mặc dù đặt mục tiêu mở rộng sang các tỉnh Zaporizhzhia, Mykolaiv hay tạo vùng đệm tại Kharkiv/Kharkov, Sumy, ông Palisa nhấn mạnh Moskva hiện thiếu nguồn lực để thực thi toàn bộ kế hoạch này.
Sự chuyển dịch chiến thuật của Nga
Do thiếu hụt phương tiện bọc thép và tính dễ tổn thương của chúng trong chiến đấu hiện đại, quân Nga ngày càng từ bỏ các cuộc tấn công cơ giới truyền thống, chuyển sang dùng các nhóm bộ binh nhỏ kết hợp xe địa hình (ATV) hoặc xe mô tô để đưa quân xung kích đến tiền tuyến nhanh hơn. Mục tiêu của họ là từng bước kiểm soát các thành phố trọng yếu ở Donbass - gọi là "vành đai pháo đài" - và cuối cùng là Slovyansk, Kramatorsk.
Song song đó, Nga mở rộng mạnh lực lượng (điều khiển hệ thống) không người lái. Theo tình báo Ukraine, tính đến đầu tháng 4 năm nay, Nga đã nâng quy mô lực lượng này lên 101.000 người, với kế hoạch đạt 165.500 người vào cuối năm 2026. Để tuyển quân, Nga sử dụng các biện pháp như cho phép sinh viên trường Cao đẳng Bách khoa Alabuga đăng ký nghĩa vụ quân sự có thời hạn, phục vụ tại Lữ đoàn Đặc nhiệm số 50 "Varyag" với nhiệm vụ phóng UAV Geran.
Nga cũng đang tích cực phát triển năng lực không người lái bằng cách áp dụng các chiến thuật và hệ thống vũ khí mới. Lực lượng vũ trang Nga đang nghiên cứu dự án “Drone Line" nhằm tạo ra một “vùng tiêu diệt” liên tục, được kết nối và tự động hóa dọc theo tiền tuyến bằng cách sử dụng UAV giám sát.
Ukraine tăng tốc tích hợp UAV
Trước áp lực từ chiến dịch Nga, Ukraine cũng đẩy nhanh cải cách. Bộ Quốc phòng Ukraine tăng gấp đôi mức thưởng cho lực lượng điều khiển UAV và có kế hoạch thành lập các đơn vị đặc biệt truy lùng nhân viên điều khiển UAV đối phương. Trong tháng 3/2026, Ukraine có thể đã lần đầu tiên vượt qua Nga về số lượng UAV được phóng. Số lần tấn công bằng UAV được xác nhận trong tháng 3 năm nay tăng 50% so với tháng 2. Tháng đó, các hệ thống tấn công tầm xa Ukraine đánh trúng hơn 70 mục tiêu bên trong lãnh thổ Nga, trong đó có 15 cơ sở lọc dầu.
Ukraine cũng đang phát triển UAV tầm bay tới 100 km để phá vỡ hậu cần đối phương, trong khi các UAV đánh chặn và phòng thủ của nước này trong tháng 3 vô hiệu hoá hơn 33.000 mục tiêu, tăng 50% so với tháng 2, theo Bộ Quốc phòng Ukraine.
Về hỗ trợ quốc tế, ngày 15/4, Anh công bố gói viện trợ kỷ lục gồm 120.000 UAV. Ngày 14/4, Đức ký gói quốc phòng 4 tỷ euro (4,7 tỷ USD) với Ukraine, bao gồm hàng trăm tên lửa Patriot và chương trình sản xuất UAV chung.
Tóm lại, cục diện cuộc chiến giữa Nga và Ukraine hiện tại đang dần trở thành một cuộc đấu trí và công nghệ khốc liệt, nơi cả hai bên đều chưa thể tạo ra sự thay đổi mang tính quyết định trên thực địa.
