Đây không phải là lời cảnh báo rằng một thảm họa sắp xảy ra, mà là cách tiếp cận mới trong phòng, chống thảm họa: mỗi cá nhân và gia đình cần có khả năng tự bảo vệ, duy trì những nhu cầu thiết yếu trong giai đoạn đầu khi các dịch vụ công cộng và lực lượng cứu hộ chưa thể hỗ trợ ngay lập tức.
1. Vì sao lại là 72 giờ?
Khi xảy ra động đất, bão lũ, cháy lớn, sự cố hóa chất, mất điện diện rộng hoặc khủng hoảng xã hội, những hoạt động thường ngày có thể bị đảo lộn. Điện, nước sạch, thông tin liên lạc, giao thông và nguồn cung thực phẩm có thể gián đoạn. Đường sá bị chia cắt, bệnh viện quá tải, cửa hàng đóng cửa hoặc lực lượng cứu hộ phải ưu tiên những khu vực nguy hiểm nhất.
Trong hoàn cảnh đó, những giờ đầu tiên thường rất quan trọng. Người dân cần thời gian để xác định mức độ nguy hiểm, sơ tán nếu cần, tìm nơi trú ẩn, liên lạc với người thân và chờ hướng dẫn hoặc hỗ trợ từ cơ quan chức năng.
Thời gian gần đây, nhiều quốc gia khuyến cáo người dân chuẩn bị túi ứng phó khẩn cấp đủ dùng trong 72 giờ. Ảnh minh họa nguồn AI
Mốc 72 giờ, tương đương 3 ngày, được sử dụng như một mục tiêu dự phòng thực tế để mỗi gia đình có thể tự đáp ứng những nhu cầu cơ bản trong giai đoạn đầu của khủng hoảng. Đây không phải giới hạn sinh tồn của con người, cũng không phải cam kết rằng sau 72 giờ mọi hoạt động cứu trợ sẽ trở lại bình thường. Thực tế, thời gian khắc phục sự cố có thể ngắn hơn hoặc kéo dài nhiều ngày, thậm chí nhiều tuần tùy loại thảm họa và mức độ thiệt hại.
Ủy ban châu Âu đã đưa mục tiêu tự chủ tối thiểu 72 giờ vào hướng dẫn chuẩn bị ứng phó khẩn cấp cho người dân. Tại Anh, Hội Chữ thập đỏ cũng nhấn mạnh việc chuẩn bị này nhằm giúp các gia đình ứng phó với gián đoạn điện, nước, giao thông, thông tin và tiếp cận hàng hóa thiết yếu. Như vậy, 72 giờ là một khoảng dự phòng để tăng khả năng tự bảo vệ, chứ không phải lý do để hoang mang hay tích trữ hàng hóa quá mức.
2. Chuẩn bị túi sinh tồn: Đừng đợi đến khi thảm họa xảy ra
Một túi ứng phó khẩn cấp cần được chuẩn bị trước, đặt ở nơi khô ráo, dễ lấy và có thể mang theo khi phải sơ tán. Những vật dụng quan trọng gồm:
- Nước uống: chuẩn bị đủ nước cho từng thành viên. Có thể tham khảo mức khoảng 3–4 lít/người/ngày cho uống và nhu cầu cơ bản, điều chỉnh theo khí hậu, tuổi, tình trạng sức khỏe và điều kiện thực tế.
- Thực phẩm: lựa chọn thức ăn không dễ hỏng, dễ sử dụng, giàu năng lượng, phù hợp với trẻ nhỏ và người có bệnh lý đặc biệt.
- Thuốc và dụng cụ y tế: thuốc đang sử dụng hằng ngày, bộ sơ cứu, thuốc sát khuẩn, băng gạc, nhiệt kế và các vật dụng cần thiết khác.
- Chiếu sáng và thông tin: đèn pin, pin dự phòng, radio chạy pin hoặc quay tay, còi báo hiệu, sạc dự phòng cho điện thoại.
- Giấy tờ và tiền: bản sao giấy tờ tùy thân, thông tin bảo hiểm, số điện thoại khẩn cấp, một khoản tiền mặt và chìa khóa dự phòng.
- Vật dụng cá nhân: quần áo phù hợp, áo mưa, chăn mỏng, khẩu trang, đồ vệ sinh cá nhân và túi đựng rác.
3. Khi thảm họa xảy ra: 72 giờ đầu cần làm gì?
Thứ nhất, bình tĩnh và xác định nguy cơ. Nhanh chóng kiểm tra tình trạng của bản thân và người trong gia đình, xác định nguy hiểm đang ở đâu và có cần sơ tán hay không. Theo dõi cảnh báo từ chính quyền, cơ quan phòng chống thiên tai và các kênh thông tin chính thống. Không chia sẻ tin chưa kiểm chứng.
Thứ hai, ưu tiên an toàn tính mạng. Nếu có lệnh sơ tán, hãy thực hiện ngay theo hướng dẫn, mang theo túi khẩn cấp và di chuyển theo tuyến đường an toàn. Nếu được yêu cầu ở yên trong nhà, cần trú ẩn tại vị trí phù hợp, tránh xa cửa kính, khu vực ngập nước hoặc nơi có nguy cơ sập đổ. Không cố quay lại nhà để lấy tài sản khi đang có nguy hiểm.
72 giờ sinh tồn không phải là câu chuyện tận thế, mà là bài học về trách nhiệm tự bảo vệ. Ảnh minh họa Nguồn AI
Thứ ba, duy trì những nhu cầu thiết yếu. Sử dụng nước và thực phẩm tiết kiệm, bảo đảm vệ sinh cá nhân, giữ ấm hoặc tránh nóng tùy điều kiện. Không sử dụng nước nghi nhiễm bẩn để uống; không dùng bếp than, máy phát điện hoặc thiết bị đốt nhiên liệu trong phòng kín vì nguy cơ ngộ độc khí carbon monoxide.
Thứ tư, giữ liên lạc và hỗ trợ lẫn nhau. Thống nhất trước với người thân một địa điểm gặp mặt, một người liên hệ ở ngoài khu vực nguy hiểm và cách liên lạc khi mất mạng. Ưu tiên hỗ trợ trẻ em, người cao tuổi, người khuyết tật và người cần chăm sóc y tế. Chỉ tham gia cứu hộ khi có kỹ năng, phương tiện phù hợp và không đặt bản thân vào tình huống nguy hiểm.
Chủ động chuẩn bị để không bị động. Mỗi gia đình nên xây dựng một kế hoạch ứng phó đơn giản: biết đường thoát hiểm, vị trí ngắt điện và khóa gas, số điện thoại cần thiết, địa điểm tập trung và cách hỗ trợ thành viên dễ bị tổn thương. Túi khẩn cấp cần được kiểm tra định kỳ để thay thực phẩm, nước, pin và thuốc hết hạn.
Thông điệp dành cho cộng đồng: 72 giờ sinh tồn không phải là câu chuyện tận thế, mà là bài học về trách nhiệm tự bảo vệ. Một túi đồ được chuẩn bị trước, một kế hoạch gia đình rõ ràng và khả năng bình tĩnh làm theo hướng dẫn có thể tạo nên khác biệt lớn khi sự cố xảy ra. Hãy chuẩn bị vừa đủ, đúng nhu cầu, không hoang mang tích trữ và luôn nhớ rằng: tự chủ trong những giờ đầu không có nghĩa là tự ứng phó một mình; sự phối hợp với chính quyền, lực lượng cứu hộ và cộng đồng mới là nền tảng để vượt qua thảm họa an toàn.
